# Şanlıurfa 2 Nolu Yüksek Güvenlikli Cezaevinde bulunan bir mahkumun koşullu salıvermeden yararlandırılmadığı iddiasına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/7729 - **Veren:** Dilan Kunt Ayan (DEM Parti, Şanlıurfa) - **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç) - **Veriliş tarihi:** 21 Aralık 2023 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 529 gün sonra, 2 Haziran 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/49d9f0dc-67c1-49fd-9cc9-018c90a25ec8 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-7729-sanliurfa-2-nolu-yuksek-guvenlikli-cezaevinde-bulunan-bir-mahkumun-kosullu-salivermeden-ya > Dilan Kunt Ayan (DEM Parti), 21 Aralık 2023 tarihinde 7/7729 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 529 gün sonra, 2 Haziran 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz Tunç tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 20.12.2023 Basına yansıyan ve tarafımıza iletilen bilgilere göre; Şanlıurfa 2 Nolu Yüksek Güvenlikli Ceza İnfaz Kurumu'nda müebbet hapis hükümlüsü ve 31 yıldır cezaevinde olan 59 yaşındaki ağır hasta mahpus İsmail Hakkı Tursun infazını tamamladığı halde; Cezaevi İdare ve Gözlem Kurulu'nun "iyi halli" olmadığı yönünde hazırladığı rapor gerekçesiyle üçüncü kez ertelenmiştir. 30 Aralık 1992 yılında tutuklandığından bu yana cezaevinde tutulan Tursun'un infazı 9 Aralık 2020"de tamamlanmıştır. Buna rağmen ilkin 8 Aralık 2022 tarihinde toplanan İdare ve Gözlem Kurulu, Tursun için "pişman olmadığı" gerekçesiyle 6 ay 5 gün; 7 Haziran'da ise aynı gerekçeyle 6 ay 5 gün tahliyeyi erteleme kararı vermiştir. Üçüncü ve son olarak 13 Aralık 2023 tarihinde toplanan kurul, aynı gerekçelerle Tursun'un "iyi halli olmadığına" karar vermiş ve bir sonraki değerlendirme tarihini 9 ay 5 gün sonraya, 25 Eylül 2024'e bırakmıştır. İsmail Hakkı Tursun hakkında verilen iyi halli olmadığına dair karara; çeşitli cezaevlerinde ve çeşitli zamanlarda PKK Lideri Abdullah Öcalan üzerindeki tecrit ve Olağanüstü Hal (OHAL) sonrası artan hak ihlallerine karşı başlatılan açlık grevi eylemleri, Efrin'e dönük saldırılar, tecrit ve tek tip elbiseye karşı 2018'de yapılan açlık grevi, cezaevlerindeki hak ihlallerinin son bulması için yapılan başvurular, koğuş değişikliği esnasında slogan atılması ve cezaevi disiplin kurulu tarafından verilen "disiplin cezaları" gerekçe yapılmıştır. Kararda, Tursun'un 31 yıldır cezaevinde mahpus olduğu belirtilerek, "Hiç pişman olmadığı ve PKK'nin silahlı örgüt olduğunu kabul etmeyerek sessiz kaldığı ve örgüt hakkında beyanda bulunmak istemediğine" yer verilmiştir. Hakkında verilen olumsuz kararlara dayanak gösterilen pek çok gerekçe, açıkça ifade ve düşünce özgürlüğü kapsamındadır. Marş, slogan, açlık grevleri pek çok mahkeme kararında ve açıkça yasada barışçıl eylemler olarak suç niteliği taşımamaktadır. Ayrıca Tursun'un cezaevinde örgütlü davranış ve eylemlerde bulunduğuna dair iddialar da devletin gözetim ve sorumluluğunda olan cezaevlerinde mümkün olmadığı gibi, tamamen keyfi ve soyut kavramlardır. İsmail Hakkı Tursun aynı zamanda İHD ve çeşitli derneklerin ağır hasta mahpus listesinde yer almaktadır. Urfa Barosu, İnsan Hakları Derneği ve Özgürlük İçin Hukukçular Derneği'nin Urfa cezaevlerinde tutulan hasta mahpuslara dair 11 Ağustos 2023 tarihinde yayınladıkları raporda, "Hipertansiyon Hastalığım var. Hiper tansiyondan