Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Sosyal Yardımlar Genel Müdürü Alparslan Çevik'in, Genel Müdürlüğün görevleri ve yapısı ile engelli vatandaşlar için hâlihazırda uygulamakta oldukları destekler hakkında sunumu

ÖMER FARUK GERGERLİOĞLU (Kocaeli)Teşekkür ederim Sayın Başkanım.

Şimdi, ayrıntıda gizli her şey. Mesela ben size örnek vereyim. Yani çözüm bekliyorum tabii çünkü uğraştığım bir mesele. Uğraşmamıza rağmen ağır engelli bir bireyin alması gereken yardım verilmedi yani bunu anlayamıyorum gerçekten. Bir örnek vereceğim ama belki bunun binlerce versiyonu vardır.

Batman'dan Gökçe Heval Tuncel Toptaş isimli bir anne, kızı Heja Toptaş; Batman'dalar. Heja, 10 yaşında, ağır engelli ve epilepsi hastası. Kadının eşi hapiste ve bir gelirleri yok ve Batman Aile ve Sosyal Hizmetlere mahkûm yakını ailesi için başvuruda bulundu fakat kızı için evde bakım maaşı aldığı için mahkûm yakını maaşı bağlanmayacağı söylendi. İki sene önce aylık 12.500 lira kredi ödemesi olan ev olduğu gerekçesiyle de yardım reddedildi. Şimdi yani kredisini ödediği bir evi var diye yardım reddedilmiş yani bana "12.500 lira ben kredi ödüyorum, 13 bin lira engelli ve engelli yakını maaşı alıyorum ve başka bir gelirim yok, eşim cezaevinde, bu hâldeyim yani söyleyin, nasıl yaşayayım Vekilim?" dedi. Ben Batman Valiliğini aradım, oradaki yetkililerle görüştük "Tamam, çözüp size döneceğiz Vekilim." dediler; döndüler, "Efendim, evi varmış, o yüzden yardımda bulunamayacağız." dediler. Ya, kadının evi... Yani hepimiz kredi işlemlerini biliriz, kredi çekmiş, 12.500 lira kredi ödüyor, 13 bin lira da eline para geçiyor; gelin, bu denklemi, bu şeyi çözün yani. Şimdi, dışarıdan işte sadaka, zekât, şu bu gibi şeyler almadığı takdirde yaşayamıyor; çok ağır engelli bir çocuk var, eşi mahpus ve realite bu Sayın Genel Müdürüm, isterseniz size TC'lerini falan da verebilirim ama sahadaki durum bu maalesef yani bu konuda çok şikâyet alıyoruz, çok sorunlar var; bunlarla ilgili çözüm bekliyoruz.

BAŞKAN MEHMET MUHARREM KASAPOĞLUBaşka böyle spesifik bir örnek var mı elinizde?

ÖMER FARUK GERGERLİOĞLU (Kocaeli)Efendim?

BAŞKAN MEHMET MUHARREM KASAPOĞLUSpesifik bir şey var mı bunun gibi başka?

ÖMER FARUK GERGERLİOĞLU (Kocaeli)Var, bunun gibi.

BAŞKAN MEHMET MUHARREM KASAPOĞLUOnu da paylaşalım Genel Müdürümüzle.

ÖMER FARUK GERGERLİOĞLU (Kocaeli)Tabii.

ALİ KARAOBA (Uşak)Sayın Vekilim, 13 bin lira geliri olan ama 12.500 liralık kredi bu ülkede... Hayır, hayır, spesifik olarak diyorum yani.

BAŞKAN MEHMET MUHARREM KASAPOĞLUKredi alması, evet...

ALİ KARAOBA (Uşak)Başka bir şey olabilir mi yani?

ÖMER FARUK GERGERLİOĞLU (Kocaeli)Eşi dışarıdayken almış.

ALİ KARAOBA (Uşak)Ha, o zaman olur.

ÖMER FARUK GERGERLİOĞLU (Kocaeli)Daha sonra eşi cezaevine girmiş; mesele bu.

BAŞKAN MEHMET MUHARREM KASAPOĞLUBu tür vakaları bizzat hem Komisyon olarak da takip ederiz hem ilgili arkadaşlar da çözümlendirme noktasında, yanlış uygulama varsa onu takip noktasında çalışırlar.

ÖMER FARUK GERGERLİOĞLU (Kocaeli)Ben bir örnek daha vereyim.

BAŞKAN MEHMET MUHARREM KASAPOĞLUSpesifik olarak bunları paylaşırsak bilgileriyle...

