Mehmet Sertkaya'nın 9/10/2024 tarihli ve D28-11790 numaralı Dilekçesi’ne ilişkin görüşme münasebetiyle

ALİ BOZAN (Mersin)Teknik bir mesele, bir hazırlık varsa aktarırsanız iyi olur.

YASAMA UZMANI SONER ÇAKARŞöyle efendim: Yurt dışında yaşayan vatandaşlarımız yurt dışı borçlanması yoluyla Türkiye'den bir emeklilik hakkı elde ediyorlar. Bu hak bir şarta bağlanmış kanunda, eğer “kısmi zamanlı” olarak adlandırılan bir durum dışında “tam zamanlı” olarak yurt dışında çalışmaya tekrar başlaması durumunda Türkiye'den aldığı emekli aylığı düzenleme uyarınca kesiliyor, kesintiye uğruyor. Dolayısıyla bundan kaynaklı bir mağduriyet durumu söz konusu; bu, vatandaşlarımızın mağduriyetlerinin bir yönü. Dilekçede başka ekonomik birtakım sorunların da olduğu ifade edilmiş. Dolayısıyla genel olarak, Komisyonun bu dilekçe özelinde Hollanda'da yaşayan vatandaşlarımızın taleplerinin dinlenmesi adına yerinde bir inceleme yapması yönünde çalışma yürütülebileceği kanaati hasıl oldu Başkanlık Divanında. O çerçevede konu Genel Kurula intikal ettirildi efendim.

ALİ BOZAN (Mersin)Yanlış anlamadıysam, yurt dışında yaşıyor, Türkiye'de borçlandı, emekli oldu...

YASAMA UZMANI SONER ÇAKARYurt dışında borçlandı.

ALİ BOZAN (Mersin)Türkiye'de emekli oldu, Türkiye'de emekli maaşını alırken…

YASAMA UZMANI SONER ÇAKARYurt dışında…

ALİ BOZAN (Mersin)Yurt dışında çalışırsa Türkiye'deki maaşı kesiliyor. Bu Hollanda'nın mevzuatıyla ilgili bir şey değil bu durumda, bizim mevzuatımızla ilgili. Yani gidip Hollanda'daki vatandaşı dinlesek, Hollanda'daki ilgili birimlerle görüşsek de bir anlamı yok çünkü Türkiye Cumhuriyeti’nin mevzuatıyla ilgili bir şey, yanlış anlamadıysam benim anladığım bu. Şimdi, Hollanda'da tam zamanlı da çalışsa, yarı zamanlı da çalışsa emekli maaşını kesen kim? Türkiye Cumhuriyeti. Sizin anlattığınızdan benim anladığım bu.

YASAMA UZMANI SONER ÇAKARŞöyle efendim…

SÜLEYMAN ŞAHAN (Yozgat)Yarı zamanlıda problem yok, kesilmiyor, tam zamanlıda kesiliyor.

YASAMA UZMANI SONER ÇAKARYarı zamanlıda problem yok.

SÜLEYMAN ŞAHAN (Yozgat)Tam zamanlı çalıştıkları zaman maaşı kesiliyor.

ALİ BOZAN (Mersin)Yani sorun Türkiye Cumhuriyeti’nin mevzuatından mı kaynaklı -buradaki başvurucu Hollanda'dan- Hollanda’dan mı veya Avrupa'nın diğer ülkelerindeki uygulama ne? Şimdi, bizim mevzuatımızdan kaynaklıysa bizim kendi mevzuatımızda değişiklik önerisi yapmamız lazım Dilekçe Komisyonu olarak.

