# Erzurum'da kiraya verilmiş olan TCDD'ye ait bir taşınmaza ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/8247
- **Veren:** Meral Danış Beştaş (DEM Parti, Erzurum)
- **Muhatap:** Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı (Abdulkadir Uraloğlu)
- **Veriliş tarihi:** 8 Ocak 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 85 gün sonra, 2 Nisan 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6b0e3cc9-ffea-477c-afe1-018cedffc641
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-8247-erzurum-da-kiraya-verilmis-olan-tcdd-ye-ait-bir-tasinmaza-iliskin

> Meral Danış Beştaş (DEM Parti), 8 Ocak 2024 tarihinde 7/8247 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 85 gün sonra, 2 Nisan 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir URALOĞLU tarafından Anayasa'nın 98 inci ve İçtüzüğün 99 uncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ve talep ederim.

Meral DANIŞ BEŞTAŞ Erzurum Milletvekili

TCDD Erzurum'daki 7 bin 327 metrekarelik taşınmazını yap-işlet-devret modeline göre üzerinde süpermarket ve eklentileri yapmak üzere 1996 yılında kiralamıştır. Anlaşmaya göre 2011 yılında TCDD'ye teslim edilmesi gereken taşınmaz alt kiracıya verme hakkı da tanınarak 10 yıllık sözleşmelerle aynı kişiye kiralanmaya devam edilmiştir.

TCDD'nin kiracısının da binaları üç ayrı iş yerine 2022 yılı için aylık toplam 330 bin 227 liradan kiraya verdiği haberleri kamuoyuna yansımıştır. TCDD'nin kiracısının ise TCDD ise her ay sadece 157 bin 167 lira ödediği ortaya çıkmıştır. Yani böylece TCDD'nin . kiracısı 2022 yılında, TCDD'nin mülkü üzerinden aylık 173 bin, yıllık 2 milyon 76 bin TL gelir elde etmiştir. Kiracının, aynı zamanda Migros ile net satışlar üzerinden 904.5*KDV, e-ticaret satışlar için de 901*KDV ile özel bir anlaşma daha yaptığı ve kiracıyla yapılan sözleşmenin 31.12.2031 tarihine kadar devam edeceği de ortaya çıkan bilgiler arasındadır.

TCDD'nin Erzurum'daki taşınmazında 3M Migros, Vatan Bilgisayar ve kentin ünlü bir restoranı faaliyet gösterdiği, kentin en işlek bölgesinde bulunan mağazanın satışlarının yüksek olduğu ve kiraya verenin kar payı üzerinden aylık yüklü miktarda kira aldığı ifade edilmektedir. TCDD tarafından kiraya verilen taşınmazın 28 yıldır aynı kişide olduğu ve alt kiracı hakkı alan şahsın, TCDD'nin mülkünü kendi mülküymüş gibi kiraya vererek yıllardır ciddi bir gelir elde ettiği de iddialar arasındadır.

Diğer yandan TCDD'nin her yıl milyarlarca lira zarar ettiği hususu Sayıştay raporlarında yer almaktadır. Nitekim Kurum, 2022 yılında 6 milyar 386 milyon lira zarar etmiştir.

Bu bağlamda;

1. Türkiye genelinde TCDD'ye ait taşınmaz sayısı kaçtır?

2. Türkiye genelinde TCDD tarafından kiraya verilen taşınmaz sayısı nedir?

3. TCDD, kiraya verdiği taşınmazlar üzerinden son on yıl içerisinde ne kadar kar, ne kadar zarar etmiştir?

4. TCDD'nin kiraya verdiği taşınmazlar üzerinden kar elde ettiği kiracıları ile zarara uğradığı kiracıları tespit edilmiş midir? Neden TCDD zarara uğradığı halde kiraya verme tercihinde bulunmuştur?

TCDD Erzurum'daki 7 bin 327 metrekarelik taşınmazını yap-işlet-devret modeline göre üzerinde süpermarket ve eklentileri yapmak üzere 1996 yılında kiraladığı sözleşme tarihi 2011 yılında bitiyor olmasına rağmen neden devam ettirilmiştir? Zarar meblağının oldukça yüklü olmasına rağmen neden kira sözleşmesinde ısrar edilmektedir?

TCDD'nin 2022 yılındaki 6 milyar 386 milyon lira zararın sebebi nedir? Neden Kurum, zarar eden iş ve işlemler yapmaktadır?

Erzurum'da TCDD tarafından kiraya verilen taşınmazın kiracısı kimdir? Kiracı olan şahıs yahut şirketin, iktidar partisi ile ilintisi var mıdır? Neden bu kiracıdan rayiç bedel altında ücret talep edilmektedir?

Halihazırda çok sayıda esnaf kira bedellerini karşılayamadığı için iş yapamaz hale gelmişken, bir şahsın, rayiç bedelin oldukça altına kirala bedeli ödemesinin izahı nedir? Üstelik kiracının kamuya âit bir kurumu düşük bedelden kiralayarak, alt kiracı sözleşmeleri ile başka işyerlerinden aldığı kira ile kar elde ediyor oluşunu nasıl açıklarsınız?

Ülke genelinde Bakanlığınıza ait kurumlara ait taşınmazların bu şekilde düşük bedelle kiraya verilerek zarar elde edildiğine dair bulgular ne şekildedir? Kamuoyu ile paylaşacak mısınız?

## Bakanlığın cevabı

TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü; 6461 Sayılı "Türkiye Demiryolu Ulaştırmasının o Serbestleştirilmesi oOHakkında Kanun"una göre yeniden yapılandırılmış olup, söz konusu Kanun hükümlerine göre ulusal demiryolu altyapı ağı içinde yer alan ve Devletin tasarrufundaki demiryolu altyapısının kendisine devredilen kısmı üzerinde demiryolu altyapı işletmecisi olarak, demiryolu trafiğini tekel olarak yönetmek ve demiryolu altyapısını işletmek iyileştirmek, yenilemek, genişletmek, bakım ve onarımı ile yüksek hızlı ve hızlı "tren taşımacılığı için demiryolu alt yapısını yapmak veya yaptırmakla görevlendirilmiştir.

Türkiye genelinde TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğüne ait 34.129 adet parsel bulunmakta olup, kurum tarafından 3.şahıslara kiraya verilen taşınmaz sayısı 1.419 adettir. Kiralamaya ilişkin tüm iş ve işlemler; "Taşınmaz Kira Yönetmeliği" ve ilgili diğer mevzuatlar kapsamında yürütülmektedir. Kiraya verilen taşınmazlarla ilgili herhangi bir zarar söz konusu değildir. o Kirada bulunan tüm taşınmazların kira bedelleri; bir önceki yılın TÜFE'deki on iki aylık ortalamalara göre, kiralanan yerin durumu ve çevre emsal kira bedelleri dikkate alınarak ilgili mevzuat çerçevesinde güncellenmektedir.

Abdulkadir URALOĞLU
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Meral Danış Beştaş (DEM Parti, Erzurum). “Erzurum'da kiraya verilmiş olan TCDD'ye ait bir taşınmaza ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/8247, 8 Ocak 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-8247-erzurum-da-kiraya-verilmis-olan-tcdd-ye-ait-bir-tasinmaza-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6b0e3cc9-ffea-477c-afe1-018cedffc641

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