kaynaklı haftada 2-3 defa burnum kanıyor, kusma vs. oluyor. Bel fitığım da var. Hipertansiyon için düzenli revire gidiyorum. Hastane doktoru da çizelge veriyor. O çizelgeye göre revirde tedavim uygulandıktan sonra hastaneye sevk ediliyorum. Hipertansiyon için hastane tarafindan verilen çizelgeye uygun her gün revire gidiyorum. Sonrasında hastaneye sevk yapılıyor. Ancak sevkler çok geç yapılıyor. Tedavimiz rutine uygun ilerlemiyor. Hastane sevkini gerekiyor, sevk yazısına rağmen geç yapılıyor. Revire ya da hastaneye sevklerde sorun yaşıyoruz. Hastaneye gidiş gelişlerde zaman zaman kötü muamele yaşıyoruz. Ağız içi arama, kelepçeli muayene, keyfi arama yapılıyor." şeklinde, Tursun'un hastalığına dair kendi ifadelerine yer verilmiştir. Türkiye cezaevlerinde, tespit edebildiğimiz kadarıyla bugün itibariyle benzer gerekçelerle infazı yakılan ve koşullu salıverilme hakkı engellenen siyasi mahpus sayısı 350 civarıdır. 2020 yılında İnfaz Kanunu'nda yapılan değişiklikle, koşullu salıverilme için hazırlığı düzenleyen 89. maddeye Anayasa'ya aykırı belirsiz ifadeler taşıyan iyi hal kriterleri getirilmiştir. Bu Kanun değişikliği ve Yönetmelik hükümleri, hukukun en temel ilkelerinden olan lehe kanun ilkesi gereği, suç tarihi daha önce olanlara uygulanmaması gerekirken uygulanmakta ve Anayasaya aykırı bir şekilde hukuki belirlilik içermeyen, yoruma açık, son derece sübjektif olan iyi hal kriterleri, istisnasız tüm siyasi mahpusların aleyhine değerlendirilmektedir. Bu bağlamda; 1. İsmail Hakkı Tursun'un infaz edilmemiş bir disiplin cezası bulunmakta mıdır? Yok ise, infaz edilen disiplin cezaları İnfaz Kanunu m. 48/4 gereği kaldırılmış olacağından neden gerekçede bunlara yer verilmektedir? 2. Tursun hakkında verilen olumsuz kararda gerekçe olarak gösterilen, marş, slogan ve açlık grevi eylemleri ifade ve düşünce hürriyeti bağlamında temel bir hak olup, neye dayanarak karara yazılmıştır? 3. Mütemadi suçlarda yakalama işlemi ile birlikte eylemin kesildiği kabul edildiğine göre mahpus hangi kanuna, hangi doktrine göre örgüt üyesi gibi değerlendirilmektedir? 4. Tursun'un "pişman olmadığı" gerekçesiyle tahliyesinin engellenmesi, bir yargılama faaliyeti olup, İdari Gözetim Kurulları hangi yasa ve yetkiye dayanarak yargılama faaliyeti yürütmektedir? 5. Bir kişinin herhangi bir konuda düşünce ve kanaat açıklamaya mecbur bırakılması Anayasaya aykırılık teşkil etmekte olup, İdari Gözlem Kurulları hangi yasa ve yetkiye dayanarak bu yönlü sorular sormakta ve bunu olumsuz kanaate gerekçe olarak yazmaktadır? 6. 31 yıldır cezaevinde tutulmakta olan 59 yaşındaki hasta mahpus Tursun'un, çeşitli ve ağır hastalıkları olmasına rağmen, İGK "da sağlık durumu ve tedaviye erişimi bakımından hiçbir değerlendirme yapılmama nedeni nedir? 7. Tursun için yapılacak 4. Kurul toplantısı, 25 Eylül 2024 tarihine verilmiştir. Kurul toplanma aralığı, yasaya ve amacına aykırılık taşımaktadır. Aynı zamanda hürriyeti tahdit suçunu oluşturan bu pratiklerle ilgili Bakanlığınızın bir çalışması var mıdır? ## Bakanlığın cevabı 1354937 sayılı yazı. İlgi yazınız ekinde alınan, Şanlıurfa Milletvekili Dilan Kunt Ayan tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/7729 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur. Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet) UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden İWTOAİ9 - gWd k9yxX - g FK9J j h - Z5hAPOÇ- ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü Sayı : E-56020453-610-23-6729/9356 Konu : Yazılı soru önergesi 5 12025 Sayın Dilan KUNT AYAN Şanlıurfa Milletvekili Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/7729 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur. I- Ceza ve infaz mevzuatımızda "siyasi mahpus" kavramı bulunmamaktadır. 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 2. maddesinde terör suçlusu, 3. maddesinde ise terör suçları tanımlanmıştır. Ayrıca 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun, hükümlülerin gruplandırılmasını düzenleyen 24. maddesi ile hükümlünün barındırılması ve yatırılmasını düzenleyen 63. maddesinde "terör suçluları"ndan söz edilmektedir. Buna göre ceza infaz kurumlarında, terör suçlarından hükümlü terör suçluları ile terör suçlarından tutuklu veya hükümözlü kişiler barındırılmaktadır. 1i- 5275 sayılı Kanunun; A) "İnfazda temel ilke" kenar başlıklı 2. maddesinin birinci fıkrasında, ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazına ilişkin kuralların hükümlülerin ırk, dil, din, mezhep, milliyet, renk, cinsiyet, doğum, felsefi inanç, milli veya sosyal köken ve siyasi veya diğer fikir yahut düşünceleri ile ekonomik güçleri ve diğer toplumsal konumları yönünden ayırım yapılmaksızın ve hiçbir kimseye ayrıcalık tanınmaksızın uygulanacağı, B) "Yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz kurumları" kenar başlıklı 9. maddesinin ikinci ve dördüncü fıkralarında, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum olanlar ile süresine bakılmaksızın, suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, yönetmek suçlarından veya bu örgütün faaliyeti çerçevesinde bu fikrada sayılan suçlardan mahkum olanların cezalarının, yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz kurumlarında, bu kurumların ihtiyacı karşılama bakımından yetersiz olması hâlinde diğer kapalı ceza infaz kurumlarının yüksek güvenlikli bölümlerinde infaz edileceği, Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır. Gerek yüksek güvenlikli kurumlarda gerekse diğer kapalı ceza infaz kurumlarında tecrit ve izolasyon şeklinde bir uygulama bulunmamaktadır. HI- A) 5275 sayılı Kanunun "Koşullu salıverilme" kenar başlıklı 107. maddesinde, "Mükerrirlere ve bazı suç faillerine özgü infaz rejimi ve denetimli serbestlik tedbiri" kenar başlıklı 108. maddesinde ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun "Koşullu salıverilme" kenar başlıklı 17. maddesinde, koşullu salıverilme süreleri ve oranları ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. B) 5275 sayılı Kanunun; I- "Disiplin cezasını gerektiren eylemlerin tekrarı, disiplin cezalarının infazı ve kaldırılması" kenar başlıklı 48. maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinde, disiplin cezalarının tamamı infaz edilip kaldırılmadıkça koşullu salıverilme işleminin yapılmayacağı, ancak bu sürenin hakederek salıverme tarihini geçemeyeceği; dördüncü fıkrasında, infaz UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.ir adresinden 70aVU61 - tWr8XtX - FMPOSRW - GCUUUS—il erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü edildiği tarihten itibaren disiplin cezasının kaldırılmasında ve iyi hâlin kazanılmasında verilen disiplin cezasının niteliğine göre fıkrada belirlenmiş sürelerin (onbeş gün ilâ bir yıl) esas alınacağı ve bu