# 6 Şubat 2023 tarihli Kahramanmaraş merkezli depremler sonrası Adıyaman ilinde gerçekleştirilen enkaz kaldırma ve yıkım işlemlerine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/8297 - **Veren:** Abdurrahman Tutdere (CHP, Adıyaman) - **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Mehmet Özhaseki) - **Veriliş tarihi:** 12 Ocak 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 334 gün sonra, 11 Aralık 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/63fc110b-020a-4d59-b19d-018cfdd9f898 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-8297-6-subat-2023-tarihli-kahramanmaras-merkezli-depremler-sonrasi-adiyaman-ilinde-gerceklestir > Abdurrahman Tutdere (CHP), 12 Ocak 2024 tarihinde 7/8297 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 334 gün sonra, 11 Aralık 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Sayın Mehmet Özhaseki tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ve talep ederim. Adiyama 'Milletve 6 Şubat depremlerinin üzerinden 11 ay geçmesine rağmen, depremden en çok etkilenen illerden olan Adıyaman'da enkazların kaldırılmasına dönük verimli bir çalışma yapılmamıştır. Ağır hasarlı binalarda yıkım devam etmesine rağmen, molozlar kaldırılmadığı için şehir enkaz çöplüğüne dönüşmüştür. Öte yandan, bazı binalardaki yıkım çalışmalarında ise bir eylem planı çerçevesinde hareket edilmediği; yıkım ekipleri tarafından demirlerin alındığı, geriye kalan asbestli molozların da denetimsiz biçimde binaların temeline yığılıp düzleştirmek suretiyle geride bırakıldığı ve bu şekilde halk sağlığının tehlikeye atıldığı görülmüştür. 16 Haziran 2023 tarihinde tarafınıza ilettiğimiz ancak cevap alamadığımız yazılı soru önergesinde de belirttiğimiz üzere; Adıyaman, deprem illerinde geçici ve nihai döküm sahalarını kapsayan 449 Sıra Sayılı Meclis Araştırma Raporunda yer almamıştır. Bu bağlamda; 1. Adıyaman'da deprem atıkları yönetimi için nasıl bir eylem planı hazırlanmıştır? Geçici ve nihai döküm sahaları için yer belirlenmiş midir? Belirlendi ise geçici ve nihai döküm sahaları nerelerdedir? Belirlenen sahaların dere yatakları ve tarım arazilerine mesafesi ne kadar uzaklıktadır? Söz konusu sahaların belirlenmesinde ve atıkların bertaraf edilmesi sürecinde Hafriyat Toprağı, İnşaat Ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliğinin 44'üncü maddesi gözetilmiş midir? 2. Belirlenmedi ise Adıyaman'da geçici ve nihai döküm sahaları için bir projelendirme var mıdır? Kentteki enkaz çöpleri ne zaman kaldırılacaktır? Depremin üzerinden neredeyse 1 yıl geçmesine rağmen Adıyaman'da neden böyle bir çalışma yapılmamıştır? 3. Adıyaman da içinde olmak üzere, 6 Şubat depremlerinden etkilenen 11 deprem ilinde, yıkım ve atıklar için yapılan ihaleler hangi usulle gerçekleştirilmiş ve hangi firmalara verilmiştir? İhalelerdeki idari ve teknik şartnamelerinde hangi detaylar yer almaktadır? İhaleler firmalara hangi koşullarda verilmiştir; demir ve elektronik parçalar ayrıldıktan sonra geriye kalan molozların bertarafı ile ilgili olarak yüklenici firma için belirlenen sorumluluklar nelerdir? 4. Yıkım teknikleri ile ilgili olarak belirlenen eylem planının çerçevesi nedir? Yıkım öncesinde atık tespiti yapan bir ekip sahada görevlendirilmiş midir? Yıkım esnasında asbestin atmosfere dağılmaması için hangi yöntem belirlenmiştir? Teknik şartnamelerde hem yıkım ekibinin hem de yıkım esnasında yakın çevrede bulunan insanların zarar görmemesi için iş güvenliği ve sağlığı ile ilgili hangi detaylara yer verilmiştir? Asbestli parçaların bertarafı ne şekilde yapılmaktadır? Yıkıntılardan çıkarılan demir ve elektronik parçalar ne yapılmaktadır? İhale şartnamelerinde demir ve elektronik parçaların ne yapılacağına dair hususlar ne şekilde belirtilmiştir? Atıkların tekrar ekonomiye kazandırılması için bir eylem planı hazırlanmış mıdır? Hazırlandı ise detayları nelerdir? Hazırlanmadı ise buna dair bir projelendirme var mıdır, çalışma takvimi ne şekildedir? ## Bakanlığın cevabı "Asrın felaketi" olarak nitelendirilen 7.7 ve 7.6 şiddetindeki söz konusu depremler sonucu bölgenin yeniden