# 6 Şubat 2023 tarihli depremler sonrasında yaşanan konut ihtiyacına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/9247 - **Veren:** Ömer Öcalan (DEM Parti, Şanlıurfa) - **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Mehmet Özhaseki) - **Veriliş tarihi:** 6 Şubat 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 289 gün sonra, 21 Kasım 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/eb831e86-2f9a-493f-87bd-018d824a9f23 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-9247-6-subat-2023-tarihli-depremler-sonrasinda-yasanan-konut-ihtiyacina-iliskin > Ömer Öcalan (DEM Parti), 6 Şubat 2024 tarihinde 7/9247 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 289 gün sonra, 21 Kasım 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Mehmet ÖZHASEKİ tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. a Milletvekili 6 Şubat 2023 günü saat 04.17'de, Kahramanmaraş'ın Pazarcık İlçesinde 7.7 büyüklüğünde yaşanan deprem ile aynı gün saat 13.24'te Kahramanmaraş'ın Elbistan ilçesinde 7.6 büyüklüğünde yaşanan ikinci büyük deprem, Kahramanmaraş, Adıyaman, Hatay, Malatya, Gaziantep, Şanlıurfa, Kilis, Osmaniye, Adana, Diyarbakır ve Elâzığ olmak üzere toplamda 11 ilde ağır yıkımlara neden olmuştur. Bu yıkımlar sonucunda resmi rakamlara göre 50 bini aşkın insanımız hayatını kaybetmiştir. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 24 Şubat 2023 tarihli raporuna göre, depremin yaşandığı bölgedeki toplam bina sayısı 717 bin 614 olarak açıklandı. Yaşanan afetin ardından tarihi yapılarla birlikte 35 bin binanın yıkıldığı, 300 bine yakın binanın ağır hasar aldığı 2 milyon kişi barınma sorunu yaşadığı, 5 milyona yakın kişinin farklı bölgelere göç ettiği, 700 bine yakın insanın geçim olanaklarını kaybetti belirtilmiştir. Genel itibarıyla depremin yaşandığı bir yıllık süreçte barınma hakkından, eğitim hakkına,sağlık hakkından çevre ve mülkiyet hakkına, ekonomik, sosyal, siyasal ve demografik sorun ve hak ihlalleri yaşanmıştır. Ülkemizde var olan yapı stokunun büyük çoğunluğunun, deprem yönetmelikleri ve yapı denetim süreçleri dikkate alınarak yapıldığını söylemek mümkün değildir. Yapılar ya mühendislik hizmeti olmadan üretilmiştir ya da yeterli düzeyde mühendislik hizmeti alınmamıştır. TBMM'nin kurduğu Araştırma Komisyonu'nun Temmuz 2021 tarihli raporuna göre Türkiye'de 10 milyon civarında olan yapı 2) 3) 4) 5) stokunun 6-7 milyon civarında olan kısmı riskli yapı statüsündedir. Bu 6-7 milyonluk riskli yapıya bırakın müdahale etmeyi, bu yapıların mevcut durumları bile tespit edilememiştir. Bu risk ortadan kaldırılmadığı veya azaltılmadığı sürece ülkemiz büyük yıkımlarla defalarca yüzleşeceği gibi, depremler sonrası müdahalelerde de yetersiz kalmaya mahkum olacaktır. Bu bağlamda: Depremin birinci yılı geçmesine rağmen depremzedelerin ihtiyaçlarını gidermek için yeterince konut yapılmış mıdır? Hangi illerde kaç deprem konutu yapılmıştır? Ya da yapımı devam etmektedir? İllere göre depremde yıkılan veya yıkılması gereken bina sayısı kaçtır? Depremden dolayı yıkılan ve zarar gören binaların yapımında sorumlu kişiler hakkında kaç dava sonuçlanmıştır? Veya devam etmektedir? Bakanlığınızca afet müdahale planı ve risk azaltma planı çerçevesinde yaşanacak yüksek bir deprem ihtimaline karşı hangi önlemler alınmıştır? Ya da alınmaktadır? MAP ## Bakanlığın cevabı Bakanlığımıza yöneltilen 7/130, 7/1684, 7/1686, 7/1689, 7/2423, 7/3945, 7/4147, 7/6834, 7/9246, 719247, 719333, 7719334, 7/9335 ve 7/9769 Esas sayılı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup, söz konusu önergelerde yer alan hususlara ilişkin cevabımız ekte sunulmuştur. Bilgilerinizi ve gereğini arz ederim. Bakan -Cevap Metni (1 Sayfa) 71130) öle 3 2) 1689. 