# Doğu Türkistanlı kişilere vatandaşlık verilmesiyle ilgili bazı iddialara ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/8017
- **Veren:** Koray Aydın (İYİ Parti, Ankara)
- **Muhatap:** İçişleri Bakanlığı (Ali Yerlikaya)
- **Veriliş tarihi:** 5 Ocak 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 304 gün sonra, 4 Kasım 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ebac193c-de1d-48e1-9a29-018ce9977e19
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-8017-dogu-turkistanli-kisilere-vatandaslik-verilmesiyle-ilgili-bazi-iddialara-iliskin

> Koray Aydın (İYİ Parti), 5 Ocak 2024 tarihinde 7/8017 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: İçişleri Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 304 gün sonra, 4 Kasım 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın İçişleri Bakanı Sayın Ali YERLİKAYA tarafından, yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

, | Ankara Milletvekili

Günümüzde Xinjiang Uygur Özerk Bölgesi adı altında Çin Halk Cumhuriyeti idaresinde olan Doğu Türkistan'da, dini özgürlüklerin ciddi şekilde kısıtlanması, eğitim hakkının engellenmesi, anayasal dil haklarının kullandırtılmaması, toplama kampları ve tutuklamalarla özgürlüğün kısıtlanması, organ kaçakçılığı, özerk yönetim haklarının devre dışı bırakılması ve özellikle Türk kimliğinin yok edilmesine yönelik politika ve uygulamalar sürmektedir. Bu politikalar kültürel soykırım olarak nitelenebilecek noktaya varmaktadır. Birleşmiş Milletler dahil pek çok uluslararası örgüt Doğu Türkistan'da yaşananları insanlığa karşı suç ya da soykırım olarak tanımaktadır. Bu zulümden kaçmayı başaran pek çok Doğu Türkistanlı Türkiye'ye gelmekte, burada eğitim almakta ya da yaşantısına devam etmektedir. Çin Halk Cumhuriyeti'ne dönmesi halinde can güvenliği olmayan pek çok kişi ise Türk vatandaşlığına başvurmaktadır. Devletimiz Doğu Türkistanlıların başvurularını Türk soylu halk olmaları sebebiyle ayrı bir değerlendirmeye tabi tutmaktadır. Ancak bu değerlendirmede bazı dernek ve vakıfların etkili olduğu, bu dernek ve vakıflardan gelen listelere öncelik verildiği hatta bu listelerden gelmeyen Doğu Türkistanlılara vatandaşlık verilmediğine dair iddialar mevcuttur. Bunun yanı sıra Doğu Türkistanlı olmayan, başka milletlerden insanların Uygur Türküymüş gibi gösterilerek vatandaşlık aldığı, bu kişilerin de genellikle Körfez ülkelerinin tabiiyetindeki Araplar olduğu iddia edilmektedir.

Bu bilgiler ışığında;

1. 2023 yılı sonu itibariyle kaç Doğu Türkistanlı, uzun dönem ya da diğer kapsamlarda ikametle ülkemizde yaşamaktadır?

Adres: TBMM Ana Bina 2. Kat Oda: Sil-A

. pi BO17 o Ankara Milletvekili İYİ Parti TBMM Grup Başkanı

2. 2023 yılı sonu itibariyle ülkemizde sonradan Türk vatandaşlığı kazanan kaç Doğu Türkistanlı vardır?

3. 2023 yılında kaç Doğu Türkistanlıya Türk vatandaşlığı verilmiştir?

4. 2023 yılında Türk vatandaşlığına başvuran kaç Doğu Türkistanlının başvurusu reddedilmiştir?

3. Doğu Türkistanlılara vatandaşlık verilmesi sürecinde bazı sivil toplum kuruluşlarına öncelik verildiği, buralardan liste alındığı iddiaları doğru mudur? İçişleri Bakanlığımız Doğu Türkistanlıların güvenlik soruşturmaları noktasında Doğu Türkistanlılar tarafından kurulmuş sivil toplum kuruluşlarından bilgi almakta mıdır?

6. Doğu Türkistanlı olmadığı halde çeşitli yollarla Uygur Türküymüş gibi vatandaşlık alan kişiler olduğu iddiası doğru mudur? Bu hususta Bakanlığınıza bir şikâyet gelmiş midir? Gelmişse konuyla ilgili bir soruşturma yürütülmüş müdür?

7. Türkiye'de eğitim gören ve vatandaşlığa başvuran Doğu Türkistanlıların, vatandaşlığa kabulünde bir kolaylık yapılması planlanmakta mıdır?

Adres: TBMM Ana Bina 2. Kat Oda: 511-A

## Bakanlığın cevabı

İlgi O: 11.01.2024 tarihli ve 1358757 sayılı yazı.

İlgide kayıtlı yazı ekinde yer alan Ankara Milletvekili Koray AYDIN'a ait 7/8017 esas numaralı soru önergesi incelenmiştir.

Türk vatandaşlığının kazanılmasına ilişkin iş ve işlemler, 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu ile Türk

Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğe göre yürütülmektedir. Bunun yanı sıra ülkemizde bulunan yabancılarla ilgili çalışmalar 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununda belirtilen usul ve esaslar doğrultusunda yürütülmekte olup kamuoyu ile paylaşılan istatistiki verilere Göç İdaresi Başkanlığının kurumsal internet sitesinden (Wwww.goc.gov.tr) erişilebilmektedir.

Ali YERLİKAYA Bakan Telefon No: (312)591 23 10 Faks No: (312)591 26 54 Veri Hazırlama Ve Kont.İşletmeni 5508 TelefonNo: £ej

Ali YERLİKAYA
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Koray Aydın (İYİ Parti, Ankara). “Doğu Türkistanlı kişilere vatandaşlık verilmesiyle ilgili bazı iddialara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/8017, 5 Ocak 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-8017-dogu-turkistanli-kisilere-vatandaslik-verilmesiyle-ilgili-bazi-iddialara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ebac193c-de1d-48e1-9a29-018ce9977e19

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.