# Elazığ'da bulunan Harput ve çevresinin turizm potansiyelinin geliştirilmesine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/7590 - **Veren:** Gürsel Erol (CHP, Elazığ) - **Muhatap:** Kültür ve Turizm Bakanlığı (Mehmet Nuri Ersoy) - **Veriliş tarihi:** 21 Aralık 2023 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 328 gün sonra, 13 Kasım 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/942bfd56-996c-49f2-9309-018c8d901135 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-7590-elazig-da-bulunan-harput-ve-cevresinin-turizm-potansiyelinin-gelistirilmesine-iliskin > Gürsel Erol (CHP), 21 Aralık 2023 tarihinde 7/7590 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 328 gün sonra, 13 Kasım 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Kültür ve Turizm Bakanı Sayın Mehmet Nuri ERSOY tarafından Anayasa'nın 98 inci ve TBMM içtüzüğünün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. Harput, yaklaşık dört bin yıl önce denizden 1280 m yükseklikte ve bugünkü Elazığ il merkezine yaklaşık 6 km uzaklıkta stratejik önemi olan kayalıkların üzerine kurulmuş tarihi bir yerleşim yeridir. Binlerce yıllık tarihi ve kültürel mirası ile bir açık hava müzesi konumundadır. Harput, tarihi ve kültürel eserlerin bulunduğu zengin bir yapıya sahip olmasına rağmen bugün turizm sektöründe katma değer ve istihdam olanakları açısından istenilen yerde değildir. Harput geçmişte ilim, kültür ve medeniyet yuvası olmuş ve burada çok değerli ilim adamları yetişmiştir. Fakat geçmişte ilim ve irfan yuvası olan bu kutlu belde bugün yok olma tehlikesiyle karşı karşıyadır. Harput; Asur, Huri, Hitit, Urartu, Pers, Sasani, Roma, Bizans, Ermeni, Selçuklu, Artuklu, Akkoyunlu ve Osmanlı olmak üzere tarih içerisindeki değişik inanç ve kültürden birçok uygarlığa ev sahipliği yapmış ve bölgesinde tarih boyunca cazibe ve kültür merkezi olmuştur. Fakat kendi fiziki yapısını muhafaza edemese de içerisinde barındırdığı kültürel izleri günümüze taşımayı başarmıştır. 19. yüzyılın sonlarında iç ve dış kale olmak üzere, Harput'un; 22 mahalle, 1 saray, 1 bedesten, 9 kilise, 8 cami, 11 mescit türbe, 5 hamam, 16 çeşme, 2000 ile 3000 arasında konut, 17 çarşı ve 20.000'i aşkın bir nüfusu bünyesinde barındırdığı bilinmektedir. Ayrıca Harput; 1800'lü yıllarda 16 Medrese, 4 Kütüphane, 11 Mahalle Mektebi, 7 İlkokul, 1 Sultani, 1 Kız, 1 Erkek ve 1 Askeri Rüştiye, 1 Öğretmen Okulu (Darül Muallimin), 1 Yüksek İslam Enstitüsü (1750-1850), 1 Nafia Fen Okulu ve 1 İpekböcekçiliği okulunun faaliyet gösterdiği önemli merkezlerden biriydi. Bu bağlamda; 1. Harput'un binlerce yıllık tarihi ve kültürel mirasının korunarak mevcut turizm potansiyelinin genişletilmesiyle ilgili bakanlığınız tarafından yapılan proje ya da çalışmalar var mıdır? Son 5 yılda bakanlığınızca Harput ve çevresine yapılan yatırım miktarı yıllık bazda ne kadardır? Bakanlığınızın 2024 yılında Harput ve çevresinin turizm potansiyelinin arttırılması için ayırdığı bütçe ne kadardır? Harput ve çevresinin yurtiçi ve yurtdışı tanıtımına yönelik bakanlığınızca yapılan çalışma ve projeler var mıdır? Harput ve çevresinin turizm potansiyelinin arttırılması ile ilgili bugüne kadar bakanlığınızın diğer bakanlıklar ve belediyeler ile koordineli olarak çalışmamasının nedeni yaşanan bir bürokratik engel midir? ## Bakanlığın cevabı Bakanlığımız (Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü) ca; 2004-2023 yılları arasında "Harput Sokak Sağlıklaştırma Proje Yapımı", "Harput Sokak Sağlıklaştırma ve Alt Yapı Uygulamaları" ve "Elazığ Harput Kalesi Restorasyonu" işleri yapılmış, "Elazığ Harput Kalesi Restorasyonu" işinin 3. Etabı devam etmektedir. Kale içerisinde 2005-2009 yılları arasında Elazığ Müzesi Müdürlüğü başkanlığında ve Prof. Dr. Veli Sevin'in bilimsel danışmanlığında kazı çalışmaları yapılmıştır. 