# MESEM aracılığıyla çalıştırılan öğrencilere ve yaşanan iş kazalarına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/9332 - **Veren:** Ömer Öcalan (DEM Parti, Şanlıurfa) - **Muhatap:** Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (Vedat Işıkhan) - **Veriliş tarihi:** 5 Şubat 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 221 gün sonra, 13 Eylül 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9713dbd5-0dac-40bf-b5b5-018d7d2ef686 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-9332-mesem-araciligiyla-calistirilan-ogrencilere-ve-yasanan-is-kazalarina-iliskin > Ömer Öcalan (DEM Parti), 5 Şubat 2024 tarihinde 7/9332 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 221 gün sonra, 13 Eylül 2024). ## Önerge metni TBMM a, HRLKLARIN EŞİTLİK VE DEMOKRASİ PARTİSİ , l2 BAŞKANLIĞI Sayı :....Z/. 245 A, • Tarih. 05202. 2426 9332 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞP'NA Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.05/02/2024 İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi"nin Çocuk İş Cinayetleri Raporu'na göre 2013-2023 arasında en az 671,22 yıllık AKP iktidarı döneminde ise en az 907 çocuğunun iş cinayetlerinde öldüğü belirtilmiştir. Türkiye'de çocuk emeğinin sömürüsünde yaygın bir şekilde kullanılan modelin çıraklık ve mevsimlik tarım işçiliği olduğu bilinmektedir. Rapora göre ,2013-2023 yılları arasında Tarım-Orman işkolunda 380 çocuk (250 işçi ve 130 çiftçi), İnşaat-Yol yapımı işkolunda 71 çocuk, Metal işkolunda 46 çocuk, Konaklama-Eğlence işkolunda 45 çocuk, Gıda işkolunda 23 çocuk, Ticaret işkolunda 21 çocuk, Genel İşler işkolunda 20 çocuk, Tekstil-Deri işkolunda 17 çocuk, Taşımacılık işkolunda 14 çocuk, Ağaç- Kâğıt toplama işkolunda 11 çocuk, Kimya- Lastik işkolunda 7 çocuk, Enerji işkolunda 4 çocuk, Çimento-Toprak- Cam işkolunda 3 çocuk, Madencilik işkolunda 1 çocuk, İletişim işkolunda 1 çocuk, Sağlık işkolunda 1 çocuk, çalışırken ölmüştür. MESEM kapsamında yaklaşık 1,5 milyon öğrencinin olduğu, bu öğrencilerin yaklaşık 300 binini ise 18 yaşın altındaki çocuklardan oluştuğu özellikle kış aylarında kentlerdeki Organize Sanayi Bölgelerinde çalışan çocuk işçi ölümlerinin arttığı, son beş ayda 8 çocuk işçi (çoğu MESEM kapsamında) çırak ya da stajyer olarak çalışırken hayatını kaybettiği belirtilmiştir. Raporda en çok çocuk işçi ölümünün meydana geldiği şehrin Urfa olduğu, ayrıca diğer şehirlerde ölen mevsimlik çocuk işçileri sıralamasında ilk sırada Urfalılar olduğu bilgisi verilmiştir. Bu bağlamda; 1. Urfa ilinde MESEM kapsamında eğitim alan öğrenci sayısı kaçtır? MESEM kapsamında çalışan(stajerlik,çıraklık) çocuk işçi sayısı kaçtır? Son 5 yılda ülkedeki kayıt dışı çalışma oranı kaçtır? Son 5 yılda kayıt dışı çalışan çocuk işçi oranı kaçtır? Çocuk işçi ölümlerini önlemek için bakanlığınız tarafından herhangi bir çalışma yapılmakta mıdır? Hangi çalışmalar yapılmaktadır? Konu ile ilgili çalışmalarınıza rağmen çocuk işçi ölümlerinin önlenememesinin nedeni nedir? İSIG Meclisi raporunda en çok çocuk işçi ölümlerinin meydana geldiği şehrin Urfa olduğu belirtilmiştir. Urfa*da yaşanan çocuk işçi ölümlerinin ardından bakanlığınız tarafında herhangi bir soruşturma yapılmış mıdır? Urfa ilinde MESEM kapsamındaki işyerlerinin denetimleri hangi sıklıkla yapılmakta dır? Denetimlerde kaç ihmal bulgusuna rastlanmıştır? Denetimlerde ihmali bulunduğu tespit edilen idarecilerle ilgili idari soruşturma başlatılmış mıdır? Son 5 yılda Urfa'da çocuk işçi çalıştırdığı gerekçesiyle kaç işletmeye soruşturma açılmıştır? Kaç işletmeye cezai yaptırım uygulanmıştır? Son 5 yılda Türkiye'de çocuk işçi çalıştırdığı gerekçesiyle kaç işletmeye soruşturma açılmıştır? Kaç işletmeye cezai yaptırım uygulanmıştır? ## Bakanlığın cevabı İlgi (o : 13.02.