242423. HUT 11682y416€ 20 ?lazuk ime 19" 44333 Gıx, 105 7143694 se 19 Mustafa Kemal Mahallesi Eskişehir Devlet Yolu (Dumlupınar Bulvarı) 9. km. No: 278 Çankaya / Ankara İrtibat:Haydar DEMİRER Tel: 410 14 57 71130, 7/1684, 7/1686, 7/1689, 7/2423, 7/3945, 7/4147, 7/6834, 7/9246, 7/9247, 719333, 7/9334, 719335 ve 7/9769 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergelerine İlişkin Cevap Metni "Asrın felaketi" olarak nitelendirilen 7.7 ve 7.6 şiddetindeki söz konusu depremler sonucu bölgenin yeniden inşa ve ihya edilmesine ilişkin çalışmalar; ilgili mevzuatları çerçevesinde Bakanlığımız, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) ve Toplu Konut İdaresi (TOKİ) Başkanlığı işbirliği ile sürdürülmektedir. Bu çerçevede, Bakanlığımızca (Kentsel Dönüşüm Başkanlığı) söz konusu depremlerde hasarın en yoğun olduğu Hatay, Kahramanmaraş, Adıyaman, Malatya, Gaziantep İllerimiz başta olmak üzere kent merkezlerinde hasarın yoğun şekilde yaşandığı ve ticaret akslarını da ihtiva eden kent merkezleri önceliğindeki alanların inşa ve ihyasına yönelik uygulamalar 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında Rezerv Yapı Alanı olarak belirlenen uygulama alanları statüsünde alandaki taşınmaz sahiplerinin katılımları süratle devam etmektedir. Bu suretle 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen depremlerden yoğun şekilde etkilenen kent merkezlerini yeniden inşa etmek, hayatın olağan akışına dönüşünü sağlamak, kent kimliği, yöresel mimarisi, tarihi dokusu ile uyumlu, fen ve sanat norm ve standartlarına uygun, altyapısı ile sağlıklı kentler oluşturulmasını teminen 6306 sayılı Kanun kapsamında kentsel dönüşüm uygulamalarının hayata geçirilmesi hedeflenmiş ve yine bu hedef doğrultusunda, ortaya çıkan bağımsız bölüm ihtiyacının yerinde dönüşüm prensibiyle ivedilikle karşılanması için çalışmalara başlanmıştır. Bakanlığımız koordinasyonunda görevlendirilen teknik ekiplerce 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun kapsamında depremin binalara verdiği hasarı belirlemek üzere hasar tespit çalışmaları yapılmıştır. Bu hasar tespit çalışmaları neticesinde ortaya çıkan veriler incelenerek ve uygulama bütünlüğünü sağlamak amacı ile deprem sonucu çöken veya acil yıkılması gerektiği tespit edilen yapıların yoğunluklu bulunduğu bölgelerde proje alanları belirlenmiştir. Söz konusu proje alanları, çoğunlukla depremde yıkılan yapılar ile 7269 ve 6306 sayılı Kanunlar kapsamında yıkımı kesinleşen yapıların bulunduğu konumlarda bulunmakta olup, bu alanlar, ortaya çıkan acil bağımsız birim ihtiyacının karşılanması ve depremzedeler farklı bir alana taşınmaksızın mevcut yerlerinde bağımsız birim üretiminin ivedilikle sağlanabilmesi amacı ile 6306 sayılı Kanun'un 2'nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca "Rezerv Yapı Alanı" olarak belirlenmiştir. Yukarıda zikredilen amaç ve hedefler doğrultusunda; söz konusu Rezerv Yapı Alanlarında, kaynaklarını etkin ve verimli kullanarak; mikrobölgeleme ve paleosismoloji çalışmaları, alan büyüklüğü, yatay mimari ve proje bütünlüğü göz önüne alınarak en doğru teknikle güvenli bağımsız birim ihtiyacına yönelik çalışmalar düzenli saha ziyaretleri ve haksahiplerinin bilgilendirilmesi suretiyle titizlikle yürütülmektedir. 6 Şubat 2023 tarihli depremler dolayısıyla Genel Hayata Fikililik Kararı alınan 18 İlimizde 7269 sayılı Kanun uyarınca orta ve üzeri hasarlı olarak tespit edilen yapıların maliklerince yerinde yeniden yapımına ilişkin 7452 sayılı Kanun uyarınca Bakanlığımızca konutlar için 1.5 milyon TL, işyerleri için 800 bin TL hibe ve kredi destekleri sağlanmaktadır. Vatandaşlarımızın yaşadıkları mahalle kültürünün korunması, konut üretim maliyetlerinde tasarruf sağlanması, yerel inşaat sektörünün desteklenerek şehirlerimizin ekonomik ve sosyal hayatının canlanması maksatlarıyla hayata geçirilen Yerinde Dönüşüm Projesi kapsamında orta ve üzeri hasarlı yapıların maliklerince hibe ve kredi destekleri ile yerinde yeniden inşasına yönelik işlemler devam etmektedir. --- **Kaynak gösterme:** Ömer Öcalan (DEM Parti, Şanlıurfa). “6 Şubat 2023 tarihli depremler sonrasında yaşanan konut ihtiyacına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/9247, 6 Şubat 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-9247-6-subat-2023-tarihli-depremler-sonrasinda-yasanan-konut-ihtiyacina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/eb831e86-2f9a-493f-87bd-018d824a9f23 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.