İYİ Parti Grubu önerisi münasebetiyle

İYİ PARTİ GRUBU ADINA FAHRETTİN YOKUŞ (Konya)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; İYİ Parti Grubumuzun kira fiyatlarındaki artışlarla ilgili olarak vermiş olduğu önerge hakkında söz almış bulunmaktayım. Hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Anayasa’mıza göre barınma hakkı kamusal bir haktır. Anayasa’mız, herkes temel insani ihtiyaçlarını karşılayabilecek, insan haysiyetine yakışır biçimde konut ve barınma hakkına sahiptir diyor.

Bilindiği gibi, Türkiye’de her geçen yıl ev sahibi olma oranı düşüyor. Örneğin 2014 yılında ev sahibi olma oranı yüzde 61 iken 2020 yılında yüzde 58’e gerilemiştir. TÜİK İnşaat Maliyet Endeksi verilerine göre 2020-2021 Mart ayları arasında inşaat giderlerinde yüzde 32 artış olurken 2021-2022 Mart ayları arasında yani son bir yılda artış 3 kat artmış ve yüzde 102’ye ulaşmıştır. İnşaat malzemelerindeki bu fahiş artışlar kira fiyatlarını tetiklemektedir. Başta İstanbul ve Ankara gibi metropol şehirlerimiz olmak üzere, bir yılda kira artışları yüzde 100’ün üzerine çıkmıştır; bu oran İstanbul’da yüzde 112’yi, Ankara’da ise yüzde 107’yi geçmiştir. TÜİK verilerine göre ülkemizde kirada oturan vatandaşlarımızın oranı yüzde 42’dir.

Değerli milletvekilleri, Türkiye tarihinde bir ilk yaşanıyor. İstanbul gibi büyükşehirlerde evler açık artırmayla kiraya verilmeye başlanmıştır. Bununla birlikte, ev arayan kiracıları bir araya toplayarak kiracı seçme usulüyle evleri kiralamaya çalışan emlakçı ve ev sahipleri de türemiştir. Yine, bazı ev sahipleri tahliye için kiracılara boş kâğıtlar imzalatırken “Ya kirayı artır ya da çık.” baskısı yapanların sayısı her geçen gün artmıştır. Kira fiyat artışları artık kontrolden çıkmıştır. Yüksek kira talepleri kiracıları evsiz bırakma noktasına getirmiştir. Ev sahibi ve kiracı kavgaları başlamıştır. Tüm bu yaşanan olumsuzlukların sebebi, Hükûmetin konut kiralama ve satışını tamamen serbest piyasanın insafına bırakmış olmasıdır. Birçok ilde orta hâlli bir dairenin kirası bile asgari ücretin üstüne çıkmıştır.

Kiracıların daha fazla mağdur olmaması için acil önlemler alınması gerekiyor. Bir an evvel hukuksal düzenlemeler yapılmalıdır, konut kiralarına üst sınır uygulaması getirilerek kiracıların korunması gerekmektedir. Aksi hâlde, evsiz kalma riskiyle karşı karşıya kalacak milyonlarca vatandaşımız olacaktır.

Türkiye’nin de aralarında bulunduğu pek çok ülkede kira zam oranları Tüketici Fiyat Endeksi yani TÜFE’ye göre belirlenmektedir. Fransa’da ise bu oran yani kira bedeli İnşaat Maliyet Endeksi’ne göre tespit edilmektedir. Ülkelerin kiracılar için geliştirdiği bir diğer yöntem ise tavan fiyat sınırlandırmasıdır. Bu yöntemle devletler maksimum kira ücreti belirleyerek kiracıları korumaya yönelmişlerdir. Bu uygulamalarla evin değeri üzerinden yüzdelik bir oranla kira tavan fiyatı belirlenmektedir. Diğer bir yöntem ise kiranın dondurulmasıdır. Bu yöntemde de genellikle artan fiyatların yani yüksek enflasyonun olduğu ülkelerde de bu yapılmaktadır ama ülkemizde bunlar yapılmıyor.

Değerli milletvekilleri, ülkemizde memur, emekli ve işçi ücretlerine resmî enflasyon kadar artış yapılırken -ki bu artışlar da altı ay sonra verilmektedir- kira ücretlerinin hiçbir denetime tabi olmaksızın ve ev sahiplerinin insafına terk edilmesi kabul edilebilir bir durum değildir.

Bugün itibarıyla başta asgari ücretli, işçi, memur, emekli, dar ve sabit gelirlilerin kahir ekseriyeti kirada oturmaktadır. Milyonlarca çalışan ve emeklilerimize yıllık resmî enflasyon artışı yüzde 60 oranında verilecek ama konutlardaki artış bunun 2 katı olacak. Bu artışlar karşısında dar ve sabit gelirli milyonların imdadına yetişmek gerekir, bunlara çare bulmak gerekir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)