# Bir şirketin toplu iş sözleşmesi hükümlerine uymadığı iddiasına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/9955 - **Veren:** İskender Bayhan (EMEP, İstanbul) - **Muhatap:** Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (Vedat Işıkhan) - **Veriliş tarihi:** 29 Şubat 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 204 gün sonra, 20 Eylül 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/cffdf451-15ef-4e8e-958f-018df518ae11 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-9955-bir-sirketin-toplu-is-sozlesmesi-hukumlerine-uymadigi-iddiasina-iliskin > İskender Bayhan (EMEP), 29 Şubat 2024 tarihinde 7/9955 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 204 gün sonra, 20 Eylül 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Vedat Işıkhan tarafından Anayasa'nın 98, TBMM İç Tüzüğü'nün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 29.02.2024 o le 150 bini aşkın işçiyi ilgilendiren MESS grup toplu sözleşmesi, 17 Ocak'ta patron örgütü MESS ile işçi sendikaları Türk Metal, Birleşik Metal-İş ve Özçelik-İş arasında imzalanmış, yüzde 98"lik zamla metal iş kolunda ortalama ücret 30 bin TL olmuştu. Türkiye'nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu'nun yer aldığı ISO 500 listesinde 196. sıraya yükselen Mitaş Endüstri, Ankara, İzmir ve Kocaeli'ndeki fabrikalarında çalışan işçilere MESS grup toplu iş sözleşmesi (TİS) ile bağıtlanan miktardan 9 bin lira eksik ücret vermiş ve işçiler de hakları olan zamlı ücreti alabilmek için üretimi durdurmuştu. MİTAŞ Endüstri'nin kaynak, poligon, galvaniz, kompozit, toz-yaş boya ve cıvata fabrikaları başta olmak üzere merkezi Ankara'da bulunmaktadır. 23.02.2024 tarihinden itibaren Mitaş'ın Ankara fabrikasında çalışan işçiler "performans düşüklüğü" ve "küçülme" gerekçeleri ile işten çıkarılmaya başlanmıştır. Şirket'in yıllık cirosu 200.000.000 USD olup 1.600 çalışanı bulunmaktadır. 5 kıtada 140'tan fazla ülkeye ihracat yapmış olmasıyla övünen MİTAŞ Endüstri; üretimden elde ettiği satışları 2020 yılında yüzde 27.85, 2021 yılında yüzde 42.53 artırırken 2022 yılında üçe katlayarak yüzde 129.73 oranında artırmıştı. "Zor durumdayız, alım satım yapamıyoruz" gibi bahanelerle işçilerden fedakârlık bekleyen Mitaş Endüstri yönetimi MESS grup toplu iş sözleşmesi (TİS) ile bağıtlanan zammı işçilere vermediği gibi işten çıkarmalara da devam etmektedir. Bu Bağlamda; I-Mitaş Endüstri; MESS grup toplu iş sözleşmesi (TİS) ile bağıtlanan ücret zammını uygulamayarak TİS'i yok saymış ve kendi belirlediği keyfi ücret üzerinden işçilerin ücretlerini eksik yatırmıştır. Ardından, işçilerin tepkisi üzerine sözleşmeyi uygulamak zorunda kalmış ve işçilerin hak ettiği ücreti yatırmıştır. Ancak sözleşme uygulandıktan sonra Mitaş Endüstri'nin Ankara'daki fabrikalarından farklı bölümlerden birçok işçi çeşitli bahanelerle işten çıkarılmıştır. 23.02.2024 tarihinden itibaren Mitaş'ta işten çıkarılan işçi sayısı kaçtır? Hakkını aradığı için işçilerin adeta cezalandırılarak işten çıkarılması Bakanlığınızın bilgisi dahilinde midir? 2-Mitaş, İş Kanunu'nun 29. Maddesiyle belirlenen toplu işçi çıkarma prosedürünü uygulamış mıdır? Eğer uygulamadıysa bu hususta bir denetim yapmayı düşünüyor musunuz? 3-Mitaş'ta üretim baskısı ve performans dayatması nedeniyle işçiler yoğun bir tempo ile çalıştırılmakta ve sık aralıklarla iş kazası gerçekleşmektedir. Aynı zamanda, işçiler arasında bel fıtığı ve ellerde his kaybı gibi meslek hastalıklarının da yaygın olduğu görülmektedir. Bakanlığınıza bağlı müfettişler işçi sağlığı ve iş güvenliği önlemlerinin uygulanıp uygulanmadığını hangi aralıklarla denetlemektedir? 4-Mitaş Endüstri'nin işçilere keyfi bir ücret tayin etmesi ve ardından haklarını savunan işçilere sopa göstererek onları işten çıkarması gibi hak ihlallerine karşı Bakanlığınız gerekli inceleme ve yaptırımlarda bulunacak mıdır? ## Bakanlığın cevabı İlgi (o : 08.03.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1393615 sayılı yazınız. İlgi yazınız ile İstanbul Milletvekili Sayın İskender BAYHAN tarafından yöneltilen 7/9955 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur. "Bakanlığımızca yıl içinde yürütülen iş teftişi faaliyetleri, geçmiş yıllara ait istatistiki veriler, ulusal politikalar ve ihtiyaçlar göz önünde bulundurularak, çalışma hayatının riskleri ve öncelikleri ile Bakanlığımızın kaynakları dikkate alınarak programlı teftişler ve program dışı tefiişler şeklinde yürütülmektedir. . Programlı o teftişler, çalışma hayatındaki sorunların değerlendirilmesi ve önceliklendirilmesi sonucu belirlenen alanlarda veya sektörlerde yahut özel bir risk grubu hedeflenerek belirlenen işyerlerinde çalışma hayatı ile ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanmasının denetlenmesi amacıyla gerçekleştirilen teftişlerdir. İncelemelerden oluşan program dışı teftişler ise programlı teftişler dışında kalan ihbar, şikâyet vb. talepler üzerine veya Bakanlığa intikal eden evraklardan teftiş hizmetiyle bağdaşır nitelikte olanların teftiş programına alınması sonucu gerçekleştirilmektedir. İş kazası ve meslek hastalığı durumlarında gerekli araştırma ve inceleme süreci başlatılmaktadır. " Prof. Dr. Vedat IŞIKHAN Bakan Çankaya / ANKARA Tel:(312) 296 — 71 68 --- **Kaynak gösterme:** İskender Bayhan (EMEP, İstanbul). “Bir şirketin toplu iş sözleşmesi hükümlerine uymadığı iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/9955, 29 Şubat 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-9955-bir-sirketin-toplu-is-sozlesmesi-hukumlerine-uymadigi-iddiasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/cffdf451-15ef-4e8e-958f-018df518ae11 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.