# Tekirdağ 2 Nolu F Tipi Kapalı Cezaevinde bulunan bir mahkumun kötü muameleye maruz kaldığı iddiasına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/785
- **Veren:** Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti, Kocaeli)
- **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç)
- **Veriliş tarihi:** 14 Haziran 2023
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 189 gün sonra, 20 Aralık 2023)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/dd463a9a-4ee2-467f-bb09-0188bf835a28
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-785-tekirdag-2-nolu-f-tipi-kapali-cezaevinde-bulunan-bir-mahkumun-kotu-muameleye-maruz-kaldigi

> Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti), 14 Haziran 2023 tarihinde 7/785 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 189 gün sonra, 20 Aralık 2023).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Sayın Yılmaz Tunç tarafından Anayasanın 98" inci ve TBMM İçtüzüğünün 96 ncı ve 99" uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Tarafıma iletilen bilgide:" Ben İbrahim Aşkan Tekirdağ 2 No'lu F Tipi Kapalı Cezaevi'nde kalıyorum. 02/04/2023 tarihinde isteğim ve iradem dışında Şakran 2 No'lu T Tipi Cezaevi'nden bulunduğum Tekirdağ 2 No'lu F Tipi Kapalı Cezaevi'ne getirildim. Cezaevinde mahkum kabul bölümünde eşya ve üst araması adı altında farklı tutumlar gösterildi. Çıplak aramaya maruz bırakıldım. Kabul etmediğimden dolayı darp edildim. Üzerimdekileri zorla işkence edercesine çıkardılar. Beni çıplak arama yapıp darp ettiler. Arama yapıldığında müdür yoktu. Odaya girer girmez "Soyun" denildi. Zorla soydurulurken işkence yapıldı. Arama esnasında 6 personel bulunuyordu. Avucunun içiyle şakağıma vuruldu, diğer tarafım duvara vuruldu boynum sıkıldı. Üzerimdekileri zorla çıkarıldıktan sonra kendileri sırtımı kendilerine dönmemi istediler. Bunu kabul etmedim. Kabul etmediğimden dolayı boynumu biraz daha sıktırıp yere düşürdüler, beni yerde el ve kollarımla başımı ve gözümü korudum. Sırtıma birkaç darbe vurduktan sonra yerde kaldırdılar. Arama bittikten sonra da bu işkence devam etti. Giyinmemi söylediler, giyinmeyi reddettim. Boynumu yine sıktılar, bileğimi bükerek sıktılar. Yerdeki pantolonumu ağzıma koyulmaya çalışıldı. Bana ve aileme kötü hakaret ve küfürler ettiler. Kameraların olmadığı yerde eşyalarını arandı. Yeni tadilattan geçirilen bir odaya koydular. Beni 6 gün bu odada tek başıma bırakıldım. Oda pislik, toz ve toprak içindeydi. Tuvaleti tıkanmıştı. 2 gün açmadılar, ısrarımla gelip açtılar. 1.5 gün tuvalet ihtiyacımı gideremedim. Sandalye olmadığı için 6 gün ayakta yemek yedim. Bu cezaevine geldiğim gün beni karşılayan ve eşyalarımın aramasını yapan tüm personeller hakkında suç duyurusunda bulundum. Hakkımda "Aramaya karşı çıkmak" gerekçesiyle disiplin soruşturması açıldı. " ifadeleri yer almıştır.

Bu bağlamda;

1. Yukarıda bahsi geçen iddialar doğru mudur?

2. İbrahim Aşkan isimli yurttaşa Tekirdağ 2 No'lu F Tipi Kapalı Cezaevi'nde çıplak arandığı iddiaları doğru mudur?

3. Bu iddialar doğruysa insanlık dışı muameleyi yapan infaz koruma memurları hakkında açılmış bir soruşturma var mıdır? Varsa akıbeti ne durumdadır?

TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat, 4 Nolu Banko Oda: E206 Bakanlıklar/Ankara

6. 8)

İbrahim Aşkan isimli yurttaşın işkence ve darp edildiği iddiası doğru mudur? Eğer bu iddia doğruysa işkence ve darp eden infaz koruma memurları hakkında açılmış bir soruşturma var mıdır? Varsa akıbeti ne durumdadır?

İbrahim Aşkan isimli yurttaşın çıplak arama, işkence ve darp edilmesine ilişkin suç duyurusunda bulunduğu iddiası doğru mudur? Eğer bu iddia doğruysa suç duyurusunun akıbeti ne durumdadır?

Bakanlığınızın bu konu hakkında bilgisi var mıdır?

Bakanlığınızın bu ve buna benzer konularla ilgili yapmış olduğu çalışmalar var mıdır? Varsa akıbeti ne durumdadır?