YASAMA UZMANI SONER ÇAKAREfendim, bu aslında dilekçenin bir yönü. Bir diğer yönüyle de Komisyonun Hollanda Parlamentosunda Senato ve Temsilciler Meclisindeki muadili komisyonlarla da bir bilgi, tecrübe paylaşımı çerçevesinde görüşmeler de gerçekleştirilmesi düşünülüyor. Hollanda'da yaşayan vatandaşlarımızın dilekçe hakkı konusunda farkındalığının artırılması, gerek Hollanda'da gerek Türkiye'deki uygulamalardan kaynaklı sorunlarla alakalı anayasal dilekçe hakkı kapsamında bu haklarını kullanabilmelerine dönük, onların taleplerinin dinlenmesi; işin özü…

ALİ BOZAN (Mersin)Yani o zaman bir nevi şu mu? Gideceğiz Hollanda’ya, diyeceğiz: “Ey Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları, siz de Türkiye'de, Mecliste bir Dilekçe Komisyonu var, Dilekçe Komisyonuna başvuru yapabilirsiniz. Başvurularınızı biz dikkate alıyoruz, ciddiye alıyoruz.” Şimdi, buysa vallahi bunun için gerek yok yani orada yaşayan yurttaşların tamamının telefon numaraları var, şeyleri var; mesaj gönderilir, bilgilendirme gönderilir.

Ben şeyi söyleyeyim, mesleğimden kaynaklı da: Gerçekten yurt dışında yaşayan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının emeklilikle ilgili sıkıntıları çok çok fazla. Dönem dönem yasal düzenlemeler yapılıyor, yapılan yasal düzenlemeler… Şeyi biliyoruz, SGK, BAĞ-KUR, Emekli Sandığı mevzuatı bu ülkede en fazla değişiklik gören… Artık neredeyse birileri sadece o alanda çalışıyor, ciddi anlamda vatandaşların mağduriyeti söz konusu. Ama ben bu mağduriyeti aynı zamanda anlamak için soruyorum: Mağduriyet bizim mevzuatımızdan kaynaklıysa biz o yöne yoğunlaşalım, bizim mevzuatımızda değişiklik için bir çalışma yapalım. Aynı zamanda şöyle bir şey: Burada Hollanda'dan bir başvuru var ve ben şey konusunda... Mesela Schengen gibi bir birlik yok Avrupa ülkelerinde, mesela Avrupa ülkelerinin tamamında emeklilik meselesiyle ilgili bir birlik söz konusu değil. O yüzden sadece bir ülke, işte Hollanda’nın uygulaması farklı olabilir, olur demiyorum hani…

BAŞKAN SUNAY KARAMIKBütün bunları netleştirmek için zaten yerinde inceleme söz konusu ama siz prensip olarak genelde bunlara karşısınız diye anlıyorum.

ALİ BOZAN (Mersin)Hayır Başkan, ben prensip olarak karşı değilim. Şöyle söyleyeyim, o konuda da açıklamamı yapayım, dün de aynı şey oldu: Ben yerinde gidip görülmesi gereken bir şey için Grönland’a da giderim. Gittiğimizde gerçekten gidip görmemiz gereken bir şeyse gerçekten gidelim, yerinde… O yüzden sordum, bakın, Hollanda mevzuatından kaynaklı ise evet, gidip dinlemeliyiz ama Türkiye Cumhuriyeti mevzuatından kaynaklı bir şey için Hollanda’ya gitmeyelim. Prensipte karşı değilim, gittiğimizde gerçekten görmemiz gereken bir şey varsa ben gidilmesi gerektiği kanaatindeyim.

BAŞKAN SUNAY KARAMIKYani bir hak arama kurumunun yurt dışındaki vatandaşını dinlemeye gitmesinin her zaman gerekçesi vardır diye inanıyorum.

ALİ BOZAN (Mersin)Ben mesela İstanbul Ticaret Merkezine yok demedim ama Norveç’e, İngiltere’ye yok dedim.

BAŞKAN SUNAY KARAMIKHollanda’ya da “Yok.” diyorsunuz.

AHMET BARAN YAZGAN (Edirne)Hollanda’ya da yok diyor, başka var mı?

ALİ BOZAN (Mersin)Yo, Hollanda’ya yok demiyorum. Başkan, ben gerçekten anlamak için sordum.