süreler sonunda yeni bir disiplin cezası almamak ve iyi hâlli olmak koşuluyla bu cezaların kaldırılacağı, 2- "Hükümlülerin değerlendirilmesi ve iyi hâlin belirlenmesi" kenar başlıklı 89. maddesinin birinci fıkrasında hükümlülerin, ceza infaz kurumlarında bulundukları tüm aşamalarda, ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme riskinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve gözlem kurulu tarafından iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutulacağı; ikinci fıkrasında, birinci fıkra uyarınca yapılacak değerlendirmede, infazın tüm aşamalarında hükümlülerin katıldığı iyileştirme ve eğitim-öğretim programları ile spor ve sosyal faaliyetler, kültür ve sanat programları, aldığı sertifikalar, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlü ve tutuklular ile ceza infaz kurumu görevlileri ve dışarıyla olan ilişkileri, işlediği suçtan dolayı duyduğu pişmanlığı, ceza infaz kurumu kuralları ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarına uyumu ve aldığı disiplin cezalarının dikkate alınacağı; altıncı fikrasında, açık ceza infaz kurumuna ayırmaya, denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazına ve koşullu salıverilmeye ilişkin olarak tutum ve davranışları olumsuz değerlendirilen hükümlülerin yeniden değerlendirilmeye tabi tutulma sürelerinin bir yılı geçemeyeceği, Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır. 5275 sayılı Kanunun 89. maddesinde, 14/04/2020 tarihli ve 7242 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla yapılan ve yukarıya alınan değişiklikler, 01/01/2021 tarihinde yürürlüğe girmiştir. ©) 28/3/2020 tarihli ve 2324 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin; I- "Hükümlülerin değerlendirilmesi ve iyi hâlin belirlenmesi" kenar başlıklı 109. maddesinin; birinci fıkrasında hükümlülerin, ceza infaz kurumlarında bulundukları tüm aşamalarda, ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme risklerinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve gözlem kurulu tarafından iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutulacağı; ikinci fikrasında, birinci fıkra gereğince yapılacak değerlendirmede, infazın tüm aşamalarında hükümlülerin katıldığı iyileştirmeye yönelik psiko-sosyal ve eğitim-öğretim programları ile spor ve sosyal faaliyetleri, kültür ve sanat programları, aldığı sertifikaları, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlü ve tutuklular ile ceza infaz kurumu görevlileri ve dışarıyla olan ilişkileri, işlediği suçtan dolayı duyduğu pişmanlığı, ceza infaz kurumu kuralları ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarına uyumu ve aldığı disiplin cezalarının dikkate alınacağı, 2- "Disiplin eylemi nedeniyle iyi hâl kararı verilmesine engel hâller ve şikâyet" kenar başlıklı 110. maddesinin birinci fıkrasında, gözlem değerlendirme raporu veya gelişim değerlendirme raporunda yazılı olup da henüz kaldırılmamış disiplin cezası bulunan hükümlü UY AP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden 7/0aVU61 - tWr8XtX - FMPO5RW - GCUUUS— ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü hakkında iyi hâl kararı verilemeyeceği, hükümlünün iyi hâline ilişkin değerlendirmenin, ancak daha önceden verilmiş olup da disiplin cezası infaz edilmiş ve bu cezası kaldırılmış olanlar hakkında yapılabileceği; ikinci fıkrasında, disiplin cezasını gerektiren bir eylemi işlemiş