Son 7 yıl içerisinde hakkında işkence ve kötü muamele iddiasıyla soruşturma açılan personel sayısı kaçtır?

## Bakanlığın cevabı

1243549 sayılı yazı.

İlgi yazınız ekinde alınan, Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk Gergerlioğlu tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/785 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.

Yılmaz TUNÇ Bakan

• Soru önergesi cevabı (1 adet)

EEE

Mevzuat Genel Müdürlüğü

Sayı :E-56020453-610-185-2393/4942 Konu : Yazılı soru önergesi 2/11/2023

Sayın Ömer Faruk GERGERLİOĞLU Kocaeli Milletvekili

Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/785 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.

I- Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklulara karşı kötü muamele vakalarının yaşanmaması ve bu tür şikâyet sebeplerinin ortadan kaldırılması için mevzuatımızda köklü değişiklikler yapılmıştır.

Bu çerçevede, ceza infaz kurumları; yargı denetimi kapsamında 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu ile oluşturulan infaz hâkimleri; idari denetim kapsamında Adalet Bakanlığı müfettişleri ile Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü hâkim ve kontrolörleri; sivil toplum kuruluşlarının denetimi kapsamında 4681 sayılı Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevleri İzleme Kurulları Kanunu hükümleri gereğince oluşturulan izleme kurulları; idari özerkliğe sahip kurumların denetimi kapsamında 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu uyarınca kurulan Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu; parlamento denetimi kapsamında Türkiye Büyük Millet Meclisi İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ya da araştırma komisyonlarının başkan ve üyeleri, uluslararası denetim kapsamında Avrupa İşkencenin Önlenmesi Sözleşmesi gereğince Avrupa İşkenceyi Önleme Komitesi tarafından denetlenmesinin yanı sıra, Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiserliği ve Birleşmiş Milletler Keyfi Tutuklamalar Çalışma Grubu tarafından denetlenmektedir.

Ayrıca, Birleşmiş Milletler İşkenceye Karşı Sözleşmeye Ek İhtiyari Protokolü (OPCAT),27/10/2011 tarihinde Ülkemiz bakımından yürürlüğe girmiştir. Bilindiği üzere, Ek Protokol çerçevesinde kişilerin özgürlüklerinden yoksun bırakıldığı gözaltı merkezleri ve ceza infaz kurumlarına Ek Protokolde belirtilen denetleme organınca ziyaretler düzenlenebilecektir.

Ceza infaz kurumları, yukarıda belirtilen hem ulusal hem de uluslararası bağımsız kuruluşlar tarafından düzenli aralıklarla haberli ve habersiz olarak ziyaret edilmekte, hükümlü ve tutukluların sağlık ve yaşam koşulları, iç güvenlik, sevk ve nakil işlemleriyle ilgili aksaklık ve eksiklikler yetkili mercilere bildirilmektedir.

Hükümlü ve tutuklular veya sivil toplum örgütleri, resmi ya da özel insan hakları kuruluşları tarafından yapılan başvurular titizlikle incelenmekte, adli ve idari yönden yapılan soruşturmalar sonucunda kusur ve ihmali olan görevliler hakkında yasal gereğine tevessül edilmektedir.

I- Arama, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun "Arama" kenar başlıklı 36. ve 28/3/2020 tarihli ve 2324 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Mevzuat Genel Müdürlüğü yürürlüğe konulan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin, "Arama, güvenlik tatbikatı ve sayım" kenar başlıklı 34. maddesinde düzenlenmiştir.

Arama hükümlerini düzenleyen ceza infaz mevzuatımız, Ülkemizin taraf olduğu sözleşmeler ve uluslararası düzenlemeler dikkate alınmak suretiyle hazırlanarak yürürlüğe konulmuştur. Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesinin Üye Devletlere Avrupa Cezaevi Kuralları Hakkında REC (2006) 2 sayılı Tavsiye Kararının "Arama ve Kontroller" başlığını taşıyan 54. maddesinde, görevlilerin arama yaparken uyacakları detaylı prosedürlerin olması, arama yapılacak hallerin ve arama şekillerinin ulusal mevzuatta düzenlenmesi, aranan kişilerin küçük düşürülmemesi, aramanın hemcins olan görevliler tarafından yapılması gibi hususlara yer verilmiştir. Yönetmeliğin 34. maddesinde yer alan düzenleme de söz konusu Tavsiye Kararındaki hükümler ile paralellik arz etmektedir.

Aramanın amacı, kurumda bulundurulması yasak olan eşya ve kanunla yasaklanan uyuşturucu maddelerin yanı sıra telefon ve sim kartı gibi haberleşme araçları ile bıçak ve jilet gibi kesici ve bereleyici aletlerin kuruma girişinin önüne geçmektir. Ayrıca, terör örgütlerinin ceza infaz kurumundaki hükümlü ve tutuklularla bağlantılarını kesmek için örgütsel iletişim niteliğinde değerlendirilebilecek haberleşme evrak ve belgelerinin kuruma girişinin engellenmesi hedeflenmektedir.

