# GAP kapsamında olan illerde tarımsal sulamada enerji kullanımına dair çeşitli verilere ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/7964 - **Veren:** Ceylan Akça Cupolo (DEM Parti, Diyarbakır) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 3 Ocak 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 182 gün sonra, 3 Temmuz 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/212f5b1f-2063-45fe-9a34-018cd48f4ace - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-7964-gap-kapsaminda-olan-illerde-tarimsal-sulamada-enerji-kullanimina-dair-cesitli-verilere-ili > Ceylan Akça Cupolo (DEM Parti), 3 Ocak 2024 tarihinde 7/7964 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 182 gün sonra, 3 Temmuz 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 1989 yılında hazırlanan master planıyla Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP); Fırat-Dicle Havzası ile yukarı Mezopotamya ovalarında yer alan 9 ilin (Adıyaman, Batman, Diyarbakır, Gaziantep, Kilis, Mardin, Siirt, Şanlıurfa, Şırnak) su ve toprak kaynaklarının geliştirilmesi amacını taşıyan entegre bir bölgesel kalkınma projesiydi. Yüzölçümü bakımından Türkiye'nin "o10*unu, ekonomik olarak sulanabilir alanların 9020"sini ve Türkiye su potansiyelinin yaklaşık "030'unu oluşturan bu bölgenin; GAP Bölge Kalkınma Programında (2021-2023) tarımsal sulamada enerji tüketimi açısından Türkiye ortalamasının yaklaşık 90600 üstünde olduğu vurgulanmış ve "tarımsal sulamada enerji tüketimi en yüksek olan il Şanlıurfa"dır. Daha sonra yine tarım potansiyeli yüksek olan Mardin ve Diyarbakır illeri gelmektedir. Tarımsal sulamada zaman zaman yaşanan enerji kesintileri çiftçiler için çok önemli sorunlara yol açmaktadır" denmiştir. Bunun üzerine Bakanlığınız; tarımsal elektrik borcu olan gerçek ve tüzel kişilere kredi kampanyası düzenlemiştir. Bu bağlamda: 1. Kredi kampanyasından önce GAP bölgesi illerinde, enerjiye bağlı tarımsal sulama nedeniyle elektrik borcu olan çiftçi ve sulama birliği sayısı kaçtır? Mevcut borçlu sayısı kaçtır? Kampanyadan yararlanan çiftçi ve sulama birliği sayısı kaçtır? 2. Doğal kaynakların ve küresel kamusal mal olan çevrenin korunması konusunda asli sorumlulardan olan Tarım ve Orman Bakanlığının, Türkiye ortalamasının 6 kat üstünde seyreden tarımsal sulamada enerji kullanımına ilişkin elektrik borcu kapama kredisi dışında başkaca çalışmaları var mıdır? 3. Enerjiye bağlı tarımsal sulama noktasında, olası enerji kesintileriyle risk altına giren gıda arzı güvenliğini sağlamaya dair bir planınız var mıdır? 4. Çiftçileri; tarımsal sulamada enerji tüketimine ve/veya sondaj kuyusu açmaya iten ve hali hazırda 600 — 700 metreye kadar inen yeraltı suyu bulma seviyesinin sebepleri nelerdir? Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün mevcut durumla ilgili bir faaliyeti var mıdır? 5. Enerjiye bağlı vahşi sulama yerine ekolojik, ekonomik ve sürdürülebilir tarımsal sulama sistemleriyle ilgili güncel bir çalışmanız var mıdır? ## Bakanlığın cevabı Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) sınırları içerisinde yer alan Şanlıurfa, Diyarbakır ve Kahramanmaraş Devlet Su İşleri Bölge Müdürlüğümüzdeki 12 adet sulama birliğinin bölgesel elektrik dağıtım şirketlerine elektrik borcu bulunmamaktadır. GAP Bölge Kalkınma Programı kapsamında bölgede bulunan toplam 19 adet yer altı suyu sulama kooperatifi, 162 adet yer altı suyu kuyusu ile 5.465 hektar alanı sulayabilmektedir. Vahşi sulamanın önüne geçilmesi ve yer altı suyu kullanımının daha verimli yapılabilmesi için kooperatiflerin sulama sistemlerinin basınçlı sisteme geçme projeleri devam etmektedir. Söz konusu 5.465 hektar alanın 9084"ü basınçlı (kapalı) sulama sistemiyle sulanabilmektedir. 2018-2023 yılları arasında enerji bedelinin 035 ile 9665i arasında devlet desteği sağlanmıştır. Tarımda kullanılan suyun etkin kullanımını sağlamak üzere 2007 yılından itibaren bireysel tarla içi modem sulama sistemlerine (2024 yılından hibeye esas mal alım tutarı 3 milyon TI'yi geçmemek üzere) 9050 oranında hibe desteği sağlanmaktadır. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Ceylan Akça Cupolo (DEM Parti, Diyarbakır). “GAP kapsamında olan illerde tarımsal sulamada enerji kullanımına dair çeşitli verilere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/7964, 3 Ocak 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-7964-gap-kapsaminda-olan-illerde-tarimsal-sulamada-enerji-kullanimina-dair-cesitli-verilere-ili (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/212f5b1f-2063-45fe-9a34-018cd48f4ace Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.