ÖMER FARUK GERGERLİOĞLU (Kocaeli)Şimdi, bir örnek daha vereyim. Özlem Sarıçelik, mahpus bir anne, eşi de cezaevindeydi, kızı Down sendromu, bir çocuk daha var. Adlî Tıp çocuğun durumundan dolayı anneye infaz erteleme vermesine rağmen yani tüm sağlıkla ilgili vahim durum ortadayken savcılık son anda "Hayır, tahliyesini tasvip etmiyorum." dedi ve anne içeride kaldı ve sosyal yardımlarla ilgili de önemli sıkıntılar yaşanıyor. Ben size bu ismi de verebilirim yani başka da örnekler var, sözü çok uzatmayayım ama böyle vahim örnekler maalesef var; bunları çözmek lazım. Derdim üzüm yemek yani şimdi mesela şu Batman'daki aile için, Sayın Başkanım, o kadar uğraş verdim, Batman Valiliğini aradım, hani ümitle de bekledim. Ya, görseniz hani gözyaşlarınız dökülür, o kadar vahim bir durum var ki ortada. Yani şimdi bunu Batman Valiliği, Sayın Bakanlık neden göremiyor, neden çözemiyor yani?

AİLE VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞI SOSYAL YARDIMLAR GENEL MÜDÜRÜ ALPARSLAN ÇEVİKŞimdi, bir müsaade ederseniz ben cevap vereyim.

ÖMER FARUK GERGERLİOĞLU (Kocaeli)Buyurun.

AİLE VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞI SOSYAL YARDIMLAR GENEL MÜDÜRÜ ALPARSLAN ÇEVİKŞimdi, öncelikle sunumun başında ifade ettim; biz 3294 sayılı Kanun kapsamında hizmet vermekteyiz, burada da bir gelir limiti var, bu gelir limitini aşan hanelerle ilgili olarak o konuda haklısınız yani o konuda zaten kanuni sınırlarımızın dışında olanlar için bir destek sağlayamıyoruz. Öncelikle bu sınırın altında yani hanede yaşayan vatandaşların kişi başı gelirinin asgari ücretin 1/3'ünün altında olması lazım bizim o haneyi ihtiyaç sahibi olarak belirleyebilmemiz için.

İkincisi, bizim "mahkûm desteği" diye bir desteğimiz yok. Bizim desteklerimizde şöyle bir durum var: Alabiliyorsa en üstünü alabiliyor. Mesela eşi vefat etmiş kadın 1.500 TL destek alıyor ama 65 yaşına geldiği zaman biz onu kesiyoruz, kendisine daha yüksek olan yaşlılık aylığını bağlıyoruz, bu şekilde bizim desteklerimiz; sizin ifade ettiğiniz biraz farklı, bizim sınırlarımızın dışında eminim ki. Bu arada harcamalar da hesaplara katılıyor, ailenin giderleri de, sonuçta bir gelir var ki bu harcamayı yapabiliyor, yoksa bankadan krediyi nasıl çekmiş?

ÖMER FARUK GERGERLİOĞLU (Kocaeli)Eşi dışarıdayken kredi çekmiş, eşi gelince...

AİLE VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞI SOSYAL YARDIMLAR GENEL MÜDÜRÜ ALPARSLAN ÇEVİKEvet, şöyle...

ÖMER FARUK GERGERLİOĞLU (Kocaeli)Yani sanki ev kendisinin tamamen olmuş gibi "Evin var, veremeyiz." diyorlar.

AİLE VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞI SOSYAL YARDIMLAR GENEL MÜDÜRÜ ALPARSLAN ÇEVİKEvet, şimdi şöyle: Tabii ki evin de bir hesabı var, malumunuz bir hesap yapılırken hani evin hesabı genelde -şimdi belki o denklem bozulmuş olabilir ama- iki yüz elli ay üzerinden hesaplanır, evin kira getirisi ve maliyeti; bunu da bir hesaba... Bizim vakıflarımız da bunu bir hesaplamayla, evi olanların, arabası olanların bir hesabı vardır, onu aylık gelire dönüştürebiliriz, bunların toplamı da eğer bu "1/3"ün altında kalıyorsa biz o eve, bu haneye destek sağlayabiliriz ama bunun dışında tabii ki farklı yardım organizasyonları yapabiliyoruz. Sonuçta vakfımız, valiliğimiz, kaymakamlığımız oradaki kitleye hâkim. Açıkçası, bu konuyla ilgili biz bir TC kimlik numarasını da alalım...

ÖMER FARUK GERGERLİOĞLU (Kocaeli)Ben ileteyim.

AİLE VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞI SOSYAL YARDIMLAR GENEL MÜDÜRÜ ALPARSLAN ÇEVİKBir görüşelim, yapabileceğimiz bir destek varsa onu sağlayalım...