Bu çerçevede insan onuru ve haysiyetine saygı ile utanma duygusunun ihlal edilmemesi esasları doğrultusunda yapılan aramalar, kurumların güvenliğinin sağlanabilmesi için tedbir amaçlı gerçekleştirilmekte olup, herhangi bir keyfi uygulama söz konusu değildir.

HI- 5275 sayılı Kanunun 37. maddesinin birinci fıkrasında, kurumda, düzenli bir yaşamın sürdürülmesi, güvenliğin ve disiplinin sağlanması bakımından kanun, yönetmelikler ile idarenin uyulmasını emrettiği veya gerekli kıldığı davranış ve tutumlar, kusurlu olarak ihlâl edildiğinde, hükümlüler hakkında eylemlerinin niteliği ile ağırlık derecesine göre Kanunda belirtilen disiplin cezalarının uygulanacağı hükmü yer almaktadır.

Kanunun 38. maddesinde hükümlü ve tutukluların belirtilen kurallara uymamaları hâlinde uygulanabilecek disiplin cezalarına yer verilmiş olup, 39 ilâ 44. maddelerinde disiplin cezalarının niteliği, uygulanma usulleri ile bu cezaları gerektiren eylemler, 47 ve 48. maddelerinde ise disiplin cezasını gerektiren eylemlerin tekrarı halinde belirlenecek disiplin cezaları ile disiplin cezalarının soruşturulması, infaz edilmesi ve kaldırılması usulleri düzenlenmiştir.

Ayrıca hükümlü ve tutukluların kurum idaresinin kendileriyle ilgili her türlü disiplin işlemine karşı infaz hâkimliği nezdinde şikâyet, infaz hâkimliği kararlarına karşı ise ağır ceza mahkemesi nezdinde itiraz hakkı bulunduğu malumlarıdır. Bu şekilde bağımsız yargı denetiminden geçerek kesinleşen disiplin cezası kararları infaz edilmekte olup bu kararların uygulanmasında herhangi bir keyfilik söz konusu değildir.

IV- İşlendiği iddia edilen bir suçla ilgili delillerin takdiri ve olayın vasıflandırılması da dâhil olmak üzere, soruşturma yürütülmesi, koruma tedbirlerine başvurulması ve sonucuna göre kamu davası açılmasında tüm yetki ve sorumluluk yargı mercilerine aittir. Bununla birlikte açılan davalara ilişkin yapılan yargılamalar Anayasanın 9. ve 138. maddelerindeki yetki ve teminata dayalı olarak görev yapan bağımsız ve tarafsız mahkemelerce sürdürülüp sonuçlandırılmaktadır.

V- Tekirdağ Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen18/07/2023 tarihli

UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana htip://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden BEÇOXİJ - MDYkSoe - lgkhxO0J - yYAdHXI- ileerişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü cevapta;

A) Soru önergesinde adı geçen ve Tekirdağ 2 Nolu F Tipi Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırılan hükümlünün Kuruma kabulünün ardından 02/04/2023 tarihinde Tekirdağ Dr. İsmail Fehmi Cumalıoğlu Şehir Hastanesinde ve 03/04/2023 tarihinde Kurum revirinde yapılan muayenesi neticesinde darp ve cebir izine rastlanılmadığına dair rapor düzenlendiği,

B) Adı geçenin aramaya karşı çıkması eylemine ilişkin verilen disiplin cezasının infaz hâkimliği ve ağır ceza mahkemesinin denetiminden geçerek kesinleştiği, adı geçenin ve avukatının yapılan aramaya ilişkin iddialarıyla ilgili olarak Başsavcılığa şikâyette bulunduğu, bu hususta soruşturmaya yer olmadığına dair verilen kararlara yapılan itirazın sulh ceza hâkimliği tarafından reddedildiği,

C) Kurumda her odada bir masa ve bir sandalyenin demirbaş olarak bulundurulduğu,

Ç) Kurumda tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak gerçekleştirildiği,

D) Soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı,

Bildirilmiştir.

Yılmaz TUNÇ Bakan

Yılmaz TUNÇ
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti, Kocaeli). “Tekirdağ 2 Nolu F Tipi Kapalı Cezaevinde bulunan bir mahkumun kötü muameleye maruz kaldığı iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/785, 14 Haziran 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-785-tekirdag-2-nolu-f-tipi-kapali-cezaevinde-bulunan-bir-mahkumun-kotu-muameleye-maruz-kaldigi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/dd463a9a-4ee2-467f-bb09-0188bf835a28

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
