HDP Grubu önerisi münasebetiyle

HDP GRUBU ADINA GARO PAYLAN (Diyarbakır)Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; sizleri saygıyla selamlıyorum.

Değerli arkadaşlar, biliyorsunuz, kuryeler, motokuryeler ve kargo çalışanları yıllardır bizlere hizmet ediyorlar. Ancak geçen yıl pandemi patlak verdikten sonra bir anda motokuryelerin ve kargo çalışanlarının sayısı katlanarak arttı. Yüz binlerce vatandaşımız başka bir iş bulamadıkları için kurye oluyor, motokurye oluyor, kargo çalışanı oluyor. Ve son yıllarda arkadaşlar, özellikle son bir yılda sayılar bu kadar artmışken bununla ilgili herhangi bir düzenleme yapılmış değil, herhangi bir tedbir alınmış değil. Hani bazen kızarsınız ya onlara “Ya, motokurye kaldırımdan geçiyor.” “Motokurye emniyet şeridini kullanıyor.” “Motokurye çok hızlı gidiyor.” Ama sormazsınız, acaba niye kaldırımdan gitmek zorunda kalıyor, niye emniyet şeridini kullanıyor, niye çok hızlı gidiyor ve maalesef kazalara yol açıyor?

Değerli arkadaşlar, motokuryeler mobbingle karşı karşıyalar, motokuryeler “Teslimatı zamanında yetiştir.” baskısıyla karşı karşıyalar. Bakın, bugünlerde ramazan, özellikle yemek sektöründe motokuryeler yalnızca iftar saatinde teslimat yapıyor. Bir motokurye diyor ki: “Bana iftar saatinde 7 tane teslimat veriliyor ve 7’sini de iftar saatine yakın şekilde teslim etmem lazım. Nasıl becereyim?” Ne yapıyor motokurye? Ver gazı, kaldırımdan git, emniyet şeridinden git. Sonucu ne oluyor arkadaşlar? Son bir yılda 203 motokurye hayatını kaybetti arkadaşlar ve pandemi döneminde son bir yılda binlerce motokurye yaralandı; ağır yaralananlar var, yatalak duruma gelenler var. Son bir yılda, Tüm Anadolu Motosikletli Kuryeler Federasyonunun verilerine göre, yalnızca Mart 2020’den beri, arkadaşlar, 63 bin motokurye kaza yaptı; 63 bin kazadan bahsediyoruz ve bunun sonucunda 203 motokurye hayatını kaybetti ve binlercesi yaralandı.

Değerli arkadaşlar, bununla ilgili, Türkiye Büyük Millet Meclisi mutlaka sorumluluk almalıdır. Motokuryelerin tek derdi ölmek veya yaralanmak değil, motokuryeler aynı zamanda çok zor çalışma şartlarında çalışıyorlar. Günde on beş on altı saat çalıştırılıyorlar ve aynı şekilde, güvencesiz çalıştırılıyorlar arkadaşlar ve çok düşük ücretlerle çalıştırılıyorlar. Eğer teslimat geç kalıyorsa işten çıkarılma tehdidiyle karşı karşıya kalıyorlar. İşte, yüz binlerce vatandaşımızın derdi olan bu meselelere Türkiye Büyük Millet Meclisi mutlaka el atmalıdır arkadaşlar. Bakın, motokuryelerin, aynı zamanda, büyük çoğunluğu kayıt dışı çalıştırılıyorlar arkadaşlar, kayıt dışı.

Muğla’nın Menteşe ilçesinde bir görüntü yansımıştı, hatırlar mısınız bilmiyorum. Bir motokurye kaza yapmış ve yaralanmış, yaralı hâlde yerde yatıyor, ambulans bekliyor. O anda telefon açıyor, kardeşine telefon açıyor, aynı işi yapan, motokuryelik işi yapan kardeşine telefon açıyor. Bakın, o hâlde bile “Yetiş, teslimatı teslim etmem lazım, gel al.” diyor. Kardeşini bekliyor, teslimatı veriyor, ondan sonra ambulansa biniyor. İşte, böyle bir baskıyla karşı karşıya motokuryeler.

Değerli arkadaşlar, pandemide kargo emekçisi sayısı da son derece arttı. Kargo emekçileri de her gün yüzlerce kapıyı çalıyorlar, eminim sizin de kapınızı çalıyorlar, benim de kapımı çalıyorlar. Kargo emekçileri her gün yüzlerce insanla temas ediyor ama arkadaşlar, kargo emekçileri ve motokoryeler bu kadar insanla temas ederken pandemiyle ilgili herhangi bir koruma tedbiri alınabilmiş değil.

Bakın, Meclis, bu anlamda, çok insanla temas ediyor diye öncelikli gruba alındı, öyle değil mi? Diğer kamu görevlileri öncelikli gruba alındı. Sağlık emekçileri çok insanla temas ediyor diye öncelikli gruba alındı, öyle değil mi? “Memlekette en çok insanla temas eden grup kimlerdir?” derseniz kargo emekçileridir, motokuryelerdir. Motokuryeler şu anda aşı olabilmiş durumda değildir ve pandemide yeni dalgadaki mutant virüs gençleri de etkilemektedir. Arkadaşlar, pek çok kargo emekçisi, motokurye coronavirüs hastalığına yakalanmakta ve hatta hayatını kaybetmektedir, evlerine bu virüsü götürmektedir. Bu açıdan kargo emekçileri ve motokuryeler aşıda öncelikli gruba alınmalıdır.

Değerli arkadaşlar, Türkiye Büyük Millet Meclisi kargo emekçilerinin ve motokuryelerin bu dertlerini mutlaka gündeme almalıdır. Bu açıdan araştırma önergemize desteğinizi bekliyoruz.

Saygılar sunarım. (HDP sıralarından alkışlar)