inşa ve ihya edilmesine ilişkin çalışmalar; ilgili mevzuatları çerçevesinde Bakanlığımız, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) ve Toplu Konut İdaresi (TOKİ) Başkanlığı işbirliği ile sürdürülmektedir. Bu çerçevede, Bakanlığımızca (Kentsel Dönüşüm Başkanlığı) söz konusu depremlerde hasarın en yoğun olduğu Hatay, Kahramanmaraş, Adıyaman, Malatya, Gaziantep İllerimiz başta olmak üzere, kent merkezlerinde hasarın yoğun şekilde yaşandığı ve ticaret akslarını da ihtiva eden kent merkezleri önceliğindeki alanların inşa ve ihyasına yönelik uygulamalar 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında Rezerv Yapı Alanı olarak belirlenen uygulama alanları statüsünde alandaki taşınmaz sahiplerinin katılımları süratle devam etmektedir. Bu suretle 06 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen depremlerden yoğun şekilde etkilenen kent merkezlerini yeniden inşa etmek, hayatın olağan akışına dönüşünü sağlamak, kent kimliği, yöresel mimarisi, tarihi dokusu ile uyumlu, fen ve sanat norm ve standartlarına uygun, altyapısı ile sağlıklı kentler oluşturulmasını temin için 6306 sayılı Kanun kapsamında kentsel dönüşüm uygulamalarının hayata geçirilmesi hedeflenmiş olup, yine bu hedef doğrultusunda ortaya çıkan bağımsız bölüm ihtiyacının yerinde dönüşüm prensibiyle ivedilikle karşılanması için çalışmalara başlanmıştır. Bakanlığımız koordinasyonunda, görevlendirilen teknik ekiplerce 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun kapsamında depremin binalara verdiği hasarı belirlemek üzere hasar tespit çalışmaları yapılmıştır. Bu hasar tespit çalışmaları neticesinde ortaya çıkan veriler incelenerek ve uygulama bütünlüğünü sağlamak amacı ile deprem sonucu çöken veya acil yıkılması gerektiği tespit edilen yapıların yoğunluklu bulunduğu bölgelerde proje alanları tespit edilmiştir. Söz konusu proje alanları, çoğunlukla depremde yıkılan yapılar ile 7269 ve 6306 sayılı Kanunlar kapsamında yıkımı kesinleşen yapıların bulunduğu konumlarda bulunmakta olup, bu alanlar, ortaya çıkan acil bağımsız birim ihtiyacının karşılanması ve depremzedeler farklı bir alana taşınmaksızın mevcut yerlerinde bağımsız birim üretiminin ivedilikle sağlanabilmesi amacı ile 6306 sayılı Kanun'un 2'nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca "Rezerv Yapı Alanı" olarak belirlenmiştir. Yukarıda zikredilen amaç ve hedefler doğrultusunda; söz konusu Rezerv Yapı Alanlarında, kaynaklarını etkin ve verimli kullanarak; mikro bölgeleme ve paleosismoloji çalışmaları, alan büyüklüğü, yatay mimari ve proje bütünlüğü göz önüne alınarak en doğru teknikle güvenli bağımsız birim ihtiyacına yönelik çalışmalar düzenli saha ziyaretleri ve hak sahiplerinin bilgilendirilmesi suretiyle tütizlikle yürütülmektedir. 06 Şubat 2023 tarihli depremler dolayısıyla Genel Hayata Etkililik Kararı alınan 18 İlimizde 7269 sayılı Kanun uyarınca orta ve üzeri hasarlı olarak tespit edilen yapıların maliklerince yerinde yeniden yapımına ilişkin 7452 sayılı Kanun uyarınca Bakanlığımızca konutlar için 1.55 milyon TL, işyerleri için 800 bin TL hibe ve kredi destekleri sağlanmaktadır. Vatandaşlarımızın yaşadıkları mahalle kültürünün korunması, konut üretim maliyetlerinde tasarruf sağlanması, yerel inşaat sektörünün desteklenerek şehirlerimizin ekonomik ve sosyal hayatının canlanması maksatlarıyla hayata geçirilen Yerinde Dönüşüm Projesi kapsamında orta ve üzeri hasarlı yapıların maliklerince hibe ve kredi destekleri ile yerinde yeniden inşasına yönelik işlemler devam etmektedir. --- **Kaynak gösterme:** Abdurrahman Tutdere (CHP, Adıyaman). “6 Şubat 2023 tarihli Kahramanmaraş merkezli depremler sonrası Adıyaman ilinde gerçekleştirilen enkaz kaldırma ve yıkım işlemlerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/8297, 12 Ocak 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-8297-6-subat-2023-tarihli-kahramanmaras-merkezli-depremler-sonrasi-adiyaman-ilinde-gerceklestir (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/63fc110b-020a-4d59-b19d-018cfdd9f898 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.