olmasına rağmen, koşullu salıverilme tarihinde bu eyleminden dolayı disiplin soruşturması henüz sonuçlandırılmayan hükümlüler hakkında iyi hâl kararının verilip verilmemesinin idare ve gözlem kurulunca takdir edileceği; üçüncü fıkrasında, idare ve gözlem kurulunca, hükümlü hakkında, süre belgesindeki muhtemel koşullu salıverilme tarihi de dikkate alınarak iyi hâle ilişkin olarak bir karar verileceği, Hükümlerine yer verildiği malâmlarıdır. Bu kapsamda idare ve gözlem kurulunca verilen kararlara karşı infaz hâkimliği nezdinde şikâyet, infaz hâkimliği kararlarına karşı da ağır ceza mahkemesi nezdinde itiraz kanun yoluna başvurulabilmektedir. IV- A) Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklular, özgürlüğünden yoksun olmayan her vatandaş gibi tüm sağlık hizmetlerinden tıbbi gereklilik çerçevesinde ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda faydalanmakta olup, her türlü muayene ve tedavileri Devletin teminatı altında ve ücretsizdir. Hükümlü ve tutukluların beden ve ruh sağlığının korunması ve hastalıklarının tanısı için ilk muayene ve tedavi hizmetleri ceza infaz kurumlarında verilmekte; ileri tetkik, tedavi ve rehabilitasyon gerekenler Devlet hastanelerine, daha ileri sağlık hizmeti gerekenler ise üniversite hastanelerine sevk edilmektedir. B) Ceza infaz kurumlarında barındırılan hükümlü ve tutuklulara ilişkin sağlık koşullarının düzenlenmesi ve sağlık hizmetine erişimin daha da etkili ve verimli hale gelebilmesi için 30/04/2009 tarihli Sağlık Bakanlığı ve Adalet Bakanlığı Arasında Ceza İnfaz Kurumlarındaki Sağlık Hizmetlerinin Düzenlenmesi Hakkında Protokol ve 26/01/2017 tarihli Adalet, İçişleri ve Sağlık Bakanlıkları Arasında Düzenlenen Protokol hükümleri dikkate alınarak her türlü çalışma ve düzenleme yapılmaktadır. V- Şanlıurfa Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 25/1 1/2024 tarihli cevapta; A) Soru önergesinde adı geçen ve Şanlıurfa 2 Nolu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırılan hükümlünün, iyi halli olmadığına ilişkin Kurum İdare ve Gözlem Kurulunca verilen 25/09/2024 tarihli kararın infaz hâkimliği ve ağır ceza mahkemesinin denetiminden geçerek kesinleştiği, B) Adı geçenin Kuruma ilk kabul muayenesinde herhangi bir kronik veya bulaşıcı hastalığının tespit edilmediği, farklı tarihlerde şikâyetleriyle ilgili Kurum revirinde muayene edildiği gibi gerektiğinde Şanlıurfa Mehmet Akif İnan Eğitim ve Araştırma Hastanesi ile Şanlıurfa Eğitim ve Araştırma Hastanesinin ilgili polikliniklerine sevkinin sağlanarak muayene, tetkik ve tedavisinin yapıldığı, reçete edilen ilaçların kendisine teslim edildiği, C) Kurumda tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü, Ç) Soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıt madığı, Bildirilmiştir. Yılmaz TUNÇ Bakan Yılmaz TUNÇ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Dilan Kunt Ayan (DEM Parti, Şanlıurfa). “Şanlıurfa 2 Nolu Yüksek Güvenlikli Cezaevinde bulunan bir mahkumun koşullu salıvermeden yararlandırılmadığı iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/7729, 21 Aralık 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-7729-sanliurfa-2-nolu-yuksek-guvenlikli-cezaevinde-bulunan-bir-mahkumun-kosullu-salivermeden-ya (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/49d9f0dc-67c1-49fd-9cc9-018c90a25ec8 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.