# Espiye L Tipi Kapalı Cezaevinde bulunan bir mahkumun infaz süresinin tamamlamasına karşın tahliye edilmediği iddiasına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/9303 - **Veren:** Nevroz Uysal Aslan (DEM Parti, Şırnak) - **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç) - **Veriliş tarihi:** 2 Şubat 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 355 gün sonra, 22 Ocak 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f0015229-e8c2-4ff7-8c3d-018d78424775 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-9303-espiye-l-tipi-kapali-cezaevinde-bulunan-bir-mahkumun-infaz-suresinin-tamamlamasina-karsin > Nevroz Uysal Aslan (DEM Parti), 2 Şubat 2024 tarihinde 7/9303 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 355 gün sonra, 22 Ocak 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz TUNÇ tarafından Anayasa'nın 98'inci, İçtüzüğün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim 02.02.2024. 1993 yılında Şırnak'ın İdil ilçesine bağlı Xiraböşeref (Dirsekli) köyünde askerler tarafından evine düzenlenen baskın sonucunda gözaltına alınan Ahmet Zengen, ağır işkenceye uğramıştır. Akabinde Devlet Güvenlik Mahkemesi'nde yargılanan Zenger'e "Devletin birliğini ve bütünlüğünü bozmak" suçlamasıyla 36 yıl hapis cezası verilmiştir. Cezaevinde kaldığı süre boyunca birçok hak ihlaline uğrayan Zengen, bu süre boyunca birçok hastalığa yakalanmıştır. 3 kez mide ameliyatı geçiren Zengen, sara hastası olup, yaşadığı işkence ve kötü muamelenin de etkisi ile Parkinson hastalığına yakalanmıştır. Giresun Espiye L Tipi Kapalı Cezaevi'nde bulunan Zengen, infazını tamamlamasına rağmen tahliye edilmemektedir. Yaşadığı ağır sağlık sorunları da dikkate alınmayan Zenger'in tahliyesi, cezaevi idaresi tarafından dayatılan "pişmanlık" nedeniyle gerçekleştirilmediği ve tahliyesinin 4 kez ertelendiği belirtilmektedir. Zenger'in eşi Naime Zengen; eşinin hapishanede geçirdiği süre boyunca yaşadığı hukuksuzluğa karşı ailece çok zor durumda kaldıklarını, eşinin infazını tamamlamasına rağmen keyfi bir şekilde tahliye edilmediğini ve ağır sağlık sorunları yaşayan eşinin tedavi sürecinin de olması gerektiği gibi yürütülmediğini belirtmektedir. Bu bağlamda: 1. Ahmet Zenger'in 36 yıl hapis cezasının tamamlanmasına rağmen tahliyesinin dördüncü kez ertelenmesinin nedeni pişmanlık dayatması mıdır? 2. Siyasi mahpuslar denilen ve birçoğu hasta mahpuslar listesinde olan mahpuslara, onlarca yıllık mahpusluğun ardından pişmanlık dayatmasında bulunmanın hukuki gerekçeleri nelerdir? 3. İdari bir organ olan İdare ve Gözlem Kurulu, "pişman olmamak" gibi yargısal tutum içeren bir gerekçeyi hangi yetkiyle öne sürmektedir? 4. İdare ve Gözlem Kurulu, yargısal faaliyette bulunma yetkisi olan bir mahkeme midir? 5. Zenger'in midesinden üç kez ameliyat geçirmiş olması, sara ve Parkinson hastalıklarına yakalanmış olması dikkate alındığında, cezaevindeki sağlık koşulları ve tıbbi hizmetler tedavisi açısından yeterli midir? 6. Ahmet Zenger'in bugüne kadar maruz kaldığı hak ihlalleri ve hukuksuzluklara ilişkin cezaevi yetkilileri hakkında idari veya hukuki bir soruşturma açılmış mıdır? 7. Ahmet Zenger'in yaşadığı hukuksuzlukların bir an önce son bulması ve sağlığına kavuşması için bir girişimde bulunacak mısınız? 8. Bugüne kadar Cezaevi İdare ve Gözlem Kurulları kararlarına ilişkin başlatmış olduğunuz bir soruşturma var mıdır? ## Bakanlığın cevabı 1378076 sayılı yazı. İlgi yazınız ekinde alınan, Şırnak Milletvekili Nevroz Uysal Aslan tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/9303 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur. Gi Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet) UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana htip://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden W3ZKUWt - CbgT8bB - OggcvVE - yâWROM- ile erişebilirsin ADALET BAKANLIĞI TY eni Cİ NJ Mevzuat Genel Müdürlüğü Sayı O: E-56020453-610-187-6034/8407 Konu : Yazılı soru önergesi 2210112025 Sayın Nevroz UYSAL ASLAN Şırnak Milletvekili Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/9303 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur. I- Ceza ve infaz mevzuatımızda "siyasi mahpus" kavramı bulunmamaktadır. 