2014 yılında ise restorasyona ve uzun vadeli çalışma programının oluşturulmasına yönelik ihtiyaç duyulan temizlik ve kazı çalışmaları yapılmıştır. 2024 yılında Fırat Üniversitesinden Prof.Dr. İsmail Aytaç başkanlığında "Elazığ ili, Merkez ilçesi ve Harput Kültür Varlıkları" konulu yüzey araştırması çalışmaları gerçekleştirilmiştir. 2024 yılı kazı çalışma izni verilmiş olup kazı çalışmalarına devam edilmektedir. 2022-2023 Yılı Yatırım Programından aktarılan ödenekler ile yapılmakta olan "Elazığ Harput Kalesi Restorasyonu (3. Etap) İşi" 2024 Yılı Yatırım Programında da devam etmekte olup Yatırım Programında 4. Etap İşi de yer almaktadır. Söz konusu alanda 38 anıtsal ve 14 sivil mimarlık örneği tescilli taşınmaz yer almaktadır. Ayrıca Kentsel Sit Alanı içerisinde yer alan tescilli yapıların restorasyon projeleri muhtelif tarihlerde Koruma Bölge Kurulunca değerlendirilerek uygun bulunmuştur. Harput Tarihi Kenti 2018 yılından bu yana UNESCO Dünya Miras Geçici Listesi'nde yer almaktadır. Harput Tarihi Kenti'nin UNESCO Dünya Miras Listesi'ne önerilebilmesi amacıyla gerekli çalışmalar, Bakanlığımız ve Elazığ Belediye Başkanlığı arasında 2022 yılında imzalanan protokol doğrultusunda yürütülmektedir. Bakanlığımız ve Fırat Üniversitesi adına Prof. Dr. İsmail Aytaç başkanlığında 2015 yılından itibaren sürdürülen Harput İçkale kazı çalışmaları ile bu önemli yapının zaman aşımından, harabe vaziyetten kurtarılması, restore edilerek içerisinde yaşanılan tarihi çevrenin oluşması ile yöreye farklı bir aktivite kazandırılması ve Elazığ'ın kültür turizmi açısından gelişimine katkı sağlanması hedeflenmektedir. Aynı zamanda Harput İçkale Kazısı Bakanlığımız tarafından başlatılan "Geleceğe Miras Projesi" kapsamına alınmıştır. Bakanlığımız (Yatırım ve İşletmeler Genel MüdürlüğüY'ca; Elazığ ili, Merkez ilçesi sınırlarında yer alan Harput yerleşim alanına ilişkin olarak 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu uyarınca Elazığ-Tunceli Fırat Havzası Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi ile Elazığ Harput Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi sınırları içerisinde yer alan Harput (Elazığ) Arkeolojik ve Kentsel Sit Alanına ilişkin Bakanlığımızca onaylanan 23.11.2015 tarihli 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı ile 05.12.2017 tarihli "Elazığ Tunceli Fırat Havzası Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi 1/25.000 ölçekli Nazım İmar Planı" bulunmaktadır. Üst ölçekli plan kararları doğrultusunda Elazığ ili, Merkez ilçesi, Harput Mahallesi yerleşim alanına ilişkin Harput (Elazığ) Arkeolojik ve Kentsel Sit Alanı Koruma Amaçlı 1/5000-1/1000 ölçekli Nazım ve Uygulama İmar Planı Revizyonu, Diyarbakır Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 30.03.2022 tarihli ve 9226 sayılı kararı doğrultusunda Bakanlığımız Plan İnceleme ve Değerlendirme Kurulunun 23.09.2021 tarihli ve 2021/12-04 sayılı kararı ile 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu'nun 7'nci maddesi uyarınca 26.05.2022 tarihinde Bakanlığımızca onaylanmıştır. Elazığ ilinin en eski yerleşim yeri olan Harput geçmişten günümüze dek en güçlü medeniyetlere (MÖ 20. yüzyılda Hurriler, sonrasında Hititler, Urartular, Romalılar, Bizanslılar, Azeri