# Mahkumların görüntülü görüşme yolu ile muayene edilmesi uygulamasına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/9654 - **Veren:** Onur Düşünmez (DEM Parti, Hakkari) - **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç) - **Veriliş tarihi:** 12 Şubat 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 246 gün sonra, 15 Ekim 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/89232480-108b-4dea-a39a-018da1dc0a86 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-9654-mahkumlarin-goruntulu-gorusme-yolu-ile-muayene-edilmesi-uygulamasina-iliskin > Onur Düşünmez (DEM Parti), 12 Şubat 2024 tarihinde 7/9654 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 246 gün sonra, 15 Ekim 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz TUNÇ tarafından Anayasanın 98" inci ve TBMM İçtüzüğünün 96 ncı ve 99 uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. Sağlık hakkı, Anayasa'da "temel haklar" arasında yer verilen bir hak olduğu gibi, Türkiye'nin taraf olduğu ve usulüne göre iç hukukuna dahil ettiği uluslararası hukuk kaynakları tarafından düzenlenmiş bir "insan hakkı"dır. Sağlık hakkına ilişkin uluslararası insan hakları düzenlemelerinde, hakkın öznesi, "herkes" olarak ifade edilmektedir. Anayasa'nın 90. maddesi yoluyla iç hukukun parçası olan uluslararası düzenlemeler ve Anayasa incelendiğinde, devletin sağlık hakkına ilişkin "saygı", "koruma", "gereğini yerine getirme" ödevlerinden vazgeçmesi söz konusu olamaz. Ulusal mevzuatta ve taraf olunan uluslararası çeşitli sözleşmelerde, tutuklu/hükümlü bireylerin şikâyetçi olduğu durumların hak ihlali olduğunu gösteren mesleki ve hukuki prensipler mevcuttur. Pandemi döneminde uygulamaya sokulan görüntülü telefon sistemi mahpusların sağlığa erişim hakkını ortadan kaldıran bir uygulamaya dönüşmüştür. Akıllı Teknolojilerin Ceza İnfaz Kurumlarına Entegrasyonu Projesi (ACEP) ile tutsağın doktoru görmediği, sanal ve kayıt altına alınan bir ortamda gerçekleştirilen görüşme ile muayene edilmesi, hasta haklarına aykırı bir uygulamadır. Tıbbi olarak da hastanın kendi derdini anlatabileceği, hekimin de o hastayı muayene edip fiziksel bulgularını bizzat saptayabileceği olanakların ortadan kaldırılması anlamına gelmektedir. Hasta-hekim ilişkisinde gizlilik çok önemlidir. Fiziksel olarak bir hastaneye götürülen mahpusun, muhafazalı bir odada, hekimle baş başa kalıp muayene olabilmesi gerekmektedir. Acil durumlarda ya da ciddi sağlık sorunlarının bulunduğu durumlarda bile hastaneye sevk için en az bir ay beklemek zorunda kalan mahpusların devreye konulan bu "e-doktor" uygulaması ile muayene olma hakları ellerinden alınmaktadır. Hekim, hastaya uygulayacağı emuayene sonrasında, fiziksel ve ruhsal tıbbi bulguları elde ederek hasta tutsağın hastalığını saptayıp, uygun bir tedavi yöntemi gerçekleştiremeyecektir. Asker ve ring sayısının yeterli olmadığı gerekçesiyle sevklerin yapılamadığını iddia eden cezaevi idareleri, çözüm adı altında "e-doktor" uygulamasını dayatarak çözüm üretemeyecek, cezaevlerinde bulunan ve tedavi göremeyen binlerce hasta mahpusun sorunları daha da derinleşecektir. Bu nedenle; 8. Akıllı Teknolojilerin Ceza İnfaz Kurumlarına Entegrasyonu Projesi (ACEP) ile mahpusların doktoru görmediği, sanal ve kayıt altına alınan bir ortamda gerçekleştirilen görüşme ile muayene edilmesi yöntemi ile yaratılacak geri dönülmez mağduriyetlerin sorumluları nasıl hesap vereceklerdir? ACEP hangi cezaevlerinde yürürlüğe konulmuş ve hangi cezaevlerinde yürürlüğe konulacaktır? Hasta mahpusların muayenesinin cezaevi veya eklentilerinde değil, resmi sağlık kurumlarında yapılması gerekirken, neden sanal ortamda muayene yöntemine gidilmektedir? Hekim, fiziki muayene yapmadan hastaya uygulayacağı e-muayene ile, hastanın fiziksel ve ruhsal tıbbi bulgularını elde edemeyecektir. Hekim, hasta mahpusun hastalığı hakkında fiziki muayene yapmadan nasıl teşhiste bulunacaktır? Sanal ortamda yapılan teşhis sonrasında, tedaviye de sanal ortamda mı devam edilecektir? Bu yöntemi insan hakları açısından değerlendirir misiniz? Hasta mahpusların muayenesi sırasında mahremiyet ve gizlilik nasıl sağlanacaktır? Cezaevi koşullarında kalmaması gereken, sık sık doktor kontrolüne gitmesi gereken hasta mahpuslar hangi gerekçe ile cezaevlerinde tutulmaktadırlar? Kronik rahatsızlıkları olan hastalar, hastane koşullarında tedavileri sürmesi gerekirken euygulamalar ile nasıl tedavi edilecektir? Cezaevi koşullarında kalmaması gereken, sık sık doktor kontrolüne gitmesi gereken, kronik hastalıkları ve engelli raporu bulunmasına rağmen cezaevlerinde tutulan hasta mahpusların sayısı kaçtır? Hapishanelerin fiziksel koşulların ve imkanların, hasta mahpusların tedavi ihtiyaçlarını giderecek şekilde düzenlenmesi gerekmektedir. Buna yönelik uygulamalar ne zaman yürürlüğe konulacaktır? ## Bakanlığın cevabı 1387152 sayılı yazı. İlgi yazınız ekinde alınan, Hakkâri Milletvekili Onur Düşünmez tarafindan Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/9654 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. desi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur. Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet) UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap. gov.tr adresinden gTohs32 - uO4c3ks - MY203TF - IJFNHC- ile erişebilirsin ADALET BAKANLIĞI Tt me Mevzuat Genel Müdürlüğü Sayı : E-56020453-610-248-4579/6464 Konu : Yazılı soru önergesi . J3719/2024 Sayın Onur DÜŞÜNMEZ Hakkâri Milletvekili Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/9654 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur. I- Türk ceza mevzuatında "tutsak" kavramı yoktur. Ceza infaz kurumlarında, haklarında verilen mahkumiyet kararı kesinleşen "hükümlü"ler ve mahkâmiyet kararı verilen ancak hükmü kesinleşmemiş "hükümözlü"ler ile mahkemeler ve sulh ceza hâkimliklerince tutuklama kararı verilen "tutuklu"lar barındırılmaktadır. I- A) Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklular, özgürlüğünden yoksun olmayan her vatandaş gibi tüm sağlık hizmetlerinden tıbbi gereklilik çerçevesinde ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda faydalanmakta olup, her türlü muayene ve tedavileri Devletin teminatı altında ve ücretsizdir. Hükümlü ve tutukluların beden ve ruh sağlığının korunması ve hastalıklarının tanısı için ilk muayene ve tedavi hizmetleri ceza infaz kurumlarında verilmekte; ileri tetkik, tedavi ve rehabilitasyon gerekenler Devlet hastanelerine, daha ileri sağlık hizmeti gerekenler ise üniversite hastanelerine sevk edilmektedir. i B) Ceza infaz kurumlarında barındırılan hükümlü ve tutuklulara ilişkin sağlık koşullarının düzenlenmesi ve sağlık hizmetine erişimin daha da etkili ve verimli hale gelebilmesi için 30/04/2009 tarihli Sağlık Bakanlığı ve Adalet Bakanlığı Arasında Ceza İnfaz Kurumlarındaki Sağlık Hizmetlerinin Düzenlenmesi Hakkında Protokol ve 26/01/2017 tarihli Adalet, İçişleri ve Sağlık Bakanlıkları Arasında Düzenlenen Protokol hükümleri dikkate alınarak her türlü çalışma ve düzenleme yapılmaktadır. HI- Bakanlığımız koordinesinde yürütülen Akıllı Teknolojilerin Ceza İnfaz Kurumlarına Entegrasyon Projesi'nin (ACEP) altyapı çalışmaları tüm ceza infaz kurumları için hâlihazırda devam etmekte olup, pilot bölge olarak belirlenen ceza infaz kurumlarında gerekli kurulumlar yapılarak tutuklu ve hükümlülerin yakınlarıyla görüntülü görüşme yapma uygulaması başlatılmıştır. Hükümlü ve tutukluların hastane sevki sonrasında doktor tarafından istenilen tetkikler ile yanlış bölüme sevk yapılması gibi nedenlerle bir kaç defa sevk yapılması durumlarının ortaya çıkmaması ve doktora erişimin daha hızlı sağlanması için ACEP sisteminde e-doktor uygulamasının faaliyete geçirilmesine ihtiyaç duyulmuştur. E-doktor uygulamasıyla; ceza infaz kurumlarındaki sağlık hizmetlerinin teknolojik gelişmelerden faydalanılarak geliştirilmesi, hükümlü ve tutukluların sağlık hakkına erişiminin UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden İb*-108U - APRMLnf - f9c80M1V - 440jkW ile erişebilirsin ADALET BAKANLIĞI nden icin Mevzuat Genel Müdürlüğü hızlandırılması, ceza infaz kurumlarındaki sağlık uygulamalarının memnuniyetinin artırılması amaçlanmıştır. 26/07/2024 tarihi itibarıyla 9 ceza infaz kurumunda görüntülü muayene cihazının kurulumu yapılarak görüntülü muayene işlemlerine başlanmıştır. Görüntülü muayenenin yapılabilmesi için hükümlü ve tutuklunun imzasının olduğu bir form gerekmektedir. Ayrıca yapılan görüşmelerde mahremiyetin sağlanması amacıyla görüşmeler kayıt altına alınmamakta ve muayene sırasında odada hükümlü ve tutukludan başka kimse bulunmamaktadır. Daha fazla bölüm muayenesinin sağlanması ve tüm ceza infaz kurumlarında yaygınlaştırılması için çalışmalar devam etmektedir. Yılmaz TUNÇ Bakan Yılmaz TUNÇ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Onur Düşünmez (DEM Parti, Hakkari). “Mahkumların görüntülü görüşme yolu ile muayene edilmesi uygulamasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/9654, 12 Şubat 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-9654-mahkumlarin-goruntulu-gorusme-yolu-ile-muayene-edilmesi-uygulamasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/89232480-108b-4dea-a39a-018da1dc0a86 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.