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1378076 sayılı yazınız. İlgi yazınız ile Şanlıurfa Milletvekili Sayın Ömer ÖCALAN tarafından yöneltilen 7/9332 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur. "Bakanlığımız tarafından çocuk işçiliği ile mücadele kapsamında Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri bünyesinde Çocuk İşçiliği ile Mücadele Birimleri kurulmuştur. Ayrıca mevsimlik tarım işçisi ailelerin çocukları olmak üzere, çalışan/çalışma riski altında olan çocukların çalışma hayatından çekilerek eğitime yönlendirilmelerini sağlamak, bilgilendirme ve farkındalık çalışmaları gerçekleştirmek amacıyla, Bakanlığımız tarafından ilgili tüm kurum ve kuruluşlarla birlikte projeler yürütülmektedir. Çocuk ve genç işçilerin sağlık ve güvenliklerini, fiziksel, zihinsel, ahlaki ve sosyal gelişmelerini veya öğrenimlerini tehlikeye atmayacak çalışma şekillerine ilişkin esaslar Çocuk ve Genç İşçilerin Çalıştırılma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik ile belirlenmektedir. Çocuk işçiliğinin daha etkili şekilde izlenmesini sağlamak amacıyla 2017 yılından bu yana UNICEF ile birlikte faaliyetler yürütülmektedir. Bakanlığımızca yürütülen teftişlerde çocuk işçiliği öncelikli risk grubu olarak belirlenmekte, ayrıca çocuk işçiliğine ilişkin şikâyet ve ihbarlar değerlendirilerek teftiş kapsamına alınmaktadır. Bakanlığımızca gerçekleştirilen tüm teftişlerde mevzuata aykırı çocuk işçi çalıştırılıp çalıştırılmadığı incelenmekte, bu teftişler sonucunda ise 4857 sayılı İş Kanununun 71 inci maddesi ile bu maddeye dayanılarak çıkartılan "Çocuk ve Genç İşçilerin Çalıştırılma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik' hükümlerini ihlal eden işyerlerine idari para cezası uygulanması istenilmektedir. Bakanlığımız tarafından ülke genelinde kayıt dışı istihdamla mücadele kapsamında denetimler yürütülmektedir. Yaygın-yoğun denetim faaliyetlerinin yanı sıra risk analizi yöntemi kullanılarak riskli olduğu tespit edilen iş yeri/sektöre göre programlı denetimler de yapılmaktadır. Ayrıca, ihbar ve şikayetler kapsamında sigortasız olarak çalıştırıldığından şüphelenen vatandaşların bu durumu herhangi bir şekilde Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) bildirmesi halinde konu öncelikle değerlendirilerek gerekli incelemeler ivedilikle yapılmaktadır. Vatandaşlar kayıtdışı istihdam konusundaki ihbar ve şikayetlerini; ALO 170'i arayarak, Sosyal Güvenlik İl Müdürlükleri ve Sosyal Güvenlik Merkezlerine doğrudan veya CİMER (Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi) aracılığıyla iletebilmektedirler. Ayrıca, veri, paylaşımı kapsamında birçok kamu kurum ve kuruluşu ile karşılıklı çapraz sorgulamalar yapılabilmekte ve kayıt dışılık kolaylıkla tespit edilebilmektedir. Yapılan denetimler sonucunda yerine getirilmesi gereken hükümlere aykırılık tespit edildiği takdirde idari para cezaları uygulanmaktadır. Bu kapsamda MESEM'ler de kayıt dışı istihdamla mücadele kapsamında yukarıda sayılan denetimlere tabidirler. Diğer taraftan, kayıtdışı istihdama ilişkin verileri Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) internet adresinde (www.tuik. gov.tr) yayımlanmaktadır. " Bilgilerinize arz ederim. r. Vedat IŞIKHAN Bakan Ayrıntılı bilgi için irtibat: Soru Önergeleri Birimi Çankaya / ANKARA Tealefan: (2191794 An an --- **Kaynak gösterme:** Ömer Öcalan (DEM Parti, Şanlıurfa). “MESEM aracılığıyla çalıştırılan öğrencilere ve yaşanan iş kazalarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/9332, 5 Şubat 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-9332-mesem-araciligiyla-calistirilan-ogrencilere-ve-yasanan-is-kazalarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9713dbd5-0dac-40bf-b5b5-018d7d2ef686 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.