İYİ Parti Grubu önerisi münasebetiyle

İYİ PARTİ GRUBU ADINA BEDRİ YAŞAR (Samsun)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; sözlerime başlamadan önce İstiklal Marşı yazarımız, şairimiz Mehmet Akif Ersoy’u rahmetle, minnetle anıyorum. Yine, 2’nci Cumhurbaşkanımız Sayın İsmet İnönü’yü rahmetle anıyorum. Gaziantep ilimizin bugün 99’uncu kurtuluş yıl dönümü, onları da tebrik ediyorum.

Değerli milletvekilleri, Türkiye, tekstil sektöründe ihracatta dünyada 7’nci sırada yer alıyor; bugün, Avrupa’nın da 3’üncü büyük konfeksiyon tedarikçisiyiz. Tekstil ve hazır giyim sektörü, ülkemizde yaklaşık 1 milyonun üzerinde istihdam sağlamaktadır. Bugün, pandemi dolayısıyla ülkemizde tekstil ve konfeksiyon sektöründe, çok sayıda sektörde olduğu gibi, ciddi bir daralma vardır. Bu sektörde hem yurt içinde hem de yurt dışında satışlar gittikçe düşüyor. Ülkemizde yaşanan son bir yıllık gelişmeler de bu sektörde ortaya çıkan küçülmeye işaret ediyor. Tekstil sektöründe kapasite kullanım oranının, verilere göre, 2020 yılı içinde, mayıs ayında yüzde 38 seviyesine kadar düştüğü görülmektedir. Güncel kapasite kullanımı ise ancak yüzde 60’lara kadar yükselebildi.

Bugün, sektörde Türkiye’nin lokomotifi, hem üretimde hem de yurt içi ve yurt dışı satışlarda yaşanan gerilemelere rağmen taşıyıcı sektör olarak varlığını sürdürmektedir. Aynı zamanda en fazla döviz kazandıran sektörler arasında da ilk sırada yer almaktadır ancak, ne yazık ki, dış ticaret verileri sektörün son yıllarda büyümekte zorlandığını göstermektedir. TÜİK verileri, corona salgını sonrasında hem tekstil hem de konfeksiyon sektöründe üretim daralması yaşandığını açık bir şekilde ortaya koymaktadır. Bu verilere göre daralma mart ayı itibarıyla tekstil sektöründe yüzde 7, konfeksiyon sektöründe ise yüzde 16’dır. Her iki sektörde nisan ayı üretim daralması yüzde 60,3 seviyesinde, tekstil ve konfeksiyon sektörü bu konuda özellikle Uzak Doğu rekabetiyle karşı karşıya kalıyor. Çin, Hindistan, Bangladeş, Pakistan gibi ülkeler hem tekstil hem de konfeksiyon konusunda Türkiye’nin rakibi olarak orta yere çıkıyor; bu, sektörümüzün büyümesini doğal olarak yavaşlatıyor.

2014 rakamlarına göre 18 milyar dolar ihracat yapmışız. 2019 yılı verilerine göre maalesef biz 2014’ün çok gerisindeyiz, yaklaşık rakam 15 milyar dolar civarında. 2020 yılında ise kasım ayına kadar toplam ihracat maalesef yine aynı şekilde 15 milyar dolar. Her yıl ileriye gitmesi, gelişmesi gerekirken maalesef sektör gerilemektedir.

Türkiye, tekstil ve konfeksiyon ihracatının yüzde 70 bölümünü Avrupa Birliği ve İngiltere’ye yapmaktadır. Dünyanın salgın yüzünden ekonomik bir buhran içerisinde olduğu hepinizin malumu. Bir de bu salgın yüzünden Avrupa piyasaları ve bununla birlikte iç piyasalar da maalesef kapandı. Avrupa Birliği, siparişlerini yüzde 90 seviyesinde iptal etti; böylece, sektörde milyonlarca dolarlık siparişler iptal edilince, beklemeye alınarak rafa kaldırıldı. İlk dalgadan sonra sektörde bir miktar kıpırdanma görülse bile maalesef ikinci dalga nedeniyle de iptal ve ertelemeler başladı.

Söz konusu gelişmelerin etkisiyle, kasım ayı hazır giyim sektörü ihracatı bir önceki aya göre yüzde 20’ye yakın geriledi, 1 milyar 523 milyon dolar olarak gerçekleşti. Bu sektördeki daralma sürecinin daha kolay atlatılabilmesi için desteklerin artırılması, gümrük vergilerinin azaltılması gerekmektedir. Sektörde, kirasını bile ödemeyecek durumda olan işletmelerin sayısı her geçen gün artmaktadır. Sizler de biliyorsunuz, bugün özellikle alışveriş merkezleri kapandı. Alışveriş merkezlerinde ticaretle meşgul olanların önemli bir miktarını tekstilciler oluşturuyor. Bunlar aynı zamanda istihdama da çok ciddi katkı sağlıyorlar ama maalesef bu geçtiğimiz iki dönemde, pandemi süresinde en fazla etkilenen sektörlerin başında geliyor. Özellikle Çin, Bangladeş, Hindistan’la rekabetleri bu şartlar altında oldukça zor.

Tabii, bizim sağladığımız destekler, zaman zaman 25 bin liraya varan destekler vardı, esnafa yaptığımız yardımlar vardı ama bu rakamlar geçtiğimiz altı ay içerisinde kira ve elektrik ödemelerini ya karşıladı ya da karşılayamadı ancak verdiğiniz kredilerin 1’inci taksitini bile zor ödedi. Bundan sonra da özellikle bu küçük işletmelerin bu kredileri ödemesi; yapılandırdığı vergi, SSK borçlarını ödemesi mümkün görünmüyor. E, devlet de bugün için var.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BEDRİ YAŞAR (Devamla)Toparlıyorum Başkanım.