# Adana ilindeki ören yerlerine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/7678 - **Veren:** Ayyüce Türkeş Taş (İYİ Parti, Adana) - **Muhatap:** Kültür ve Turizm Bakanlığı (Mehmet Nuri Ersoy) - **Veriliş tarihi:** 25 Aralık 2023 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 165 gün sonra, 7 Haziran 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ab288bd3-9d28-4a6a-b737-018ca53b6d04 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-7678-adana-ilindeki-oren-yerlerine-iliskin > Ayyüce Türkeş Taş (İYİ Parti), 25 Aralık 2023 tarihinde 7/7678 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 165 gün sonra, 7 Haziran 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı maddeleri gereğince T.C. Kültür ve Turizm Bakanı Sayın Mehmet Nuri ERSOY tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. Tarihi ve kültürel zenginlikleri ile öne çıkan Adana ilimizde, Bakanlıkça tescil edilmiş birçok ören yeri bulunmaktadır. Bu ören yerlerinde yürütülen kazı faaliyetleri, ilimizin tarihi ve kültürel mirasını gün yüzüne çıkarmak açısından büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda, I) Adana ilimizde Bakanlığınızca tescil edilmiş kaç adet ören yeri bulunmaktadır? 2) Bu ören yerlerinden kaçında kazı faaliyetleri devam etmektedir? 3) Bu ören yerlerinin hangi dönemlere ait olduğu ve önemi nedir? 4) Bu ören yerleri kazı faaliyetlerine Bakanlığınızca 2023 yılı içerisinde ne kadar ödenek ayrılmıştır? 5) Bu ören yerlerinde yürütülen kazı faaliyetlerinde hangi bulgulara ulaşılmıştır? 6) 2023 yılında Adana ilimizde ören yerlerini ziyaret eden kişi sayısı kaçtır? 7) Bu ören yerlerinden ne kadar gelir elde edilmiştir? Adres: TBMM YHİ Binası Oda No: B501 Çankaya/ANKARA ## Bakanlığın cevabı Bakanlığımız (Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü)'ca; Adana ilinde, Adana Müzesi Müdürlüğüne bağlı Bakanlığımızca düzenlenmiş Anavarza Antik Kenti Örenyeri bulunmakta olup örenyerinde kazı çalışmaları devam etmektedir. Adana ili, Kozan ilçesi, Dilekkaya Mahallesi'nde bulunan Anavarza Antik Kenti, Roma Dönemi'nde Anadolu'nun en önemli metropollerinden biri haline gelmiştir. Roma, Arap ve Ermeni hâkimiyetine giren Anavarza, 1375 yılında Memlükler tarafından alınmış ve bu dönemden sonra kentte büyük ölçekli bir yerleşim olmamıştır. Anavarza Antik Kenti'ndeki ilk kazı çalışmaları Adana Müze Müdürlüğü tarafından 1972, 1973 ve 1974 yıllarında kurtarma kazısı olarak gerçekleştirilmiştir. Adana Müzesi Müdürlüğü başkanlığında gerçekleştirilen "Anavarza Yeniden Doğuyor" projesi kapsamında Anavarza Zafer Takı ile Sütunlu Cadde ve çevresindeki askeri, sivil, dini ve ticari yapılarda 2023 yılı kazı çalışmaları tamamlanmış olup ana cadde üzerinde yer alan ikinci (orta) kapıdaki kazı çalışmaları 2024 yılında devam etmektedir. Ayrıca, Adana ilinde Cumhurbaşkanı Kararlı; Tatarlı Höyük, Magarsus Antik Kenti ve Sirkeli Höyük olmak üzere 3 alanda arkeolojik kazı çalışmaları yürütülmektedir. Tatarlı Höyük, Tatarlı köyü içinde yer alan bir höyüktür. Yapılan kazılarda Höyük'te Pre-Pottery Neolithic B, Seramikli Neolitik, Kalkolitik, Eski Tunç Çağı, Orta Tunç Çağı, Geç Tunç Çağı, Orta Demir Çağı (Geç Hitit), Geç Demir Çağı (Akhaimenid), Hellenistik Dönem, Roma Dönemi'nin başları ve Höyüğün doğu yamaçlarında ise Bizans Dönemi (kiremitli mezarlar) tespit edilmiştir. Höyük önemli stratejik ve askeri yollara hâkim olduğundan bölgede ön plana çıkmaktadır. Magarsus Antik Kenti, Adana ili, Karataş ilçesinin 4 km batısında Dört Direkli mevkiinde yer almaktadır. Antik Çağ'da Kilikia Bölgesinin pedias (ovalık,düz) kısmının önemli liman yerleşmelerinden olan Kent, Ceyhan ilçesinin hemen batısından başlayıp güneybatıya uzanan Misis Dağları'nın en uç kısmında, Akdeniz'e girinti yapan bir burun üzerine kurulmuştur. İlk yerleşim tarihi Neolitik Çağ'a kadar uzanan Kent, Pers İmparatorluğu, Makedonya (Büyük İskender) Krallığı, Seleukos Krallığı, Ptolemaios Krallığı, Roma İmparatorluğu, Abbasi Devleti, Ermeni Krallığı ve Osmanlı İmparatorluğu'nun hakimiyetinde kalmıştır. Roma imparatoru Alexander Severus Dönemi'nde Roma kolonisi olarak kalmıştır. Geç Roma Dönemi'nde ise piskoposluk merkezi olmuştur. Adana ili, Ceyhan ilçesinde bulunan Sirkeli Höyük, Geç Kalkolitik Dönem'de, Tunç ve Demir Çağları'nda ve Helenistik Dönem'de iskân görmüştür. Jeopolitik açıdan önemli bir konuma sahip olan Höyük, Kuzey Suriye'den Anadolu'ya gelen ticaret yolları üzerinde yer almaktadır. Bakanlığımızca, ilgili kazılar için 2023 yılında ödenek ayrılmıştır. "Geleceğe Miras Projesi" kapsamında, Yabancı bilim insanları tarafından Adana ili Ceyhan ilçesinde yürütülen Sirkeli Höyük kazı ve restorasyon çalışmalarına Bakanlığımızca 2024 yılında ödenek ayrılması planlanmaktadır. Kazı Başkanlığınca talep edilen işlere yönelik çalışmalar devam etmektedir. Adana ilindeki örenyeri ve kazı alanlarında yapılan kazılar ve araştırmalar sonucunda; Geç Kalkolitik, Tunç ve Demir Çağları ile Helenistik, Roma, Bizans ve Osmanlı Dönemlerine tarihlenebilecek (ticaret yolları, dini merkezler, tiyatro, tapınak, sütunlu cadde) buluntulara ulaşılmıştır. Bakanlığımız (Döner Sermaye İşletmesi Merkez Müdürlüğü)'ca; Adana ilinde, Bakanlığımıza bağlı Anavarza Örenyeri ücretsiz ziyaret edilebilmekte olup 2023 yılında 10.498 kişi tarafından ziyaret edilmiştir. Mehmet Nuri ERSOY Bakan --- **Kaynak gösterme:** Ayyüce Türkeş Taş (İYİ Parti, Adana). “Adana ilindeki ören yerlerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/7678, 25 Aralık 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-7678-adana-ilindeki-oren-yerlerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ab288bd3-9d28-4a6a-b737-018ca53b6d04 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.