HDP Grubu önerisi münasebetiyle

FİLİZ KERESTECİOĞLU DEMİR (İstanbul)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 12 Haziran Dünya Çocuk İşçiliğiyle Mücadele Günü’ydü. Çocukların çocukluklarını yaşamaktan alıkoyan, potansiyellerini ve saygınlıklarını eksilten, fiziksel ve zihinsel gelişimleri açısından zararlı işler “çocuk işçiliği” olarak tanımlanır. Çocuk işçiler okullarına düzenli devam edemez, okullarından erken ayrılırlar ya da aşırı uzun süren ve ağır işleri okullarıyla beraber yürütmek durumunda kalırlar.

15 yaşını doldurmuş çocuklar okul saatleri dışında ve tatillerde cep harçlığı sağlayacak kimi işlerde yer almak gibi işleri zaman zaman yapabilirler ama İş Kanunu’na göre 15 yaşını doldurmuş veya 14 yaşını doldurmuş ve ilköğretimi bitirmiş çocuklar gelişimlerine ve eğitimlerine engel olmayacak hafif işlerde çalışabilirken, bugün Türkiye’de 14 yaşın altındaki çocuklar da dâhil olmak üzere çocuklar oldukça ağır ve tehlikeli işlerde yoksullukla başa çıkmak için çalışmak zorunda kalıyorlar.

TÜİK’in resmî verilerine göre çocuk işçiler toplam çocuk nüfusunun yüzde 5,9’unu oluşturuyor. Ev işinde karşılığı olmadan emeği sömürülen çocukların oranı ise yüzde 49,2. Bu çocuklar hane halkı için alışveriş yapma, yemek pişirme, çamaşır yıkama, ütü yapma, küçük kardeşlere veya hanede bulunan hasta fertlere bakma, evi temizleme, hanede bulunan eşyaları onarma gibi faaliyetler yapıyorlar. Devletin sunması gereken nitelikli, yaygın ve ücretsiz bakım hizmetleri küçücük çocuklar tarafından yapılıyor. Türkiye nüfusunun yüzde 15’i yoksulluk sınırının altında yaşıyor. Yoksul fertlerin yüzde 44,3’ü çocuk. Çocuklar arasındaki eşitsizlik, eşitsizliğin yaygınlaşmasının, kalıcı hâle gelmesinin ve nesilden nesile aktarılmasının nedeni oluyor.

UNICEF’in yayınladığı Çocuklar İçin Adalet Raporu’nun 2016 sonuçlarına göre ise Türkiye’de farklı ekonomik gruba mensup çocuklar arasında eğitim, sağlık ve yaşam memnuniyeti bakımından uçurumlar var. Çocukların yaşam memnuniyeti eşitliği bakımından son sırada yer alan Türkiye, sağlık konusundaki eşitlik bakımından ise İsrail’le beraber son 2 sırayı paylaşıyor.

Dinlemiyorsunuz arkadaşlar ama Türkiye’nin çocukların yaşam memnuniyetinde en son sırada yer alan bir ülke olduğunu ifade etmek istiyorum bir kez daha, sağlık eşitliği açısından da İsrail’le beraber son 2 sırada yer aldığını ifade etmek istiyorum.