Vücut diliyle hatibi küçük gören veya itiraz eden Bakan Yardımcısının Başkan tarafından uyarılması ve Parlamento adabına uygun bir tavır içinde görüşmeleri izlemesi gerektiğini hatırlattığına ilişkin açıklaması
Manisa Milletvekili · CHP
Genel Kurul, 102. Birleşim · 4. yasama yılı · 13 Temmuz 2021 · 390 kelime · yaklaşık 2 dakikalık okuma
Kaynak göster
Özgür Özel (CHP), 13 Temmuz 2021 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 102. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: Vücut diliyle hatibi küçük gören veya itiraz eden Bakan Yardımcısının Başkan tarafından uyarılması ve Parlamento adabına uygun bir tavır içinde görüşmeleri izlemesi gerektiğini hatırlattığına ilişkin açıklaması); konuşma 390 kelime.
Özgür Özel (CHP, Manisa). “Vücut diliyle hatibi küçük gören veya itiraz eden Bakan Yardımcısının Başkan tarafından uyarılması ve Parlamento adabına uygun bir tavır içinde görüşmeleri izlemesi gerektiğini hatırlattığına ilişkin açıklaması”. TBMM Genel Kurulu, 102. Birleşim tutanağı, 13 Temmuz 2021. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ozgur-ozel-27-2021-07-13-vucut-diliyle-hatibi-kucuk-goren-veya-itiraz-eden-bakan-yardimcisinin (erişim: 28 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=99291
Konuşmanın tam metni
TBMM tutanağından · Kaynak ↗ (yeni sekmede açılır)ÖZGÜR ÖZEL (Manisa)Tabii, takdirinize diyecek bir şey yok, son karar sizin, oya sunabilirdiniz, orada da bir ısrarımız yok ama şunu ifade etmek isterim: Şimdi, 27’nci Dönemde milletvekili olan arkadaşlarımız “Kanunlar nasıl görüşülüyor?” diye sohbet ettiğimizde İç Tüzük’ün 91’inci maddesindeki ilgili temel kanunu yerleşik bir uygulama olarak, daha doğrusu “Kanunlar böyle görüşülüyor.” diye düşünüyorlar çünkü istisna bir hüküm genel kural hâline geldi. Örneğin, temel kanun, 900 maddelik, birbiriyle tamamen bağlantılı ve her bir maddenin ayrı ayrı İç Tüzük 81’e göre görüşülmesinin olanaksız olduğu durumlarda 30 maddeyi aşmamak üzere, örneğin 900 maddelik bir kanunu 30 bölüm hâlinde yapılmak için verilmiş bir imkân. Ancak iktidar partisi 24’üncü Dönemden itibaren, 26’ncı Dönemde iyice artırarak ve 27’nci Dönemde zaman zaman 8 maddelik kanunu bile dörder maddelik bölümlere ayırarak bunu bir temel yasama biçimine dönüştürdü ve bir torba kanunun bu şekilde görüşülmesi son derece sakıncalı, yasama kalitesini düşüren sonuçlar doğuruyor. Örneğin, bir maddede katıldığınız, bir başka maddede de tamamen karşı olduğunuz hükümler yer alabiliyor. Bir torba kanunu temel kanun yapmak, temel kanun mantığının tamamen dışında bir iş.
Bir de şöyle bir zorluk getiriyor: “Anayasa’ya aykırılığı -biraz önce sizin de sunuş konuşmanızda dinlediğimiz gibi- o madde geldiğinde verirsiniz.” diyor. Şimdi, İç Tüzük 81’e göre olsa 7 tane önerge verilebilecekken burada 2 tane önerge verilebiliyor, ayrıca 2’den çok önerge varsa grupların hakkı saklı, yani bu şu demek: Bugünkü Meclis kompozisyonunda her grubun 1 önerge hakkı var. Şimdi madde, son derece kritik bir madde. Maddenin üzerinde konuşacağız -81’e göre on dakika madde üzerinde konuşma hakkı var- temel kanun yaptıkları için konuşamıyoruz. Bölüm üzerindeki konuşmada, örneğin, tütünü mü konuşsun, OHAL’i mi konuşsun? O maddede konuşmak için bir önerge hakkın var, diyorsunuz ki: “Anayasa’ya aykırılığı gidin orada iddia edin.”
Şimdi, Anayasa’ya aykırılığı iddia edersek onu konuşacağız, tütün meselesiyle ilgili özü konuşamayacağız. Yani bu torba kanun ve temel kanunun birlikte kullanılması istismarcı bir yasama biçimine dönüşüyor ve bu hâlde sizin bize sanki kanun 81’e göre görüşülüyormuşçasına, 2’nci bir önerge verebilirmişiz gibi “Anayasa’ya aykırılık önergesi verirsiniz.” yolunu göstermeniz, üzerinde maddeye ilişkin müzakere etmeme sonucunu doğuruyor ki bu da İç Tüzük’ün ve Anayasa’nın temel ruhuna aykırı. Bu açıdan, sözlerimi tutanak altında kayda geçirmeyi, vermiş olduğunuz karara, şahsınıza saygılı olduğumuzu ama doğru olmadığını ve kamuoyunun da nasıl sağlıksız bir müzakere biçiminin iktidar partisi tarafından dayatıldığını ve Riyaset makamı tarafından da bu konuda bizim hukukumuzun korunmadığı noktasındaki eleştirilerimizi kayda geçirmek isteriz efendim.
Teşekkür ederim.
AYNI GÜN GENEL KURUL’DA
Aynı gün söz alan diğer vekiller
113 konuşma daha · 13 Temmuz 2021