Bayburt'un sorunlarına ilişkin gündem dışı konuşması

GÖKAN ZEYBEK (İstanbul)Teşekkür ediyorum Sayın Başkanım.

21 Haziran 1989 tarihinde il olan Bayburt'un il oluşunun 33’üncü yılını bu vesileyle kutluyorum. Bunda emeği geçen önceki dönem İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Bedrettin Dalan, eski İçişleri Bakanı Ülkü Güney ve Adalet Bakanı Oltan Sungurlu'ya da teşekkürlerimi iletiyorum. Peki, Bayburt il oldu da ne oldu? 110 bin nüfuslu ilçeyken il olduktan sonra da 84 bin nüfuslu bir ile dönüştü ve bugün, Türkiye Büyük Millet Meclisinde 1 milletvekiliyle temsil edilen tek il durumunda. Peki, bu sorunlar niye Bayburt’un nüfusunun azalmasına yol açtı? Pek çok sorun var; tarım ve hayvancılıkla geçinen ve ağırlıklı olarak kırsal kalkınmanın önemli olduğu Bayburt’ta iktidarın uyguladığı yanlış ekonomik politikalar yüzünden hayvancılıkta, toplam hayvan varlığında ciddi azalma, aile tipi üretimde ciddi azalma, tarımsal rekoltede de ciddi azalma meydana gelmiştir. Şeker pancarı üretiminde uygulanan ciddi kotalar yüzünden şeker pancarının eksik üretilmesi, beraberinde küspe üretiminin azalmasına ve hayvancılığın temel yem girdisinin ortadan kalkmasına yol açmıştır. Başka ne olmuştur? Özellikle son dört yıl içinde yanlış uygulanan ekonomik politikalar yüzünden tarımsal üretimdeki girdi maliyetleri yüzde 300’ün üzerinde artmış, köylü ekemez biçemez hâle gelmiştir. Öyle ki zaten sulamada ciddi biçimde sıkıntı yaşayan köylü için, 2022 yılında Demirözü Barajı’ndan su kullanacak olan köylülerden yonca ekiminde dönüm başına 40 liralık bir sulama bedeli talep edilmektedir.

Değerli milletvekilleri, geçen yıl biçeri dekar başına 40 TL’ye kullanan köylümüz, şimdi, 2022 yılında akaryakıtta meydana gelen zamlar sebebiyle 140 TL’ye ekinini biçmek durumunda kalmıştır. Peki, bütün bunların altında köylü ezilirken ne olmuştur? Gene iktidarın yanlış ekonomik uygulaması ve yanlış strateji yüzünden eğitimde taşımalı eğitim Bayburt’un temel eğitim sistemine dönüştürülmüş, neredeyse köy okullarının tamamı kapanmış, sadece birkaç kapanmış olan beldedeki okula köylülerin çocukları taşınmıştır. Peki, bilmez misiniz ki eğitim çağında çocuğu olan insanlar aynı zamanda üretim çağındaki insanlardır yani ilkokul çağında çocuğu olanlar genç ailelerin yöneticileridir. Siz okulları kapattığınızda, taşımalı eğitimle insanları beldelere ve şehir merkezine taşıdığınızda köyde ne hayvancılık yapan ne koyun besleyen ne çobanlık yapan ne de tarlasını sürecek adam bırakmadınız.

Başka önemli bir sorun, değerli arkadaşlar, Bayburt’un merkezinde sebze hali yok. Mersin’den, Adana’dan, Çukurova’dan, başka illerden gelen ürünler Erzurum’a, Erzincan’a gidiyor; Bayburtlu bu ürünleri ancak kamyonetle Erzurum ve Erzincan’a giderek alabiliyor. Bu nedenle de Türkiye’de sebzeyi en pahalı yiyen il Bayburt yani Türkiye’de geri kalmışlıkta başlarda gelen Bayburt’un şimdi sebzeyi en pahalı tükettiğini görmek gerekir.

Yine, Aydıntepe ve Demirözü ilçelerimizde sağlık sorunları ciddi boyuttadır. Bu ilçelerimizdeki hastanelerde neredeyse herhangi bir uzman doktora rastlamıyoruz.

Değerli arkadaşlar, Türkiye’de içinden nehir geçen çok sayıda vilayet vardır; bunlardan bir tanesi de Bayburt’tur. Çoruh Nehri Bayburt’un içinden geçiyor ancak siz yanlış bir uygulamayla içinden nehir geçen Bayburt’ta âdeta etrafını beton tünellerle kapatarak nehri kanala dönüştürdünüz ve Bayburt artık içinden kanal geçen bir şehre dönüşerek -gerçekten de su seviyesi neredeyse insanların yolda yürüdükleri mesafeden 5-6 metre aşağıya düşmüştür- su ile insan, su ile şehir, su ile yaşam arasındaki bütün ilişki ortadan kalkmıştır.

Buradan bir çağrı yapmak istiyorum. Bayburt yüksek plato üzerinde ekim yapılan bir bölge olduğu için de Toprak Mahsulleri Ofisinin ağustos ayının sonuna kadar yapmış olduğu alımlar Bayburt’un sorununu çözmemektedir. Buradan çağrı yapıyorum: Toprak Mahsulleri Ofisi Bayburt’ta alımları eylül ayının sonuna kadar uzatmalı ve TİGEM üzerinden köylüye verilecek olan yem ve diğer desteklerde de ciddi biçimde piyasada piyasa oyuncusu olarak ürün satıcılarla iş birliği yapmaktan vazgeçmeli ve burada köylüyü koruyacak bir hâle gelmelidir. Bir köylünün söylediği: “2.500 lira emekli maaşı alıyorum, Bayburt'ta yılda 3 ton kömür tüketiyorum. Kömürün tonu 8 bin lira, 3 ton kömürün toplam maliyeti 24 bin lira.” Şimdi düşünebiliyor musunuz emekli maaşının tamamıyla bir yılda tüketeceği kömürü almak zorunda kalan köylülerden bahsediyoruz.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)