# 12. Kalkınma Planı'nda sokak hayvanları için açıklanan birlik modeline ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/9620 - **Veren:** Türker Ateş (CHP, Bolu) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 16 Şubat 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 220 gün sonra, 23 Eylül 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6fe21a0f-95ac-4d6c-b4b0-018dc03582a8 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-9620-12-kalkinma-plani-nda-sokak-hayvanlari-icin-aciklanan-birlik-modeline-iliskin > Türker Ateş (CHP), 16 Şubat 2024 tarihinde 7/9620 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 220 gün sonra, 23 Eylül 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından yanıtlanması için gereğini arz ederim. Sokak hayvanlarının sayısındaki artışa çözüm olarak 12. Kalkınma Planında Birlik Modeline işaret edilmiş; ardından açıklanan 2024 yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programında da sokak hayvanlarının rehabilitasyonu için birlik oluşturulacağı teyit edilerek, bu kapsamda bir çerçeve mevzuat hazırlanacağı ve en az 10 barınak projesinin destekleneceği belirtilmiştir. Bu kapsamda; 1. Soruna çözüm olarak yeni barınaklar açmak yerine belediyeler bünyesinde kısırlaştırma merkezleri kurulması ilgili dernekler tarafından dile getirilmektedir. Bakanlığınız iki seçenek arasında neden barınaklara yenilerini eklemeyi seçmiştir? 2. Belediyeler bünyesinde barınak ve kısırlaştırma merkezi kurulum ve işletim bütçeleri karşılaştırmalı olarak nedir? 3. Birlik Modeli nedir, daha önce hangi illerde uygulanmıştır? 4. Uygulandığı illerde belediyelerce birliğe ne kadar kaynak aktarılmış, bu kaynağın ne kadarı kullanılmıştır? 5. Uygulanan illerde sokak hayvanlarının sayısında nasıl bir değişim olmuştur? Uygulamada popülasyonun diğer illere transfer edildiği eleştirileri yapılmıştır. Çevre illerdeki hayvan popülasyonundaki değişim nedir? 6) 2024 yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programında destekleneceği belirtilen barınak projesi için ne kadar bütçe ayrılmıştır? Bu barınaklar hangi illerde kurulacaktır? Bunlar için ayrılacak arazi büyüklüğü ve hayvan kapasiteleri ne olacaktır? TBMM Halkla İlişkiler Binası Üçüncü Kat No: B309 Bakanlıklar / Ankara ## Bakanlığın cevabı Hayvanlara verilen değer kapsamında onların refahını gözeten ilk yasal düzenleme olan 5199 sayılı "Hayvanları Koruma Kanunu" 2004 yılında kabul edilmiştir. Yaşanan ve gelişen süreç içerisinde 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nda değişiklik öngören 7527 sayılı "Hayvanları Koruma Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" 02.08.2024 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Kanun değişikliği ile; e İnsan, hayvan ve çevre sağlığının bütüncül olarak gözetilmesi amaçlanmıştır. • Sahipli ve sahipsiz hayvan tanımları netleştirilmiş, sahipsiz köpeklerin belediyelerce hayvan bakımevlerine alınarak rehabilite edilmesi ve sahiplendirilmesi öngörülmüştür. Amaç; başıboş hayvanların hayvan bakımevlerine alınması ve rehabilite edilerek sahiplendirilmesi ile hem hayvanlara daha iyi yaşam şartlarının sağlanması; hem de başıboş köpeklerin sokaklarda kontrolsüz üremesi ve insan-hayvan çatışmasının engellenmesidir. e Sahipli ve sahipsiz tüm hayvanların kayıt altına alınmasına yönelik hükümlere yer verilmiştir. Böylece tüm hayvanların takibi sağlanarak sahipli hayvanların sokağa terk edilmelerinin önüne geçilmesi amaçlanmış ve bu maksatla hayvanını sokağa terk edenlere uygulanacak idari yaptırım hayvan başına 60.000 TL*ye yükseltilmiştir. • Sahipsiz veya güçten düşmüş hayvanların en hızlı şekilde yerel yönetimlerce kurulan hayvan bakımevlerine götürülecektir. Bakanlığımız veri sistemine kaydedilen ve rehabilite edilen bu köpekler, sahiplendirilinceye kadar hayvan bakımevlerinde barındırılacaktır. e Kanun değişikliğinde, köpeklerden insan ve hayvanların hayatı ve sağlığı için tehlike teşkil eden ve olumsuz davranışları kontrol edilemeyen, bulaşıcı veya tedavi edilemeyen hastalığı bulunanlara Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun ilgili hükümlerinin uygulanması gerektiği belirtilmiştir. Ülkemizin 2003 yılında kabul ettiği Ev Hayvanlarının Korunmasına Dair Avrupa Sözleşmesi kapsamında belirtilen sahipsiz hayvan popülasyonunun kontrol altına alınması işlemleri için yerel yönetimler yetkilendirilmiştir. Bu düzenlemeler ile insan, hayvan ve çevre sağlığının korunması amaçlanmıştır. e Büyükşehir belediyeleri, il belediyeleri ve nüfusu yirmi beş bini aşan belediyeler 31.12.2028 tarihine kadar hayvan bakımevlerini kurmakla ve mevcut bakımevlerinin koşullarını iyileştirmekle yükümlü kılınmıştır. e Yerel yönetimlerin hayvan bakımevleri kurmak da dahil sahipsiz hayvanlara ilişkin iş ve işlemlerini yürütmelerinde gerekli kaynağı ayırmaları ve bu kaynağı belirtilen amaçla kullanmaları için hükümler yer almıştır. Bakanlığımızca yayımlanan 2013/8 ve 2013/16 sayılı "Geçici Hayvan Bakımevi Yapımı İle İlgili Ödenek Tahsisi Hakkında" Genelgeler kapsamında hayvan bakımevi yapımı için 63 ilde 118 yerel yönetime mali destek sağlanmıştır. 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu"nun 19'uncu maddesi ve Bakanlığımızca yayımlanan 2017/3 sayılı "Sokak Hayvanlarının Kısırlaştırılması ile İlgili Ödenek Tahsisi" Genelgesi kapsamında sahipsiz hayvanları kısırlaştırarak mikroçip, kulak küpesi numarası ve fotoğrafı ile Bakanlığımız veri tabanına (HAYBİS) kaydeden yerel yönetimlere 2023 yılında 28.952.100 TL mali destek sağlanmıştır. 2024 yılında sahipsiz hayvanların kısırlaştırılmasının desteklenmesi maksadıyla 45 milyon TL ödenek ayrılmıştır. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Türker Ateş (CHP, Bolu). “12. Kalkınma Planı'nda sokak hayvanları için açıklanan birlik modeline ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/9620, 16 Şubat 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-9620-12-kalkinma-plani-nda-sokak-hayvanlari-icin-aciklanan-birlik-modeline-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6fe21a0f-95ac-4d6c-b4b0-018dc03582a8 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.