# 6 Şubat 2023 tarihli depremlerden etkilenen illerdeki kadın istihdamına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/9236 - **Veren:** Zeynep Oduncu Kutevi (DEM Parti, Batman) - **Muhatap:** Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (Mahinur Özdemir Göktaş) - **Veriliş tarihi:** 5 Şubat 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 144 gün sonra, 28 Haziran 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/bd6856b3-022d-4beb-9018-018d7d333030 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-9236-6-subat-2023-tarihli-depremlerden-etkilenen-illerdeki-kadin-istihdamina-iliskin > Zeynep Oduncu Kutevi (DEM Parti), 5 Şubat 2024 tarihinde 7/9236 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 144 gün sonra, 28 Haziran 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ tarafından Anayasa'nın 98"inci ve İçtüzüğün 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim. Zeynep ODUNCU Batman Milletvekili 6 Şubat'ta meydana gelen depremler Türkiye'nin ll ilinde 13 milyondan fazla insanı etkilemiştir. Yıkımın en fazla olduğu Hatay, Adıyaman ve Kahramanmaraş'ta deprem bölgesinde yaşayan kadınlar depremden önce çoğunlukla hastanelerde, hizmet sektöründe, mevsimlik tarım işlerinde, fabrikalarda, temizlik işlerinde, market/mağazalar/kafe/restoranlarda ve eve parça başı alınan işlerde çalıştıkları bilinmektedir. Depremden sonra bu kadınlar çoğunluğu asgari ücret veya asgari ücretin altında ücret alabildikleri, bazen sigortalı bazen sigortasız ama çoğunlukla sigortasız biçimlerde çalıştırıldıkları kamuoyun yansımıştır. Ayrıca, Kamuya bağlı tüm kurumlarda Toplum Yararına Program (TYP) kapsamında çalışan işçiler, AFAD'a bağlı konteyner kentlerde çalışmaktadır. Nihayetinde anılan illerde kadın istihdamı yoğunluklu olarak gündelik/mevsimlik, kayıt dışı şekilde güvencesiz, düzensiz, ağır çalışma ve düşük ücret koşullarında çalışan kadınlardan oluşmaktadır. Gündelik hayatı yaşanabilir şekilde düzenlemek ve ister sabit bir ev ister geçici bir çadır/konteyner veya baraka olsun içinde yaşayanlarla birlikte hanenin ihtiyaçlarının teminini ve organizasyonunu sağlamak, yeniden yaşanabilir fiziki koşulları oluşturmak gibi sorumlulukların büyük çoğunluğu kadınlar üstlenmektedir. Bu sorumlulukların kadınların omuzlarında olduğu düşünüldüğünde, bu işleri sekteye uğratacak her kriz ve yokluk durumu kadınların yükünü ve mesaisini arttırmaktadır. Bu bağlamda; Deprem bölgesinde çalışan kadınların güvenceli, sigortalı ve hak ettikleri ücreti almaları için bir çalışmanız var mıdır? Deprem bölgesinde çalışmak zorunda kalan kadınların çocukları için kreş ve etüt alanları oluşturulmuş mudur? Toplum Yararına Programlar (TYP) dahilinde çalıştırılan kadınların kalıcı istihdamına yönelik bir çalışmanız olacak mıdır? Kadınların geçim ve ev içi emek yüklerini azaltacak biçimde özellikle deprem bölgelerindeki okullarda yemek ve okula ulaşım olanakları devlet tarafından ücretsiz sağlanacak mıdır? Deprem bölesinde yaşamak zorunda kalan ve depremin yarattığı psikoloji üzerinden atamayan kadınlar ve çocuklar için psikolojik destek sunulmakta mıdır? ## Bakanlığın cevabı İlgi O : 09.02.2024 tarihli ve 1376956 sayılı yazınız. İlgi yazı ekinde alınan Batman Milletvekili Sayın Zeynep ODUNCU tarafindan Bakanlığımıza yöneltilen 7/9236 Esas Numaralı yazılı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur. Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan Telefon No:(312) 705 73 30 Si Batman Milletvekili Sayın Zeynep ODUNCU ya Ait 7/9236 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen depremden etkilenen illerde kadına yönelik şiddet mağdurlarına ŞÖNİM"ler aracılığıyla kesintisiz hizmet sunmak amacıyla gerekli tedbirler alınmıştır. İhtiyaç duyan mağdurlara Şiddet Önleme ve İzleme Merkezleri Hakkında Yönetmeliğin 7 nci ve 20 nci maddeleri kapsamında psiko-sosyal destek sağlanmaktadır. Çok Amaçlı Toplum Merkezleri (ÇATOM) GAP Bölgesindeki şehirlerde daha çok yoksul hanelerin yaşadığı mahallelerde ve ilçe merkezlerinde kurulan Eğitim Programları, Sağlık Programları, Gelir Getirici ve Kadın İstihdamını Girişimciliğini Destekleyici Programlar, Sosyal Destek Programları, Sosyal Sorumluluk Programları, Kültürel-Sosyal Etkinliklerin yürütüldüğü merkezlerdir. ÇATOM'"ların hedef kitlesi çoğunlukla genç kız ve kadınlar olup, gelişmeler doğrultusunda bazı programlara çocuklar da dâhil edilmektedir. Adıyaman, Batman, Diyarbakır, Gaziantep, Kilis, Mardin, Siirt, Şanlıurfa ve Şırnak illerinde toplam 36 ÇATOM ile faaliyetler yürütülmektedir. Bakanlığımız tarafından, deprem bölgesindeki kadınların hayatlarını yeniden inşa etmeleri, yıkımın olumsuz etkilerinden kurtulmaları ve sosyo-ekonomik yönden güçlenmeleri için birtakım çalışmalar yürütülmektedir. Bu kapsamda, ülkemizin dört bir yanından gelen kadın kooperatiflerinin desteği ile deprem felaketinin yaşandığı illerden Adıyaman, Gaziantep, Kahramanmaraş ve Malatya'da depremden etkilenen kadınlara yönelik gerek moral motivasyon sağlaması gerekse deprem sonrası sosyo-ekonomik durumlarının iyileştirilmesine katkı sağlamak amacıyla çadır ve konteyner kentlerde Kadın Kooperatifleri İş Atölyeleri kurulmuştur. Söz konusu İş Atölyelerinde eğitimlere katılan kadınlar hem becerilerini geliştirmekte hem de depremin olumsuz etkilerinden kurtulmaya çalışmaktadır. Bununla birlikte; dikiş, nakış, seramik, giyecek tamiratı, örgü vb. gibi faaliyetlerle kadınlar hem kendi hem de diğer depremzedelerin ihtiyaçlarını karşılamaktadır. Söz konusu İş Atölyeleri ile bugüne kadar yaklaşık 1.000 depremzede kadına ulaşılmıştır. Bununla birlikte; Bakanlığımız tarafından yürütülen Geleceğini Kuran Genç Kadınlar Projesi kapsamında, Adana, Diyarbakır ve İzmir illerinde doğrudan depremzede olan 18-29 yaş arası NEET (ne eğitimde ne istihdamda) kadınlarla birlikte Genel Travma Bilgilendirmesi Grup Çalışmaları yapılarak 172 kişiye ulaşılmıştır. Depremden etkilenen çocukların bireysel risk ve ihtiyaçlarının tespit edilmesi, temel ihtiyaçlar başta olmak üzere fiziksel ve psikolojik iyilik halinin sağlanması ve akut stres belirtilerinin sağaltılmasına yönelik psikososyal destek çalışmaları yürütülmesi amacıyla Öksüz ve Yetim Hizmet Birimleri ve Çocuklar Güvende Ekipleri aracılığıyla takip ve izleme çalışmaları yapılmaktadır. İzleme ve takip çalışmaları kapsamında il müdürlüklerince hane ziyaretleri yapılması ve çocukların ihtiyaçları doğrultusunda uygun sosyal hizmet modellerinden faydalandırılmasına yönelik çalışmalarımız devam etmektedir. Diğer taraftan Kahramanmaraş merkezli depremler sonrasında yürütülen psikososyal destek faaliyetleri kapsamında; e PSD ekipleri, enkaz başları, hastane, çadır kent ve diğer toplu yaşam alanlarında görevlendirilmiştir. Ayrıca mobil PSD ekipleri oluşturularak merkeze uzak bölgeler de dahil olmak üzere ihtiyaç sahiplerinin kaynaklarla buluşturulması için ihtiyaç tespitine yönelik taramalar yapılmıştır. e Akut dönemde psikolojik ilk yardım çalışmaları başlatılmış, ihtiyaç tespiti yapılarak bireylerin