BAŞKAN MEHMET MUHARREM KASAPOĞLUDiğer bahsettiğinizi de alalım.

AİLE VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞI SOSYAL YARDIMLAR GENEL MÜDÜRÜ ALPARSLAN ÇEVİK...ama muhtemelen bizim bu bahsettiğimiz sınırlar dışarısındadır ama en azından hayırsever vatandaşlarımızı da yönlendirebiliriz bu konuya.

BAŞKAN MEHMET MUHARREM KASAPOĞLUŞimdi, Alparslan Bey, bu spesifik konuları hem Komisyon olarak takip edelim hem de hakikaten bunlarla ilgili genel uygulama eksikliği ya da bakış açısında bir sorun varsa bunlara da yasal mevzuat açısından çalışırız, bunları bize bildirin.

ÖMER FARUK GERGERLİOĞLU (Kocaeli)Tabii, tabii yani bakın, ben şunu da söyleyeyim...

AİLE VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞI SOSYAL YARDIMLAR GENEL MÜDÜRÜ ALPARSLAN ÇEVİKBir şey ekleyebilir miyim? Gökçe Heval Tuncel Toptaş değil mi?

ÖMER FARUK GERGERLİOĞLU (Kocaeli)Evet.

AİLE VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞI SOSYAL YARDIMLAR GENEL MÜDÜRÜ ALPARSLAN ÇEVİKŞu an mesela bu hanenin aldığı yardımlar engelli yakını aylığı, şartlı sağlık yardımı, düzenli doğal gaz tüketim desteği ve elektrik tüketim desteği; bu destekleri alıyor bizden, bizim sistemimizde kayıtlı zaten kendisi.

BAŞKAN MEHMET MUHARREM KASAPOĞLUTamam, ne kadar bunun toplamı? Elektrik yardımını siz mi veriyorsunuz, o mu yatırıyor?

AİLE VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞI SOSYAL YARDIMLAR GENEL MÜDÜRÜ ALPARSLAN ÇEVİKŞöyle: Biz PTT aracılığıyla ödeme yapıyoruz, oraya gişeye gittiğinde bizim yaptığımız yardım düşülerek faturasını ödüyor.

BAŞKAN MEHMET MUHARREM KASAPOĞLUAnladım yani onu elden ödemiyorsunuz.

AİLE VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞI SOSYAL YARDIMLAR GENEL MÜDÜRÜ ALPARSLAN ÇEVİKYok.

BAŞKAN MEHMET MUHARREM KASAPOĞLUTamam.

AİLE VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞI SOSYAL YARDIMLAR GENEL MÜDÜRÜ ALPARSLAN ÇEVİKEfendim, sistemimizde kayıtlıymış zaten kendisi.

BAŞKAN MEHMET MUHARREM KASAPOĞLUNe kadarmış totalde?

AİLE VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞI SOSYAL YARDIMLAR GENEL MÜDÜRÜ ALPARSLAN ÇEVİKEvde bakım yardımı da alıyormuş 12 bin lira, 4 bin lira da bizden engelli yakını aylığı alıyor, 16 bin lira, onun dışında da...

BAŞKAN MEHMET MUHARREM KASAPOĞLUElektrik desteği var.

AİLE VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞI SOSYAL YARDIMLAR GENEL MÜDÜRÜ ALPARSLAN ÇEVİKYani yaklaşık bir 18 bin TL bizden yardım alıyormuş.

BAŞKAN MEHMET MUHARREM KASAPOĞLUGenel çerçeveyi görmek açısından sordum.

Evet, buyurun hocam...

AİLE VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞI SOSYAL YARDIMLAR GENEL MÜDÜRÜ ALPARSLAN ÇEVİKYani bu tip şeyleri yaşıyoruz.

ÖMER FARUK GERGERLİOĞLU (Kocaeli)Yani kadının şimdi çalışma şansı yok çünkü ağır engelli bir çocuk var, ikinci bir çocuk daha var yani tamamen yardıma muhtaç durumda. Hani 12.500 ödeme var, 18 bin diyorsunuz son durumda aldığı yani 5.500'le aylık geçimini yapacak.

AİLE VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞI SOSYAL YARDIMLAR GENEL MÜDÜRÜ ALPARSLAN ÇEVİKYani bizim sağlayabildiğimiz yardım türlerinin...

BAŞKAN MEHMET MUHARREM KASAPOĞLUSpesifik olarak onu takip edelim, tamam mı?

AİLE VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞI SOSYAL YARDIMLAR GENEL MÜDÜRÜ ALPARSLAN ÇEVİKEvet.