# İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırıları karşısında ülkemizin tutumuna ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/8587
- **Veren:** Lütfü Türkkan (İYİ Parti, Kocaeli)
- **Muhatap:** Dışişleri Bakanlığı (Hakan Fidan)
- **Veriliş tarihi:** 17 Ocak 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 233 gün sonra, 6 Eylül 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ba1f1c71-496a-4e9c-a6c4-018d1c33fe71
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-8587-israil-in-gazze-ye-yonelik-saldirilari-karsisinda-ulkemizin-tutumuna-iliskin

> Lütfü Türkkan (İYİ Parti), 17 Ocak 2024 tarihinde 7/8587 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Dışişleri Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 233 gün sonra, 6 Eylül 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98. ve TBMM İçtüzüğünün 96. Maddeleri gereğince T.C. Dışişleri Bakanı Hakan FİDAN tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

15.01.2024 e — Saygılarımla. N

Güney Afrika Cumhuriyeti tarafından İsrail'e yönelik olarak 29 Aralık 2023 tarihinde Uluslararası Adalet Divan'ında (UAD) Gazze'de yaşananlara yönelik olarak soykırım suçu davası açılmıştır. Söz konusu davanın gerekçesinde; "Gazze'deki Filistinlileri daha geniş bir ulusal, ırksal ve etnik grubun parçası olarak yok etmeye yönelik özel bir niyete" sahip olduğu savunulmaktadır.

Derin tarihi ve kültürel geçmişe sahip olduğumuz Filistin meselesinde Türkiye ve Türk kamuoyu olarak geçmişten bu yana Filistin'in haklı davasına sahip çıkan bir tutum ve siyaset izlenmektedir. Ancak 7 Ekim 2023 yılından bu yana İsrail'in devlet terörüne dönüşen Gazze saldırılarına Türkiye olarak Gazze*de tüm yaşanan insanlık dramı ve yıkıma ses yükseltilmesine rağmen herhangi bir yaptırım içeren karar ve uluslararası girişimde bulunulmamıştır. Bu durum, Türkiye'nin izlediği Filistin siyasetinin samimiyetine ve haklılığına şüphe düşürmekle birlikte, İsrail*le bu süreçte artan ticari faaliyetler de dikkate alındığında Türk ve dünya kamuoyunda hayal kırıklığına sebebiyet yaratmış, dünyanın bir diğer ucunda bölgeyle hiçbir bağlantısı olmayan Güney Afrika Cumhuriyeti'nin İsrail'in Gazze'deki devlet terörüne yönelik somut adımlarla yaşanılanları UAD"ye taşıması Türk kamuoyunda izlenen Filistin politikasına yönelik bir takım soru işaretlerini ortaya çıkarmıştır.

Yukarıdaki bilgiler çerçevesinde;

1. İsrail'in Gazze'de uyguladığı soykırıma dönüşen saldırıların başlangıç tarihi olan 7 Ekim 2023'ten bu yana Türkiye Cumhuriyeti olarak İsrail*e karşı herhangi bir uluslararası yaptırım ve uluslararası yargılama yollarına somut olarak neden başvurulmamıştır? Bu konuda Türk tarafının elini kolunu bağlayan herhangi bir anlaşma, devletler arası çıkarlar ve ayrıntılar bulunmakta mıdır? Bulunmaktaysa tüm bunlar nelerdir?

Adres: Halkla İlişkiler Binası 2. Kat Oda No: F219 TBMM-Çankaya/ANKARA

3. 0)

Güney Afrika Cumhuriyeti'nin İsrail'e karşı 29 Aralık 2023 tarihinde Lahey'de bulunan Uluslararası Adalet Divanı'na soykırım davasını açmış bulunması / Ekim 2023 tarihinden bugüne kadar Bakanlığınızın harekete geçmemesinin sebebi nedir? Türkiye Cumhuriyeti olarak Güney Afrika Cumhuriyeti'nden önce UAD"ye başvuruda bulunulması mümkün değil miydi? Yoksa bu ayrıntı gözden mi kaçırılmıştır, yoksa tercihler arasında hiç bulunmamış mıdır?

Güney Afrika'nın İsrail aleyhinde dava açarak ihlallerin durdurulmasına yönelik attığı adımın önemli olduğuna yönelik hükumet ve Lahey?'deki davaya gözlemci olarak katılan TBMM heyeti görüş açıklamıştır. Madem UAD nezdinde girişimlerin bulunulması İsrail soykırımına karşı olumlu bir adımdır, o halde Bakanlığınız tarafından ilgili kurum ve kişiler UAD"ye başvuru noktasında bilgilendirilmiş midir?

Uluslararası Adalet Divanı'na İsrail'in Gazze'de saldırılarının hesabının sorulması adına Adalet Bakanlığıyla 7 Ekim 2023'ten bugüne dek herhangi bir görüş alışverişi ya da istişarede bulunulmuş mudur? Bulunulduysa her iki Bakanlıktan bugüne dek neden somut bir adım atılmamıştır? Bulunulmadıysa Gazze'de yaşanılanların son bulması adına hangi adımın atılması beklenilmiştir?

## Bakanlığın cevabı

Kocaeli Milletvekili Sayın Lütfü Türkkan'ın 7/8587 sayılı yazılı soru önergesinin yanıtı ilişikte sunulmaktadır.

Saygılarımla arzederim.

DAışidı/ Bakanı Ankara / Türkiye İnternet Adresi; http /Awww.mta gov.tr E-posta-ali.taskent&ömfa gov.tr SORU ÖNERGESİNE YANIT

Güney Afrika Cumhuriyeti tarafından İsrail'in 1948 Soykırım Suçunun Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi'nden (Soykırım Sözleşmesi) kaynaklanan yükümlülüklerinin ihlaline ilişkin İsrail aleyhine Uluslararası Adalet Divanı (UAD) nezdinde yapılan başvuruyu ülkemiz sürecin başından itibaren takip etmektedir.

Müdahillik imkanlarına yönelik titizlikle gerçekleştirilen değerlendirmeler sonrasında ülkemizin davaya müdahil olma kararı | Mayıs 2024 tarihinde açıklanmıştır.

Bu süreçte Bakanlığımızın eşgüdümünde ilgili kurum ve kuruluşlarımızın katkıları ve katılımlarıyla yürütülen kapsamlı hukuki çalışma sonrasında başvuruya ilişkin Müdahillik Beyanımız, UAD Statüsü'nün 63. maddesi kapsamında Soykırım Sözleşmesi'ne taraf ülke olarak, 7 Ağustos 2024 tarihinde Divan'a sunulmuştur.

Divan, UAD Kuralları çerçevesinde Müdahillik Beyanımızı, olabilecek görüşlerini almak üzere, Güney Afrika ve İsrail'e iletmiştir.

UAD önündeki sözkonusu süreç devam etmektedir.

---

**Kaynak gösterme:** Lütfü Türkkan (İYİ Parti, Kocaeli). “İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırıları karşısında ülkemizin tutumuna ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/8587, 17 Ocak 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-8587-israil-in-gazze-ye-yonelik-saldirilari-karsisinda-ulkemizin-tutumuna-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ba1f1c71-496a-4e9c-a6c4-018d1c33fe71

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