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 2. maddesinde terör suçlusu, 3. maddesinde ise terör suçları tanımlanmıştır. Ayrıca 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun, hükümlülerin gruplandırılmasını düzenleyen 24. maddesi ile hükümlünün barındırılması ve yatırılmasını düzenleyen 63. maddesinde "terör suçluları"ndan söz edilmektedir. Buna göre ceza infaz kurumlarında, terör suçlarından hükümlü terör suçluları ile terör suçlarından tutuklu veya hükümözlü kişiler barındırılmaktadır. Ii- A) Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklular, özgürlüğünden yoksun olmayan her vatandaş gibi tüm sağlık hizmetlerinden tıbbi gereklilik çerçevesinde ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda faydalanmakta olup, her türlü muayene ve tedavileri Devletin teminatı altında ve ücretsizdir. Hükümlü ve tutukluların beden ve ruh sağlığının korunması ve hastalıklarının tanısı için ilk muayene ve tedavi hizmetleri ceza infaz kurumlarında verilmekte; ileri tetkik, tedavi ve rehabilitasyon gerekenler Devlet hastanelerine, daha ileri sağlık hizmeti gerekenler ise üniversite hastanelerine sevk edilmektedir. B) Ceza infaz kurumlarında barındırılan hükümlü ve tutuklulara ilişkin sağlık koşullarının düzenlenmesi ve sağlık hizmetine erişimin daha da etkili ve verimli hale gelebilmesi için 30/04/2009 tarihli Sağlık Bakanlığı ve Adalet Bakanlığı Arasında Ceza İnfaz Kurumlarındaki Sağlık Hizmetlerinin Düzenlenmesi Hakkında Protokol ve 26/01/2017 tarihli Adalet, İçişleri ve Sağlık Bakanlıkları Arasında Düzenlenen Protokol hükümleri dikkate alınarak her türlü çalışma ve düzenleme yapılmaktadır. MI- A) 5275 sayılı Kanunun "Koşullu salıverilme" kenar başlıklı 107. maddesinde, "Mükerrirlere ve bazı suç faillerine özgü infaz rejimi ve denetimli serbestlik tedbiri" kenar başlıklı 108. maddesinde ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun "Koşullu salıverilme" kenar başlıklı 17. maddesinde, koşullu salıverilme süreleri ve oranları ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. B) 5275 sayılı Kanunun; I- "Disiplin cezasını gerektiren eylemlerin tekrarı, disiplin cezalarının infazı ve kaldırılması" kenar başlıklı 48. maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinde, disiplin cezalarının tamamı infaz edilip kaldırılmadıkça koşullu salıverilme işleminin yapılmayacağı, ADALET BAKANLIĞI ye Mevzuat Genel Müdürlüğü ancak bu sürenin hakederek salıverme tarihini geçemeyeceği; dördüncü fıkrasında, infaz edildiği tarihten itibaren disiplin cezasının kaldırılmasında ve iyi hâlin kazanılmasında verilen disiplin cezasının niteliğine göre fıkrada belirlenmiş sürelerin (onbeş gün ilâ bir yıl) esas alınacağı ve bu süreler sonunda yeni bir disiplin cezası almamak ve iyi hâlli olmak koşuluyla bu cezaların kaldırılacağı, 2- "Hükümlülerin değerlendirilmesi ve iyi hâlin belirlenmesi" kenar başlıklı 89. maddesinin birinci fıkrasında hükümlülerin, ceza infaz kurumlarında bulundukları tüm aşamalarda, ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme riskinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve gözlem kurulu tarafından iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutulacağı; ikinci fıkrasında, birinci fıkra uyarınca yapılacak değerlendirmede, infazın tüm aşamalarında hükümlülerin katıldığı iyileştirme ve eğitim-öğretim programları ile spor ve sosyal faaliyetler, kültür ve sanat programları, aldığı sertifikalar, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlü ve tutuklular ile ceza infaz kurumu görevlileri ve dışarıyla olan ilişkileri, işlediği suçtan dolayı duyduğu pişmanlığı, ceza infaz kurumu kuralları ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarına uyumu ve