# İran'da yer alan Sultan Melikşah ve Nizamülmülk'ün kabirlerinin restorasyonu için bir çalışma olup olmadığına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/9911
- **Veren:** Koray Aydın (Bağımsız, Ankara)
- **Muhatap:** Kültür ve Turizm Bakanlığı (Mehmet Nuri Ersoy)
- **Veriliş tarihi:** 27 Şubat 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 104 gün sonra, 10 Haziran 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/16bed490-12fd-4b61-abdf-018dee82a63c
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-9911-iran-da-yer-alan-sultan-meliksah-ve-nizamulmulk-un-kabirlerinin-restorasyonu-icin-bir-cali

> Koray Aydın (Bağımsız), 27 Şubat 2024 tarihinde 7/9911 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 104 gün sonra, 10 Haziran 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Kültür ve Turizm Bakanı Sayın Mehmet Nuri ERSOY tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Koray AYD IYI Parti TBMM Grup Başkanı

Büyük Selçuklu Devleti bilindiği üzere Türklerin tarihte kurduğu en büyük devletlerden biridir. Bu devletin tarihinde Sultan Melikşah, Vezir Nizamülmülk ve Terken Hatun isimleri son derece kıymetli yer kaplar. Sultan Melikşah, Sultan Alparslan'ın oğludur. Devrinde pek çok kalkınma ve gelişme hamlesi yaşanmış, Türk toprakları genişlemiştir. Nizamülmülk ise Türk devlet geleneğine "Siyasetname" eseriyle girmiş, tarih boyu yol gösterici bir devlet adamı olmuştur. Vezir Nizamülmülk döneminde bilim ve eğitim alanında da kıymetli atılımlar yapılmıştır. Sultan Melikşah'ın eşi Terken Hatun da devletin hem siyasi hem de sosyal hayatında önemli bir yer tutmuştur. Bu tarihi şahsiyetlerin kabirleri bugün İran'ın Türk tarihinde önemli bir yeri olan İsfahan'da yer almaktadır. Ancak hem bölgeyi ziyaret eden vatandaşlarımız hem de basında yer alan bazı haberler bu kabirlerin bakımsız, virane ve ziyarete kapalı olduğunu göstermiştir. Çevresindeki yapılaşmanın da bu kabirlerin tarihi önemini gölgede bırakan bir durumda olduğu öğrenilmiştir.

1. Bakanlığınız ya da TİKA'nın İsfahan'daki bahsedilen türbe ve kabirlere bir ziyareti olmuş mudur? Olduysa buradaki durumla alakalı bir inceleme ya da raporlama yapılmış mıdır?

2. Sultan Melikşah ve Nizamülmülk gibi tarihi önemi büyük şahsiyetlerin kabirlerinin restorasyonu, temizliği ve iyileştirilmesi için İran makamları nezdinde bir girişiminiz olmuş mudur? Olduysa ne cevap alınmıştır?

3. Sultan Melikşah ve Nizamülmülk gibi tarihi önemi büyük şahsiyetlerin kabirlerinin başta Türkiye ve Türk dünyası olmak üzere tüm dünya ülkelerinden turist çekmesi için herhangi bir çalışmanız var mıdır?

4. Sultan Melikşah ve Nizamülmülk gibi tarihi önemi büyük şahsiyetlerin İsfahan'daki kabirlerinin restorasyonu için bundan sonra bir girişiminiz olacak mıdır?

Adres: TBMM Ana Bina 2. Kat Oda: 511-A

## Bakanlığın cevabı

Bakanlığımız (Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı)'ca;

Restorasyon çalışmaları da dâhil olmak üzere Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) faaliyetlerinin ekseriyeti, ilgili ülkede bulunan TİKA Program Koordinasyon Ofisi vasıtasıyla ve ülkede bulunan Büyükelçiliklerimiz ve diğer kuruluşlar ile iş birliği halinde yürütülmektedir. Program Koordinasyon Ofisi bulunmayan ülkelerde ilgili ülkenin talebi ve daveti üzerine Büyükelçiliklerimiz ile iş birliği halinde projeler gerçekleştirilebilmektedir.

Bu kapsamda, Türk-İslam âleminin manevi önderlerinden Hoca Ahmet Yesevi'nin 14. yüzyılda yaptırılan ve Kazakistan'ın Türkistan şehrinde bulunan türbesinde bugüne kadar en kapsamlı restorasyon çalışmaları Başkanlık tarafından yaptırılmış ve Türbe, Türkistan şehrinin kuruluşunun 1500. yıldönümünde iki ülke Cumhurbaşkanları tarafından ziyarete açılmıştır.

Benzer şekilde, Türkmenistan'ın Merv Vilayetinde yer alan Sultan Sancar Türbesi'nin restorasyonu da Başkanlıkça gerçekleştirilmiştir. Türkmenler tarafından kutsal bir yer olarak kabul edilen, ortak kültür mirasımız ve ata yadigarımız olan Sultan Sancar Türbesi, bu restorasyon ile eski ihtişamına kavuşturulmuş ve dünya kültür tarihine yeniden kazandırılmıştır.

Türk ve İslam tarihinin önemli isimlerinden Melik Şah, Nizâmülmülk ile Terken Hatun'un türbe ve kabirlerinin bulunduğu İran İslam Cumhuriyeti'nde TİKA Program Koordinasyon Ofisi bulunmamakta olup Türk ve İslam tarihinin bu önemli isimlerinin türbe ve kabirlerinin bakımı ve yenilenmesinin ancak, hükümetler arasında (ogerekli (anlaşmalarının Oakdedilmesini müteakip © yapılabileceği değerlendirilmektedir.

Mehmet Nuri ERSOY
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Koray Aydın (Bağımsız, Ankara). “İran'da yer alan Sultan Melikşah ve Nizamülmülk'ün kabirlerinin restorasyonu için bir çalışma olup olmadığına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/9911, 27 Şubat 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-9911-iran-da-yer-alan-sultan-meliksah-ve-nizamulmulk-un-kabirlerinin-restorasyonu-icin-bir-cali (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/16bed490-12fd-4b61-abdf-018dee82a63c

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.