# İzmir'in Aliağa ilçesinde sökümü yapılacak Fransız menşeili bir geminin asbest içerdiği iddialarına ve bu sökümün çevresel etkilerine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/7660
- **Veren:** Evrim Rızvanoğlu Emir (DEVA Partisi, İstanbul)
- **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Mehmet Özhaseki)
- **Veriliş tarihi:** 26 Aralık 2023
- **Durum:** Cevaplanmadı (TBMM: “Cevaplanmadığı Gelen Kağıtlarda İlan Edildi”)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d9af45a3-00d7-4508-8cb8-018caa29982a
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-7660-izmir-in-aliaga-ilcesinde-sokumu-yapilacak-fransiz-menseili-bir-geminin-asbest-icerdigi-id

> Evrim Rızvanoğlu Emir (DEVA Partisi), 26 Aralık 2023 tarihinde 7/7660 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. Cevaplanmadı (TBMM: “Cevaplanmadığı Gelen Kağıtlarda İlan Edildi”).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Mehmet ÖZHASEKİ tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

İzmir Aliağa zaman zaman asbest ve tehlikeli madde barındıran gemilerin sökümü ile gündeme gelmektedir. Bu gemilerin söküm işleminin potansiyel tehlike barındırması, kamuoyunda ve uzmanlar arasında büyük endişe yaratmaktadır. Son olarak da Fransız "Orange" adlı şirkete ait, ömrünü tamamlamış Fransız bandıralı Raymond Croze adlı geminin 18 Aralık'ta Toulon Limanından ayrılarak 27 Aralık 2023 tarihinde Aliağa'ya ulaşması planlandığı basına ve kamuoyuna yansımıştır. Anadolu Gemi Söküm (AGS) Tesisine getirileceği iddia edilen geminin toksik ve kanserojen etkiye sahip polisiklik aromatik hidrokarbonlar (PAH), karbon, hidrojen ve klor atomlarından oluşan poliklorlu Bifeniller (PCB), furanlar, dioksinler, ağır metaller, ağır yağlar, tribütültinler (TBT) başta olmak üzere birçok tehlikeli madde barındırdığı uzmanlarca öngörülmektedir. Bu durum, çevre, halk sağlığı ve işçi güvenliği açısından ciddi bir tehdit oluşturmaktadır.

Bu bağlamda;

1. Dahaönce de benzer şekilde asbest ve tehlikeli madde barındıran gemilerin sökümüne ilişkin meslek odaları, çevre örgütleri ve İzmirli vatandaşlarımız tarafından dile getirilen kaygılara rağmen, tehlikeli atık barındıran yabancı menşeli gemilerin ülkemizde sökümüne izin verilmeye devam edilmesinin gerekçeleri nelerdir?

2. Bahse konu geminin izni için hangi prosedürler takip edilmiştir? Bakanlık tarafından gemideki asbest riski ve diğer tehlikeli maddeler değerlendirmiş midir? Geminin Tehlikeli Maddeler Envanteri (IHM) belgesi, söz konusu tehlikeli maddelerin açıkça belirtildiği şekilde kamuoyuyla paylaşılacak mıdır? Söküm tesisine olası asbest içeren boyalar hakkında bilgi verilmiş midir?

Bahse konu geminin sökümünde kullanılacak teknoloji ve yöntemler, endüstri standartlarına tam uygunluk sağlamakta mıdır?

Bakanlık tarafından tesisin yüksek miktardaki asbesti, kapalı bir ortamda güvenli şekilde işlemeye hazır olup olmadığı kontrol edilmiş midir?

Gemi sökümü sırasında ortaya çıkacak atıkların yönetimi ve bertarafı nasıl planlanmıştır? Bu atıkların çevreye zarar vermeden nasıl işleneceği konusunda detaylı bir strateji belirlenmiş midir?

Söküm sürecinin çevresel etkilerini azaltmak için hangi önlemler alınmaktadır? Bu önlemler uluslararası standartlara uygun mudur?

Bahse konu gemi dışında ülkemizde sökümü yapılması planlanan asbest ve tehlikeli atık barındıran gemi var mıdır? Varsa sayıları ve barındırdıkları asbest ve tehlikeli atık miktarları nelerdir?

---

**Kaynak gösterme:** Evrim Rızvanoğlu Emir (DEVA Partisi, İstanbul). “İzmir'in Aliağa ilçesinde sökümü yapılacak Fransız menşeili bir geminin asbest içerdiği iddialarına ve bu sökümün çevresel etkilerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/7660, 26 Aralık 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-7660-izmir-in-aliaga-ilcesinde-sokumu-yapilacak-fransiz-menseili-bir-geminin-asbest-icerdigi-id (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d9af45a3-00d7-4508-8cb8-018caa29982a

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.