Türkleri, Araplar, Çubukoğulları, Artukoğulları, Selçuklular, Dulkadiroğulları, Akkoyunlular ve Osmanlılar) ev sahipliği yapmış olup Harput Mahallesi yerleşiminde 55 tescilli yapı, 2 Arkeolojik Sit Alanı ve 1 Kentsel Sit Alanı bulunmaktadır. Onaylı Koruma Amaçlı İmar Planı kapsamında turizm tesis alanlarında 205 yatak (planlama dönemi 2021-2040) önerilmiştir. Harput'a mevcut durumda ilin farklı ilçelerinden gelen yıllık turist sayısı 20.000-30.000 arasındadır. Plan revizyonu ile birlikte Harput'un, bölgede turizm için odak merkezi haline gelmesi hedeflenmekte olup bölgeye kısa vadede yıllık yaklaşık ilave 12.500 turistin gelmesi öngörülmektedir. Bakanlığımız (Tanıtma Genel Müdürlüğü)'ca; Tanıtma Genel Müdürlüğü ve Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı (IGA) bünyesinde, ulusal ve uluslararası alanda 81 il ve bu illere ait alt destinasyonların 12 ay boyunca etkin bir şekilde tanıtımını sağlamak amacıyla "İl Tanıtım ve Geliştirme Programı" hayata geçirilmiştir. İl Tanıtım ve Geliştirme Programı (İTGP) kapsamında, 81 ilimizde turizm potansiyelini arttırmak ve turizmi 12 aya yaymak için çalışan paydaşların (kamu, özel sektör kurum ve kuruluşları ile sivil toplum örgütleri) yer aldığı ve ilgili ilin Valiliğinin koordinasyonunda "İl Tanıtım ve Geliştirme Kurulu" oluşturulmuştur. Kurullar, çalışma esasları ve yöntemine ilişkin Bakanlıkça hazırlanan iş birliği protokolünü imzalayarak sürdürülebilir iş birliği modelini hedefleyen çalışmalarına başlamıştır. Bu kapsamda; Genel Müdürlük, TGA, Valilik, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Elazığ Belediyesi, Fırat Üniversitesi, Ticaret Borsası, Fırat Kalkınma Ajansı, Ticaret ve Sanayi Odası, TÜRSAB Harput Bölge Temsil kurulundan üyelerin bulunduğu Elazığ İl Tanıtım ve Geliştirme Kurulu oluşturulmuş olup Elazığ ve Harput'un turizm potansiyelini arttırmak amacı ile çalışmalarını devam ettirmektedir. Türkiye'nin iç ve dış turizm pazarında bir marka ve cazibe merkezi haline gelmesini; somut ve somut olmayan kültürel ve doğal mirasın keşfedilmesini, geliştirilmesini ve tanıtılmasını; kısa, orta ve uzun vadeli iletişim ve pazarlama çalışmalarıyla ürün çeşitliliğini arttırarak turizmin Türkiye'nin 81 iline ve 12 aya yayılmasını amaçlayan TGA, bu amaçlar doğrultusunda faaliyetlerine 2019 yılından beri devam etmektedir. Bu kapsamda, Elazığ ilinin sahip olduğu tarihi, doğal ve turistik değerlerin ve ürünlerin yurt içinde ve yurt dışında tanıtımını yapmak amacıyla şu faaliyetler gerçekleştirilmiştir: 2022 yılında TGA tarafından Elazığ'da düzenlenen etkinliklerde 16 farklı ülkeden 37 kişilik basın mensubu ağırlaması yapılmıştır. 2023 Mart-Kasım döneminde Elazığ'da 4 farklı ülkeden 8 kişilik basın ağırlaması gerçekleştirilmiştir. 2023 yılında 2 etkinlik kapsamında 5 ayrı ülkeden 7 influencer ve 6 basın mensubu olmak üzere 13 kişi ağırlanmıştır. Yapılan bu ağırlamalarda Harput ziyaret edilmiştir. 2023 Aralık ayında Harput'un "Köklü Kültürünü Keşfetmek" adlı basın bülteni yapılmıştır. Go Türkiye platformu, Türkiye'nin tüm turizm destinasyonlarını deneyim odaklı bir perspektifle tanıtmaktadır. Bu kapsamda, Genel Müdürlük ve TGA yetkilileri, 81 ildeki yerel idareler ve sivil toplum örgütleri ile koordinasyon sağlayarak platform için içerik oluşturmakta ve her bir ilin kültürel ve turizm değerlerine Go Türkiye platformunda ayrı ayrı yer verilmekte olup Elazığ ili de platformda yer almaktadır. Go Türkiye platformu çatısı altında elazig.gotürkiye.com sayfasında Harput 8 farklı dilde tanıtılmaktadır. elazig.gotürkiye.com web sitesini ziyaret eden kullanıcı sayısını arttırmak ve ilin tanıtımını gerçekleştirmek amacıyla Google Display Network (GDN) kullanılarak 2022 yılı içinde 36 ülkede reklam çalışmaları gerçekleştirilmiş ve 12 milyon gösterim yapılmıştır. 