(2/3961) esas numaralı 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'nin doğrudan gündeme alınmasına ilişkin önergesi (4/165) münasebetiyle

HASAN SUBAŞI (Antalya)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.

Bu açıklamaya çalışacağım konu kanun tekliflerinin ne kadar özenli yapılması gerektiğini bir kere daha bize hatırlatıyor. 2005 tarihli, 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu 2014 yılında bir değişikliğe uğruyor. Bu değişiklikle, iyi niyetle, Meclisçe 8/İ maddesine ikinci fıkra ekleniyor. 2014 yılında yapılan bu değişikliğe göre, kırsalda, arazilerin sınırdaşlarına arazinin satımı hâlinde, ortak mülkiyette olduğu gibi, şufa hakkı, ön alım hakkı tanınıyor. Bunun üzerine ortaya çıkan sakıncalar nedeniyle… Çünkü kırsalda bundan kimsenin haberi olmaz. Böyle bir kanun teklifi hazırlanırken muhtarların, yerel yönetimlerin ve halkın hazırlığı yoksa kırsalda kimsenin arazisini satarken komşusunun şufa hakkı olduğunu bilebilmesine hiç imkân yoktur. Tabii, bir süre sonra, büyük sakıncalar ortaya çıktıktan sonra bu değişiklik 2020 yılında yine Meclisçe iptal edilmiştir ve gerekçesinde de çok ciddi sakıncalara neden olması… Birtakım kişilerin ucuz fiyatla köylünün, çiftçinin arazilerini kapatmak adına bunu art niyetle kullandıkları ortaya çıkmıştır. Bunun zaten böyle olacağı da orta yerdedir. Hâl böyle olunca, 2020 yılında Meclis, hatasından dönmüş ve bu değişiklik teklifini iptal etmek zorunda kalmıştır ama gelin görün ki o tarihler arasında derdest olan davalar vardır. Bu sınırdaş komşular, bir arazi satılacağında pey verebilir, uyarabilir, teklif verebilir fakat beklemeyi tercih ederek birçok arazinin el değiştirmesine neden olmuştur. Ve kırsaldaki birçok araziye, neredeyse bedava denilebilecek seviyede araziye bu komşuda bekleyenler tarafından el konulduğu görülmüştür. Bu derdest davalar kanunda düşünülmediği için ben bu kanun teklifini verdim. Çünkü derdest davalarda bu mülga kanunun iptal edilen 8/İ ikinci bendinin bunlara da uygulanması ve davaların düşürülmesi gerekmektedir. Birçok mağduriyete neden olmuştur, hatta köylerde imece kültürü yerine, birbiriyle yardımlaşan köylüler yerine düşmanlaşan komşular oluşmuştur. Türkiye’nin her yerinde neredeyse kan davası gibi, arazisini elinden kaybetme riskiyle köylüler, vatandaşlarımız birbiriyle düşman hâle gelmişlerdir. Kanun teklifindeki bir düzenlemeyle bu değişikliğin geçmişe yürütülmesi ve bu derdest olan davaların mülga kanun nedeniyle düşürülmesi gerekmektedir. Türkiye Büyük Millet Meclisi gerçekten çok sakıncalı bir yasa değişikliği yapmış ve geçmişi düzenlemediği, düzeltmediği için de -bu böyle devam ettiği ölçüde- Türkiye’nin her yanında büyük kavgalara ve düşmanlıklara neden olmuştur. Basit bir düzenlemeyle, teklifimizin kabulüyle, bugün derdest olan davalara da uygulanmak koşuluyla bu sorun kökünden çözülebilecektir. Kanun teklifimiz asli komisyon olan, Tarım Komisyonunda ve tali Adalet Komisyonunda aylardır beklemektedir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)