# Iğdır ilinde yapımı devam eden Ünlendi Barajı'nın depreme dayanıklılığına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/7699
- **Veren:** Yılmaz Hun (DEM Parti, Iğdır)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 26 Aralık 2023
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 220 gün sonra, 2 Ağustos 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/34c28e7b-b453-4a28-8fa4-018caa09f949
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-7699-igdir-ilinde-yapimi-devam-eden-unlendi-baraji-nin-depreme-dayanikliligina-iliskin

> Yılmaz Hun (DEM Parti), 26 Aralık 2023 tarihinde 7/7699 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 220 gün sonra, 2 Ağustos 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından

Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.25.12.2023

Ermenistan-Spitak, Balıklıgöl, Doğubayazıt, Iğdır, Kağızman fay hatlarının üzerinde ve/veya yakınında bulunan birden fazla il ve bu illere bağlı yerleşim birimleri bulunmaktadır. Bu illerden biri de Iğdır'dır. Çok yakınından aktif bir fay hattının geçmesi ve Iğdır'ın yeraltı suyuna doygun alüvyal gevşek bir zemin üzerinde kurulmuş olması ve kötü yapılaşma nedeniyle orta düzeyde bir depremde bile Iğdır'da büyük bir yıkım beklemektedir. Daha da önemlisi yapımı devam eden Ünlendi barajının gövdesi varlığı bilinen aktif bir fay hattının üzerinde bulunmasıdır. Ünlendi Barajının yapımına 2014 yılında başlanılmış ve 2019 da bitirilmesi planlanmıştır. Ancak baraj yapımı hala tamamlanmamıştır.

Bu bağlamda;

1. Ünlendi barajının etüt çalışmaları ne zaman yapılmıştır?

2. Yapımı hala devam eden Ünlendi barajının deprem risk analizi yapılmış mıdır?

3. Baraj kaç şiddetinde bir depreme dayanıklı olarak inşa edilmektedir?

4. Ünlendi Barajının tamamlandıktan sonra olası bir deprem sonrası barajın yıkılması durumunda çevresindeki yerleşim ve tarım alanlarına olan etkisi düşünülmüş müdür? Bu konuda önlem ve afet planınız var mıdır?

5. Ne kadara ihale edilmiştir? Barajın yapımını üstlenen şirket hangi şirkettir?

6. Ünlendi Barajının yapımı hangi aşamadadır? Devir alan şirketin yapım taahhüt tarihi nedir?

7. Ünlendi barajının tamamlanması halinde, ekonomiye olan yıllık katkısı ne kadar olacaktır? Maliyeti ve ekonomiye kazandıracağı değer karşılaştırması sonuçları nelerdir? Barajın tahmini işleme süresi yani ömrü nedir?

8. 2014 yılında başlanılıp 2019 yılında bitirileceği söylenilen Ünlendi barajının kamuya zararı nedir? Neden bu tarihler arasında bitirilememiştir?

## Bakanlığın cevabı

Ünlendi Barajı'nın etüt çalışmaları 2012 yılı Ocak ayında planlama raporu sonrası kati proje aşamasına geçilmiş olup 2013 yılı Haziran ayında projeleri tamamlanmıştır.

Ünlendi Barajı'nın deprem risk analizi yapılmıştır. Baraj sahasına yakın Holosen Çağda diri tektonik yapılar Balıklıgöl ve Iğdır fay zonları ile Doğubayazıt fayıdır. Baraj sahasına etki edebilecek tüm fay kaynakları ayrı ayrı değerlendirilmiş olup baraj, bu fay zonlarının üretebileceği depremler dikkate alınarak tasarlanmıştır.

Ünlendi Barajı'nın gövde tipi kil çekirdekli kaya dolgu barajdır. Dolgu barajların deprem davranışları genellikle tatminkâr olmuştur. Bu barajlarda yer ivmesi ile kretteki ivme arasındaki amplifikasyon zayıf olmaktadır. Bunun sebebi dolgu barajların deprem esnasında elastik-plastik deformasyon yaparak esnek bir davranış göstermeleridir.

Ünlendi Barajı İkmali işinin fiziksel gerçekleşmesi 988'e olup 2024 yılı içerisinde bitirilmesi hedeflenmektedir.

Ünlendi Barajı İkmali işi tamamlandığında Tuzluca ilçesi ve bu ilçeye bağlı 19 adet köye ait brüt 9.862 hektar tarım arazisi sulanacak ayrıca Iğdır ili, ilçeleri, beldeleri ve köylerinin (yılda 26,65 hm?) içme suyu ihtiyaçları karşılanacaktır. Baraj tamamlandığında ekonomiye olan yıllık katkısı 740.000.000 TL olacaktır. Ünlendi Barajı'nın ömrü kati proje raporuna göre 50 yıl olarak belirlenmiş olup tasarım buna göre yapılmıştır.

Iğdır Tuzluca Ünlendi Barajı İnşaatının sözleşmesi yüklenici firmanın iflas etmesi sebebiyle DSİ tarafından kesin teminatı hazineye irad kaydedilerek feshedilmiştir. Barajın 27.01.2020 tarihinde ikmal ihalesi yapılmış olup teknik, idari ve mali kriterler doğrultusunda 2024 yılında su tutulması hedeflenmiştir.

İbrahim YUMAKLI
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Yılmaz Hun (DEM Parti, Iğdır). “Iğdır ilinde yapımı devam eden Ünlendi Barajı'nın depreme dayanıklılığına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/7699, 26 Aralık 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-7699-igdir-ilinde-yapimi-devam-eden-unlendi-baraji-nin-depreme-dayanikliligina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/34c28e7b-b453-4a28-8fa4-018caa09f949

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.