2023 yılında 62 ülkede reklam çalışmaları gerçekleştirilmiş ve 29,5 milyon gösterim yapılmıştır. Ayrıca Türkiye platformunda; https://eastern.gotürkiye.com/tr/gör Doğu Anadolu ve hitps:/(/unesco.gotürkiye.com/tr/guneydogu-ve-dogu-anadolu-turkiye Güneydoğu ve Doğu Anadolu Türkiye-UNESCO Miras Alanları ve Rotaları sayfalarında da Harput tanıtımları yapılmaktadır. Öte yandan illerimizin turizm ürünlerini tanıtmak üzere yurt dışı pazara yönelik İngilizce paylaşım yapan Go markası ile yurt içine yönelik Türkçe paylaşım yapan Gezsen markası ile İnstagram sosyal medya hesapları açılmıştır. İngilizce içerikle paylaşım yapan Go Elazığ ve Türkçe paylaşım yapan Gezsen Elazığ İnstagram hesaplarının her birinden Harput ile ilgili 10'dan fazla paylaşım gerçekleşmiştir. Ayrıca Go Türkiye markamızın sosyal medya hesaplarından da Harput paylaşımları yapılmaktadır. Ayrıca, illerimizi markalamak için yaptırılan Go ve Gezsen markalı Elazığ filmi, ilin sosyal medya hesaplarında yayınlanmış olup film içerisinde Harput ve çevresi yer almaktadır. Harput'a ilişkin yapılan diğer tanıtım çalışmaları aşağıda belirtilmiştir: 6-10 Kasım 2023 tarihleri arasında Elâzığ, Tunceli, Erzincan ve Malatya illerini kapsayan "Fırat Nehri Boyu" ağırlama programı kapsamında BosnaHersek'in en çok takip edilen web portalı klix.ba'nın ana editörü Semir Hambo ile Bloomberg Adria BiH'den gazeteci Rijad Durki€ söz konusu illerde ağırlanmıştır. Kendilerinin yayınlamış oldukları makalede Harput'a özel bir vurgu yapılmıştır. 01. 05 Kasım 2022 tarihlerinde düzenlenen ve program kapsamında Harput'un da ziyaret edildiği "UNESCO World Heritage Route in Anatolia" (Elazığ-Malatya-Adıyaman) basın turuna Romanya'dan 3 gazeteci katılmıştır. 6.11.2023-10.11.2023 tarihleri arasında Elazığ, Tunceli, Erzincan (Kemaliye), Malatya (Arapgir)'da düzenlenen "Culture and Nature in Eastern Anatolia Press Trip" adlı etkinliğe Bulgaristan'dan 2 gazetecinin katılımı gerçekleştirilmiştir. Ayrıca Elazığ iline, tanıtıcı materyal baskıları, fuar stand kurulumları, festival, bienal, kongre, sempozyum gibi etkinliklere destek ve yabancı basın mensupları ve büyükelçilik mensuplarının konuk edilmesine yönelik ödenek gönderilmiştir. Elâzığ iline yönelik iki dilde (Türkçe ve İngilizce) broşür baskıları gerçekleştirilmiştir. Bakanlığımız (Vakıflar Genel Müdürlüğü)'ca; Vakıflar Genel Müdürlüğünce son 5 yılda Elazığ ili, Harput ilçesi ve çevresinde (Harput Esadiye Camii ve Medresesi, Harput Ulu Cami, Harput Ağa Camii, Harput Sarahatun Camii, Harput Arapbaba Türbesi) 5 proje tamamlanmıştır. "Elazığ-Harput Alacalı Mescid ve Kurşunlu Camii Projelerinin Hazırlanması ve Restorasyon (Uygulama) İşi" 12.05.2023 tarihinde ihale edilerek 26.05.2023 tarihinde yer teslimi yapılmıştır. İş bitim tarihi 15.12.2024 olarak belirlenmiştir. Mehmet Nuri ERSOY Bakan --- **Kaynak gösterme:** Gürsel Erol (CHP, Elazığ). “Elazığ'da bulunan Harput ve çevresinin turizm potansiyelinin geliştirilmesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/7590, 21 Aralık 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-7590-elazig-da-bulunan-harput-ve-cevresinin-turizm-potansiyelinin-gelistirilmesine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/942bfd56-996c-49f2-9309-018c8d901135 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.