Depreme ilişkin gündem dışı konuşması

LÜTFİ KAŞIKÇI (Hatay)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Kahramanmaraş merkezli deprem fırtınasıyla ilgili gündem dışı söz almış bulunuyorum. Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.

Bugün depremin üzerinden elli gün geçti, dolayısıyla bu süre zarfında Gazi Meclise gelip depremle ilgili bir konuşma yapma cesaretini kendimde bulamadım. Bir süreç geçmesini… Hem acılarımızı yaşayıp hem de depremin yaşattığı yıkımı burada, Gazi Meclisimizde milletimizle daha iyi paylaşmak üzere bugün ancak o cesareti kendimde topladım.

Ben sözlerimin başında Hatay'da ve tüm deprem bölgelerinde yitirdiğimiz vatandaşlarımıza Allah'tan rahmet diliyorum. Yaralılarımız var, Cenab-ı Allah'tan onların da bir an önce sağlıklarına kavuşmalarını diliyorum.

Öncelikle bir teşekkür etmek istiyorum. Bu Gazi Meclis çatısı altında gördüğüm, tanıdığım, kimi zaman sohbet ettiğim, kimi zaman hiçbir merhabamın dahi olmadığı birçok milletvekilinin Hatay'da depremin yaralarını sarmak üzere vatandaşlarımızın yanında olduğunu gördüm. Bundan aynı zamanda bu Gazi Meclisin bir üyesi olduğumdan dolayı da büyük bir iftihar duydum. Hatay'a ve tüm deprem bölgelerine gelip vatandaşlarımızın yaralarının sarılmasıyla ilgili hasbi olarak gayret gösteren tüm milletvekillerimize tüm Hataylı hemşehrilerim adına teşekkür ediyorum.

Değerli milletvekilleri, 99 yılında Marmara'da yaşanan bir deprem ise 6 Şubat gecesi bizim yaşadığımız neydi? Peki, o gece saat 04.17’de yaşananlar nasıl tarif edilmeliydi? Sanırım bu tarif üzerine çok yoğunlaştım; en son, yardımıma Mercalli şiddet ölçeği yetişti, depremin şiddetini 1 ila 12 arasında sıralayan bir ölçek. Bu ölçeğe göre Kahramanmaraş merkezli depremin şiddeti 11. Bu 11’i öğrendikten sonra Mercalli ölçeğini aldım, şöyle bir inceledim. Mercalli'ye göre; “zayıf”, “hafif”, “orta”, “oldukça güçlü”, “güçlü”, “çok güçlü”, “yıkıcı”, “çok yıkıcı”, “yoğun”, “aşırı” ve “afetsel” olarak bir sıralama var. Bizim Hatay'da yaşadığımız deprem de bu ölçeğe göre “aşırı” olarak geçiyor. “Aşırı”nın karşısında ne yazıyor diye baktım: “Tuğla yapıların tamamına yakını çöker. Köprüler çok büyük oranda yıkılır. Yer altı boruları ve altyapılar kullanmaz hâle gelir. Yeryüzünde büyük çatlaklar meydana gelir. Yollar, pistler ve kaldırımlar çok büyük hasar alır. Afet bölgesinin zemininde değişiklik başlar. Yumuşak zeminlerde toprak çökmeleri ve arazi kaymaları net bir şekilde görülebilir. Deprem dalgaları yeryüzünde çıplak gözle ciddi oranda görülebilir ve yeryüzünde dalgalanmalar başlar. Raylar kullanılamaz hâle gelir. Deprem bölgesinde zeminde sıvılaşma en üst düzeyde olur.” “Evet, tam bizim Hatay'da yaşadığımızı tarif ediyor.” dedim. Peki, Mercalli'ye göre en son adımdaki depremin karşılığında ne var diye baktım, orada da şu yazıyor: “Tam yıkım. Afet bölgesinin yeryüzü şekli tamamıyla değişir. Sağlam bina, altyapı, köprü, yol ve benzeri hiçbir yapı kalmaz. Yeryüzü deniz dalgalarını andıracak şekilde dalgalanır. ‘Ufuk’ ve ‘yataylık’ kavramı yok olur. Hiçbir cisim yerinde kalmaz.” İlmine çok güvendiğim bir hocam vardı, jeolog, profesör doktor; onu aradım: “Hocam, bu Mercalli’nin ‘12’ dediği şiddeti bir cümleyle özetler misiniz?” dedim, bana şunu söyledi: “12 demek, kıyamet demek.” Biz Hatay’da kıyametin bir öncesini yaşadık.

Değerli milletvekilleri, coğrafyamızda yarıklar, bedenimizde ise yaralar açan bir deprem yaşadık.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)