# Gıda fiyatlarında yaşanan artışa ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/7807
- **Veren:** Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 21 Aralık 2023
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 256 gün sonra, 2 Eylül 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/27b42d69-4f2c-4ee0-b025-018c907443d5
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-7807-gida-fiyatlarinda-yasanan-artisa-iliskin

> Ömer Fethi Gürer (CHP), 21 Aralık 2023 tarihinde 7/7807 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 256 gün sonra, 2 Eylül 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98 ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99. Maddeleri uyarınca T.C. Tarım ve Orman Bakanı Sn. İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Saygılarımla.19.12.2023

Ömer Fethi Gürer

Düzenli ve sürekli gıda ürünlerinde fiyatlar artmaktadır özellikle tarladan rafa erişinceye kadar 3-5 kat fiyatlar katlamaktadır.

"Fahiş fiyatla mücadele ediyoruz." diyorsunuz da her gün gelen zamları neden seyrediyorsunuz. "Fahiş fiyat" dediğinizde piyasa zam yapın anlıyor. Fahiş fiyatla mücadelede iktidar olarak başarılıyız diyebiliyor musunuz?

1. Tarladan rafa ürünlerde dengesiz ve kontrolsüz fiyatlar neden kontrol altına alınamıyor? Üretici girdi maliyetlerindeki artışa neden müdahale edilmiyor?

İthal yem ve gübre fiyatlarındaki artış kontrol edilmekte midir?

Pp PvP

İthal yem ve gübrede ne kadar fiyat artışı ile üreticiye ulaşıyor?

## Bakanlığın cevabı

Ülkemizde tarımsal üretimi artırmak, verim ve kaliteyi yükseltmek, sürdürülebilirliği sağlamak, kayıtlılığı artırmak ve çevreye duyarlı alternatif tarım tekniklerinin geliştirilmesine yönelik çiftçilere tarımsal desteklemeler verilmekte ve projeler yürütülmektedir.

Çiftçi Kayıt Sistemi'ne kayıtlı, tarımsal üretim yapan üreticilerimize bitkisel üretimin en önemli girdilerinden olan mazot ve gübre destekleme ödemesi kapsamında 2002-2024 yılları arasında yaklaşık 69,4 milyar TL mazot ve gübre desteği verilmiştir. Gübrede "018 olan KDV oranı, 10 Şubat 2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan düzenleme ile kaldırılmıştır. 2017 yılında başlayan uygulama ile stratejik ürünlerde mazot maliyetinin 9650"si karşılanmaya başlanmıştır.

Artan gübre maliyetleri karşısında çiftçilerimizin olumsuz etkilenmemesi ve tarımsal üretimin kesintisiz devam etmesi için 2022 üretim yılına ait hububat grubunda yer alan ürünlerin gübre desteği 90130 oranında diğer ürünlerin gübre desteği ise 90163 oranında artırılarak, 2023 yılında yapılması gereken 2022 üretim yılı hububat gübre desteği ödemeleri öne çekilerek 2022 yılı ekiliş dönemi içerisinde ayni olarak gübre alımında kullanılmak üzere çiftçilerimizin Ziraat

Bankası hesaplarına tanımlanmıştır.

Aynı uygulamaya 2023 yılında da devam edilmiş olup hububat üreticilerimize 2023 üretim yılına ait ve 2024 yılında ödenecek gübre desteği 6 ay öne çekilmiş olup 2023 yılı Ekim ayında ayni olarak mazot ve gübre alımında kullanılmak üzere çiftçilerimizin Ziraat Bankası hesaplarına tanımlanmıştır. Bu kapsamda bugüne kadar çiftçilerimizin hesaplarına 11,15 milyar TL tanımlanmıştır. Diğer ürünlerin ödemeleri 2024 yılı Mart ayında tamamlanmıştır.

Ayrıca, kimyevi gübre kullanım etkinliğinin artırılması ve ülkemiz kaynakları kullanılarak yerli imkânlarla üretilen organik ve organomineral gübrelerin kullanımının teşvik edilerek, hem çevre kirliliğinin azaltılması ve hem de topraklarımızın sağlığını koruyarak sürdürülebilir tarımın devamını sağlamak amacıyla; ilk defa 2019 üretim sezonundan itibaren gübre desteğine ilave olarak, organik ve organomineral gübre kullanan çiftçilerimize dekara 10 TL gübre desteği verilmeye başlanmıştır. Söz konusu destek miktarı, 2024 üretim sezonunda 96300 artışla dekara 40 TL olarak belirlenmiştir.

2023 üretim yılında sertifikalı tohum kullanım desteği birim fiyatlarında; bir önceki yıla göre arpa, buğday, çavdar, tritikale, yulaf ve çeltikte 90108, nohutta 96150, korunga, fiğ, soya ve yem bezelyesi 90105, kuru fasulye, mercimek, patates, susam, aspir, yerfıstığı, yoncada 90100 ve kolzada "050 artış yapılmıştır.

Bakanlığımızca, bitkisel üretimin en önemli girdilerinden olan tohumluk maliyetinin düşürülerek çiftçi gelirlerinin artırılması ve tohumluk üretiminin yetersiz olduğu türlerde üretimin teşvik edilmesi amacıyla 2005 yılından itibaren sertifikalı tohum kullanım desteği ile sertifikalı fidan/fide ve standart fidan kullanım desteği, 2008 yılından itibaren sertifikalı tohum üretim desteği ve 2016 yılından itibaren sertifikalı fidan üretim desteği verilmektedir. Bu kapsamda bugüne kadar ülke genelinde yaklaşık 5,5 milyar TL destekleme ödemesi yapılmıştır.

Ülkemizde yem bitkilerinin ekiliş alanlarının artırılması, girdi maliyetlerinin düşürülmesi, küçük üreticilerin korunması, çiftçilerimizin daha ucuz ve kaliteli yem elde edebilmeleri ve artabilecek yem fiyatlarının önüne geçmek amacı ile 2000 yılında başlayıp günümüze kadar devam eden yem bitkileri kapsamında toplam 9,7 milyar TL destekleme ödemesi yapılmıştır.

2024 yılı tarımsal destek bütçesi 91,5 milyar TL olup çiftçilerimize ilk altı ayda 56,1 milyar TL ödenmiştir.

TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı

24 Ağustos 2024 tarihli ve 32642 sayılı "2024 Yılında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Karar" kapsamında, ürünler ve bu ürünlere verilecek destek miktarları belirlenerek üreticilerimiz desteklenmektedir.

İthal yem (hammaddeler) fiyatları Bakanlığımızca takip edilmektedir. Fiyatlar serbest piyasa koşullarına göre oluşmaktadır.

Bakanlığımızca 5996 sayılı "Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu" kapsamında yemlerin üretim, işleme ve dağıtımının tüm aşamalarında yem güvenilirliği, yemlerin etiketlenmesi ve piyasaya arzı, yem işletmelerinin hijyen gereklilikleri konularında denetim yapılmaktadır.

İbrahim YUMAKLI
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde). “Gıda fiyatlarında yaşanan artışa ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/7807, 21 Aralık 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-7807-gida-fiyatlarinda-yasanan-artisa-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/27b42d69-4f2c-4ee0-b025-018c907443d5

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
