# Otoyollarda kullanılan Serbest Geçiş Sistemi'ne ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/9634
- **Veren:** Evrim Karakoz (CHP, Aydın)
- **Muhatap:** Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı (Abdulkadir Uraloğlu)
- **Veriliş tarihi:** 16 Şubat 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 46 gün sonra, 2 Nisan 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ae01d7e9-6145-46ad-adbd-018dc07fd3d6
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-9634-otoyollarda-kullanilan-serbest-gecis-sistemi-ne-iliskin

> Evrim Karakoz (CHP), 16 Şubat 2024 tarihinde 7/9634 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 46 gün sonra, 2 Nisan 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Sayın Abdulkadir Uraloğlu tarafından Anayasanın 98. ve TBMM İçtüzüğünün 96. Maddelerine göre yazılı olarak cevaplanmasını talep ediyorum. Saygılarımla.

Bakanlığınızca, Karayolları Genel Müdürlüğü'nün işlettiği otoyollardaki 106 gişeden 20'sinin gişesiz ücret toplanmasını sağlayan Serbest Geçiş Sistemi'ne dönüştürüldüğü, kalan 86 noktada daha sistemin devreye alınacağı açıklanmıştır.

Gerekçe olarak da, otoyollarda gişelere girerken şerit seçme ve hız düşürme zorunluluğu gibi nedenlerle trafik akışında meydana gelen aksaklıkların ortadan kaldırmasının amaçlandığı ifade edilmiştir.

İzmir-Aydın Otoyolunda bulunan Işıkkent Gişeleri de Serbest Geçiş Sistemi'nin uygulanmaya başlandığı gişeler arasında yer almaktadır.

İlgili düzenleme her ne kadar gişelerden hızlı geçiş imkanı sağlıyor olsa da, gişelerle birlikte ücret ve ödeme bilgilendirmelerinin bulunduğu elektronik tabelaların da kaldırılmış olması nedeniyle sürücülerde kafa karışıklığına neden olmaktadır.

Otoyolu kullanan sürücüler geçiş fiyatları, ne kadar ücret ödeyecekleri ve geçiş ihlali yapıp yapmadıkları gibi konularda bilgi sahibi olamamaktadırlar. Oysaki gişeli geçişlerde sürücülere geçiş esnasında bilgilendirme yapılıyordu.

Dolayısıyla, Serbest Geçiş Sistemi'nin geçişte sağladığı kolaylığı, ödeme sürecinde de sağlayabilmesi için sürücülerin açık bir şekilde bilgilendirilmesi önemlidir.

Bu doğrultuda;

I- Serbest Geçiş Sistemi'nde geçiş fiyatları ve geçiş ihlali yapılıp yapılmadığıyla ilgili sürücülere geçiş esnasında bilgi verilmemesinin gerekçesi nedir?

2- Serbest Geçiş Sistemi'nde geçiş fiyatları ve geçiş ihlali ile ilgili sürücülere anlık bilgilendirme yapılması için herhangi bir çalışmanız var mıdır?

3- Serbest Geçiş Sistemi'nde geçiş ihlali yapan sürücüler ihlal yaptıklarından ne zaman ve nasıl haberdar olmaktadırlar ve hangi cezai işleme maruz kalmaktadırlar?

4- Serbest Geçiş Sistemi, ülkemizde 2016 yılında İstanbul?da Mahmutbey gişelerinde kullanılmaya başlanmıştır. O tarihten bugüne hizmete açılan otoyol ve bağlantı yollarında Serbest Geçiş Sistemi teknolojisi kullanılabilecekken neden gişeli geçişlerin kullanılması tercih edilmiştir?

5- Otoyolda bir gişeli geçiş alanının, Serbest Geçiş Sistemi'ne dönüştürülmesinin ortalama maliyeti ne kadardır? rim ARAK ydı NN N

## Bakanlığın cevabı

Otoyol ve Köprülerde gişe adalı ücret toplama istasyonlarında ücret yan göstergeleri bulunmaktadır. Serbest Geçiş Sisteminde ise trafik akışını olumsuz yönde etkilediği için gişe adaları ortadan kaldırıldığından SGS ücret toplama istasyonlarında ücret yan göstergeleri yer almamaktadır.

HGS bakiyesinin yetersiz olması durumunda PTT tarafından hesap sahibine SMS ile bilgi mesajı gönderilmekte olup yapılan ihlalli geçişler kgem.gov.tr web sayfasında ve e-Devlet üzerinde gösterilmektedir. İhlalli geçişlerin yasal ödeme süresi 15 gün olup, süresi içerisinde ödenmeyip ihlale düşen otoyol kullanıcılarına 6001 sayılı Kanun'un 30'uncu maddesi maddesine göre işlem yapılmaktadır.

Öte yandan Serbest Geçiş Sisteminin trafiği yoğun olan Ücret Toplama İstasyonlarından (o başlanılarak tüm Otoyol ücret toplama istasyonlarında yaygınlaştırılması planlanmakta olup, Sistemin kurulum maliyeti; giriş gişesi, çıkış gişesi ve şerit sayısına bağlı olarak değişmektedir.

Abdulkadir URALOĞLU
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Evrim Karakoz (CHP, Aydın). “Otoyollarda kullanılan Serbest Geçiş Sistemi'ne ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/9634, 16 Şubat 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-9634-otoyollarda-kullanilan-serbest-gecis-sistemi-ne-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ae01d7e9-6145-46ad-adbd-018dc07fd3d6

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.