kaynaklara erişimi sağlanmıştır. e Sosyal hizmet kuruluşlarımızda yatılı hizmet alan çocuk, kadın, engelli ve yaşlı bireylerin başka illere tahliye edilmesi sağlanmıştır. e Korunmaya ihtiyacı olan çocuk, kadın, engelli ve yaşlı bireylerin sosyal hizmetlere erişimi sağlanmış ve gerekli görülmesi halinde koruma altına alınmıştır. se Konteyner kentlerde PSD Birimleri ve PSD Çocuk Birimleri oluşturulmuş olup ekiplerimiz bu alanlarda çalışmalarına devam etmektedir. e Iravma sonrası stres bozukluğu yaşayan bireylere yönelik psikolojik destek verilmekte ve takibi yapılmaktadır. e Afetin olumsuz etkilerini azaltmak için psikoeğitim ve grup çalışmaları yapılmaktadır. e Toplu yaşam alanlarının getirebileceği riskler dikkate alınarak mahremiyet, hijyen, aile içi iletişim vb. konularda eğitimler verilmektedir. PSD çocuk alanlarında yaş grupları dikkate alınarak, çocuklara yönelik psikoeğitimler gerçekleştirilmekte, grup çalışmaları yapılmakta, sosyal iyileştirme kapsamında etkinlikler düzenlenmektedir. Ayrıca Bakanlığımızca Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma (SYD) Vakıfları aracılığıyla ihtiyaç sahibi vatandaşlarımıza yönelik başta 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik (SYDT) Kanunu olmak üzere 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ve diğer mevzuat hükümleri doğrultusunda sosyal yardım programları yürütülmektedir. Yürütülmekte olan sosyal yardım programları düzenli ve süreli nitelikte olmak üzere aile yardımları, barınma ve gıda yardımları, engelli ve yaşlı yardımları, sağlık yardımları, eğitim yardımları ve proje destekleri olarak sınıflandırılmaktadır. Bakanlığımız Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları aracılığıyla uygulanan Aile Destek Merkezi (ADEM) ve Sosyal Dayanışma Merkezi (SODAM) projelerine kaynak tahsis etmektedir. ADEM, terörizm, madde bağımlılığı, kadına yönelik şiddet, çocuk ihmal ve istismarıyla mücadele kapsamında 29/5/1986 tarihli ve 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanununda yer alan dezavantajlı grupların yoğun olarak yaşadığı, iç ve dış göçün, kadına yönelik şiddetin ve toplumsal olayların yoğun ve sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeyinin düşük olduğu yerleşim yerlerindeki vatandaşlarımızın devlet-millet kaynaşmasının sağlanması, aile bütünlüğünü tehdit eden unsurlardan korunması, milli ve manevi değerler ile toplumun değer yargılarını muhafaza etmek üzere psikososyal, sosyokültürel, mesleki ve kişisel yönden gelişimlerinin ve toplumsal entegrasyonlarının sağlanması amacı ile faaliyet gösteren merkezlerdir. SODAM, roman vatandaşlarımızın yoğun olarak yaşadığı yerlerde 3294 sayılı Kanun kapsamındaki vatandaşlarımızın toplumsal entegrasyonlarını sağlamak üzere psikososyal, sosyokültürel, mesleki, sanatsal ve kişisel gelişimlerini sağlamaya yönelik olarak faaliyet gösteren merkezlerdir. Soru önergesinde yer alan diğer konular, Bakanlığımız görev ve faaliyet alanında olmadığından değerlendirilememiştir. Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Zeynep Oduncu Kutevi (DEM Parti, Batman). “6 Şubat 2023 tarihli depremlerden etkilenen illerdeki kadın istihdamına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/9236, 5 Şubat 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-9236-6-subat-2023-tarihli-depremlerden-etkilenen-illerdeki-kadin-istihdamina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/bd6856b3-022d-4beb-9018-018d7d333030 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.