# TİKA aracılığı ile yabancı ülkelere yapılan yatırımlara ve ayrılan bütçeye ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/8903
- **Veren:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa)
- **Muhatap:** Kültür ve Turizm Bakanlığı (Mehmet Nuri Ersoy)
- **Veriliş tarihi:** 26 Ocak 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 136 gün sonra, 10 Haziran 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e014227d-d7f8-483a-bb9b-018d554d4a94
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-8903-tika-araciligi-ile-yabanci-ulkelere-yapilan-yatirimlara-ve-ayrilan-butceye-iliskin

> Mahmut Tanal (CHP), 26 Ocak 2024 tarihinde 7/8903 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 136 gün sonra, 10 Haziran 2024).

## Önerge metni

CUMHURİYET HALK PARTİSİ

CHP Tarih ..... 6: Ücak 2024

Say: o 3473 8 9 0 2 gereğince saygılarımla talep ederim. 22.01.2024

Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı'nın (TİKA) resmi sosyal medya hesapları üzerinden yapılan bilgilendirmelerde; Afrika ülkelerinde su kuyuları açıldığı, içme suyu için yatırımlar yapıldığı, Afrikalı ailelerin faydalanması amacıyla arazilerin tarıma elverişli hale getirildiği, Afrikalı çiftçilerin ihtiyaç duyacağı sebze tohumu, gübre ve tarım ilaçlarının temin edildiği, Afrika'da yaşayan engelli ve yaşlılara yürüteç temin edildiği görülmektedir. Memleketim Şanlıurfa'da ise hayat şartları, gerekli yatırımların yapılmaması nedeniyle Afrika'dan beter bir durumdadır. Şanlıurfalı vatandaşlar, temiz içme suyuna hasret kalmıştır. Şanlıurfa"da çiftçiler kaderine terkedilmiş, tarım arazileri maliyetler sebebiyle âtıl kalmıştır. Engelli ve yaşlılara yönelik yapılan yetersiz destekler nedeniyle memleketim Şanlıurfa'da sefalet ve yoksulluk had safhadadır. Bu bağlamda sorularımın cevaplanması gerekmektedir.

1. TİKA aracılığıyla hangi ülkelere yatırım ve hizmet sunulmaktadır? Bu ülkeler hangi kriterlere göre belirlenmektedir?

2. 2002 yılından söz konusu önerge tarihine kadar (her yıl ayrı ayrı belirtilmek kaydıyla) Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı (TİKA) tarafından dış ülkelere yapılan yatırımların toplam bütçesi ne kadardır? Dış ülkelere TİKA aracılığıyla sunulan yatırımların, her bir ülke için ayrı ayrı belirtilmek kaydıyla, maliyeti nedir?

## Bakanlığın cevabı

Bakanlığımız (Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı)'ca;

Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı'nın teşkilat yapısı ve görevlerini belirleyen 4 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 521'inci maddesi" İşbirliğinde bulunulması hedeflenen devletler ve topluluklarla iktisadi, ticari, teknik, sosyal, kültürel ve eğitim alanlarındaki ilişkileri projeler, programlar ve faaliyetler aracılığıyla geliştirmek, yapılacak katkı, yardım ve ilgili süreçleri yürütmek ve mevzuatla verilen diğer görevleri yapmak üzere Kültür ve Turizm Bakanlığı'na bağlı, kamu tüzel kişiliğini haiz ve özel bütçeli Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı kurulmuştur." şeklinde belirtilmiştir.

524'üncü maddede ise Başkanlığın bölgesel hizmet birimleri olarak; Orta Asya ve Kafkaslar, Balkanlar ve Doğu Avrupa, Orta Doğu ve Afrika ile Doğu ve Güney Asya, Pasifik ve Latin Amerika Dairesi Başkanlığı yer almaktadır. Dolayısıyla oldukça geniş bir coğrafyada faaliyet gösteren Başkanlık, bu bölgelerde yer alan 150'nin üzerindeki ülkede proje ve faaliyet yürütmektedir.

Başkanlıkça yürütülen proje ve faaliyetlerde ana belirleyici unsurlar, uluslararası taahhüt ve anlaşmalar, dış politikadaki öncelikli alanlar, ticari ve kültürel diplomasinin gereklilikleri, küresel çaptaki insani ve sosyal sorumluluklarımız ile birlikte alıcı ülkelerin ihtiyaç ve talepleridir.

Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı, kamu tüzel kişiliğini haiz ve özel bütçeli bir kurum olan Başkanlığın bütçesi her yıl planlanan projeler üzerinde Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı ile yapılan görüşmeler sonrasında hazırlanarak Türkiye Büyük Millet Meclisinde onaylanan Merkezi Yönetim Bütçe

Kanunu ekinde belirlenmektedir.

Sayıştay denetimine tabi olan Başkanlığa tahsis edilen kaynaklara ilişkin detaylar ve bu kaynaklarla gerçekleştirilen uluslararası iş birliği proje ve faaliyetleri; 5018 sayılı Kanun ve bağlı alt mevzuat gereği her yıl düzenli olarak raporlanmakta ve web sitesinde yayımlamaktadır. Ayrıca, pek çok proje ve faaliyete ilişkin haberler de güncel olarak web sitesi ve sosyal medya hesapları vasıtasıyla kamuoyu ile paylaşılmaktadır.

Mehmet Nuri ERSOY
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “TİKA aracılığı ile yabancı ülkelere yapılan yatırımlara ve ayrılan bütçeye ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/8903, 26 Ocak 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-8903-tika-araciligi-ile-yabanci-ulkelere-yapilan-yatirimlara-ve-ayrilan-butceye-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e014227d-d7f8-483a-bb9b-018d554d4a94

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.