aldığı disiplin cezalarının dikkate alınacağı; altıncı fikrasında, açık ceza infaz kurumuna ayırmaya, denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazına ve koşullu salıverilmeye ilişkin olarak tutum ve davranışları olumsuz değerlendirilen hükümlülerin yeniden değerlendirilmeye tabi tutulma sürelerinin bir yılı geçemeyeceği, Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır. 5275 sayılı Kanunun 89. maddesinde, 14/04/2020 tarihli ve 7242 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla yapılan ve yukarıya alınan değişiklikler, 01/01/2021 tarihinde yürürlüğe girmiştir. ©) 28/3/2020 tarihli ve 2324 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin; I- "Hükümlülerin değerlendirilmesi ve iyi hâlin belirlenmesi" kenar başlıklı 109. maddesinin; birinci fıkrasında hükümlülerin, ceza infaz kurumlarında bulundukları tüm aşamalarda, ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme risklerinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve gözlem kurulu tarafından iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutulacağı; ikinci fikrasında, birinci fıkra gereğince yapılacak değerlendirmede, infazın tüm aşamalarında hükümlülerin katıldığı iyileştirmeye yönelik psiko-sosyal ve eğitim-öğretim programları ile spor ve sosyal faaliyetleri, kültür ve sanat programları, aldığı sertifikaları, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlü ve tutuklular ile ceza infaz kurumu görevlileri ve dışarıyla olan ilişkileri, işlediği suçtan dolayı duyduğu pişmanlığı, ceza infaz kurumu kuralları ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarına uyumu ve aldığı disiplin cezalarının dikkate alınacağı, Pe miz Wi , — Mevzuat Genel Müdürlüğü 2- "Disiplin eylemi nedeniyle iyi hâl kararı verilmesine engel hâller ve şikâyet" kenar başlıklı 110. maddesinin birinci fıkrasında, gözlem değerlendirme raporu veya gelişim değerlendirme raporunda yazılı olup da henüz kaldırılmamış disiplin cezası bulunan hükümlü hakkında iyi hâl kararı verilemeyeceği, hükümlünün iyi hâline ilişkin değerlendirmenin, ancak daha önceden verilmiş olup da disiplin cezası infaz edilmiş ve bu cezası kaldırılmış olanlar hakkında yapılabileceği; ikinci fıkrasında, disiplin cezasını gerektiren bir eylemi işlemiş olmasına rağmen, koşullu salıverilme tarihinde bu eyleminden dolayı disiplin soruşturması henüz sonuçlandırılmayan hükümlüler hakkında iyi hâl kararının verilip verilmemesinin idare ve gözlem kurulunca takdir edileceği; üçüncü fıkrasında, idare ve gözlem kurulunca, hükümlü hakkında, süre belgesindeki muhtemel koşullu salıverilme tarihi de dikkate alınarak iyi hâle ilişkin olarak bir karar verileceği, Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır. Bu kapsamda idare ve gözlem kurulunca verilen kararlara karşı infaz hâkimliği nezdinde şikâyet, infaz hâkimliği kararlarına karşı da ağır ceza mahkemesi nezdinde itiraz kanun yoluna başvurulabilmektedir. IV- Giresun Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 27/09/2024 tarihli cevapta; A) Soru önergesinde adı geçen hükümlünün, Espiye L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırılmaktayken 25/07/2024 tarihinde koşullu salıverilmeden faydalanmak suretiyle tahliye edildiği, B) Kurumdaki tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü, C) Soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı, Bildirilmiştir. Yılmaz TUNÇ Bakan Yılmaz TUNÇ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Nevroz Uysal Aslan (DEM Parti, Şırnak). “Espiye L Tipi Kapalı Cezaevinde bulunan bir mahkumun infaz süresinin tamamlamasına karşın tahliye edilmediği iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/9303, 2 Şubat 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-9303-espiye-l-tipi-kapali-cezaevinde-bulunan-bir-mahkumun-infaz-suresinin-tamamlamasina-karsin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f0015229-e8c2-4ff7-8c3d-018d78424775 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.