# RTÜK tarafından medya kuruluşlarında yayınlatılan belgesellere ve kurumun yaptırdığı kamuoyu çalışmalarına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/9171 - **Veren:** Burhanettin Bulut (CHP, Adana) - **Muhatap:** Kültür ve Turizm Bakanlığı (Mehmet Nuri Ersoy) - **Veriliş tarihi:** 26 Ocak 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 133 gün sonra, 7 Haziran 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/204d0e20-df48-409d-bb47-018d5555f30c - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-9171-rtuk-tarafindan-medya-kuruluslarinda-yayinlatilan-belgesellere-ve-kurumun-yaptirdigi-kamuo > Burhanettin Bulut (CHP), 26 Ocak 2024 tarihinde 7/9171 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 133 gün sonra, 7 Haziran 2024). ## Önerge metni Aşağıda yer alan sorularımın Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri ERSOY tarafından Özellikle muhalif kanallara para ve idari cezaların yanı sıra yayın durdurma cezası veren Radyo ve Televizyon Üst Kurulu'nun (RTÜK) TV kanallarına yayınlattığı belgesellerin niteliği ile ilgili tartışmalar kamuoyuna yansımaktadır. Belgesellerin özensiz hazırlandığı ve kanalların niteliği düşük belgeselleri yayınlamak zorunda bırakıldığı bildirilmektedir. Ayrıca RTÜK'ün kamuoyu araştırmaları için hep aynı firmalardan ihalesiz şekilde hizmet alımı yaptığı ve kamu zarına yol açıldığı bildirilmektedir. Yaklaşık maliyet 4 milyon TL olan Uygulaması" işinin tek teklif veren firma olarak Genar Araştırma şirketine verildiği belirtilmektedir. Bu çerçevede; 1. RTÜK tarafından son 3 yılda TV kanallarında yayınlatmak üzere kaç belgesel hazırlatılmıştır? Belgeseller hangi konulardadır? 2. Belgeseller hangi firma/Şirketler tarafından hazırlanmıştır? Bu firma/şirketler hangi yöntemle belirlenmiştir? 3. Belgeseller için kurum bütçesinden ne kadar para çıkmıştır? Hangi firma ya da şirkete ne kadar ödeme yapılmıştır? 4. RTÜK, son 3 yılda kamuoyu araştırmaları için hizmet alımı yoluyla kaç araştırma yaptırmıştır? Bu hizmet alımları hangi firma ya da şirketlerden yapılmıştır? Araştırmaların konu başlıkları ve araştırma başına yapılan ödemeler ne kadardır? 5. Firmalar nasıl belirlenmiştir? Rekabet unsuru sağlanmış mıdır? Son 3 yıldaki hizmet alımlarından GENAR firmasının aldığı tutar ne kadardır? 6. Rekabet ortamının sağlanmaması nedeniyle kurumun zarara uğratıldığı iddiaları ile ilgili bir inceleme ya da soruşturma yapılmış mıdır? Hangi sonuçlara ulaşılmıştır? ## Bakanlığın cevabı Bakanlığımız İlgili Kurumu Olan Radyo ve Televizyon Üst Kurulundan Alınan Yazıda; Radyo ve Televizyon Üst Kurulu tarafından 01.01.2020-31.12.2023 tarihleri arasında 8 ikame program hazırlatılmıştır. Hazırlattırılan ikame programlar; Türkiye'nin doğal güzellikleri, sıfır atık, obezite, medya ve İslamofobi, tütün ve teknoloji bağımlılığı, görsel-işitsel medyada dezenformasyonla mücadele gibi konuları içermektedir. Söz konuş&ikame programlar için farklı firmalar ile çalışılmış olup pazarlık ve doğrudan temin usullerinde ve temin sınırlarında alım yapılmıştır. Üst Kurulca, 01.01.2020-31.12.2023 tarihleri arasında 4 kere, pazarlık ve açık ihale usullerinde ve temin sınırlarında saha uygulaması hizmeti alımı yapılmıştır. Kamuoyu araştırmalarının yürütülmesinde farklı firmalar ile çalışılmış olup araştırmaların konuları ve başlıkları aşağıda sunulmaktadır. " "Gençlerin Medya Kullanımı ve Dijital Okuryazarlık Araştırması (2021)" kapsamında; 15-21 yaş grubu gençlerin medya kullanım alışkanlıklarına ilişkin olarak televizyon, dijital platform, radyo, internet, sosyal medya ve dijital oyunlarda geçirdikleri zaman, kullandıkları cihazlar, çevrim içi aktiviteleri, dijital becerileri ve tükettikleri içerikler gibi medya kullanım alışkanlıklarının ortaya konulmasının yanı sıra ekran bağımlılığı ve dijital okuryazarlık düzeyleri demografik değişkenler temelinde incelenmiştir. e "2022-2023 Medyametre-Medya Kullanım Alışkanlıkları Araştırması (4 Dönem)" ve "2023-2024 Medyametre-Medya Kullanım Alışkanlıkları Araştırması (4 Dönem)" kapsamında; katılımcıların televizyon izleme, radyo ve dijital ortamlardan müzik dinleme, isteğe bağlı yayın platformları ile internet ve sosyal medya kullanımına ilişkin verilerin elde edilmesi ve kullanıcıların belirtilen medya türlerini hangi sıklıkla, kaç saat, hangi mecralardan kullandıkları ve medya içeriklerine hangi cihazlardan eriştiklerinin tespit edilmesine ilişkin araştırma yapılmıştır. " "Haberlerde Dezenformasyon Algısı ve Medya Okuryazarlığı Araştırması (2023-2024)" kapsamında; 15 yaş ve üzeri bireylerle, Türkiye'de medya okuryazarlığı, medyada yaşanan dezenformasyon sorunuyla ilgili eğilimlerin belirlenmesi, haber kaynaklarına güven gibi konulara ilişkin araştırma gerçekleştirilmiştir. Rekabet ortamının sağlanması için yüklenici firmaların pazar, kamuoyu ve sosyal araştırma yöntemi sistemi standardı olan ISO:20252 Belgesi, Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemi 15G-37001 Belgesi ile kamuoyu araştırması yapmış olması gibi şartlar belirlenmiştir. Bu kapsamda, araştırmaların ihalesi 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu mevzuatı uyarınca gerçekleştirilmiş olup gerekli rekabet şartları yerine getirilmiştir. Bu nedenle gerekli rekabet ortamının sağlanmamış olmasından dolayı Kurumun zarara uğratıldığı yönündeki iddialara ilişkin inceleme ya da soruşturma yapılmamıştır. Mehmet Nuri ERSOY Bakan --- **Kaynak gösterme:** Burhanettin Bulut (CHP, Adana). “RTÜK tarafından medya kuruluşlarında yayınlatılan belgesellere ve kurumun yaptırdığı kamuoyu çalışmalarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/9171, 26 Ocak 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-9171-rtuk-tarafindan-medya-kuruluslarinda-yayinlatilan-belgesellere-ve-kurumun-yaptirdigi-kamuo (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/204d0e20-df48-409d-bb47-018d5555f30c Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.