Öneriler

CHP GRUBU ADINA SEMRA DİNÇER (Ankara)Teşekkürler Sayın Başkan.

Değerli milletvekilleri, "Emek hep bizden, hak neden başkasından yana?" Bugün bu kürsüye kırk yıldır cevapsız kalan bir soruyu getirdim. Bu soruyu çocuk yaşta tezgâh başına gönderilen, ilk alın terini 11 yaşında döken ama o emeği bugün emeklilik hesabında yok sayılan staj ve çıraklık mağdurları soruyor.

Size o çıraklardan birinin, bu ülkenin bir çocuğunun küçük hayallerinin hikâyesini anlatayım: Yıl 1990; 11 yaşında, 14 yaşında, 16 yaşında, meslek lisesinde okuyan bir çocuk. Devlet ona "Meslek öğreneceksin." dedi. Staj için bir fabrikaya, sanayiye veya esnafa gönderdi, adına da bir sigorta bildirisi yapıldı. Bugün onların sesini bu kürsüye taşıyorum: Kimimiz 11, kimimiz 16 yaşındaydık, iş yerlerinde üretimin tam içinde emeğimizi, zamanımızı ve ellerimizi ortaya koyduk; adımıza sigorta bildirimi yapıldı ama asıl iş hayatına girdiğimizde, emeklilik hesabı yaptığımızda öğrendik ki o bildirimler başlangıç sayılmıyormuş çünkü o bildirimler yalnızca iş kazası ve meslek hastalığına karşı yapılmış yani devlet, çocuğun elini makineye kaptırma ihtimalini sigortalamış ama emeğini yok saymıştır.

Bugün o çocuk 50'li yaşlara geldi ve hâlen kapı kapı hakkını arıyor. O çocuk yalnız değil yüz binlercesi onunla birlikte hak arıyor. Tam kırk yıllık bir mağduriyet bu. Dönemin Çalışma Bakanı Vedat Bilgin "Staj mağdurları mağdur değildir. Staj eğitimdir, milletin parasını, imkânlarını biz bu şekilde dağıtamayız." demişti. Eğitimse o çocuklar neden sabahtan akşama kadar üretti? Eğitimse o alın terini kimin kasasına akıttı?

Talebimiz açık: Staj ve çıraklık başlangıcı 4/A kapsamında sigorta başlangıcı olarak kabul edilmelidir çünkü emeğin ilk günü aynı zamanda ilk sigorta günüdür. Çocuk yaşta başlayan emek, emeklilikle karşılık bulmalıdır. Açık konuşayım: Biz çocukların yerinin tezgâh başı değil okul sırası olduğunu savunuyoruz ama yanlış, bugün "MESEM" adıyla sürüyor.

Meslek öğrensinler, evet ama meslek öğrenirken de canlarını vermesinler. Millî Eğitim Bakanlığı verilerine göre 2025 yılından bugüne kadar MESEM'lerde 10 bine yakın iş kazası olmuş, 37 öğrenci hayatını kaybetmiştir. Bu evlatlarımızın 28'i 14 yaşından da daha küçüktür. İş güvenliği sağlanmadan hiçbir çocuk hiçbir iş yerine gönderilmemeli, denetim yapılmalı, sorumlular hesap vermelidir.

Şimdi aynı ülkenin öbür yüzüne bakalım. Yüz milyarlarca liralık bir vurgun bu milletin gözü önünde yaşandı, 455 bin yurttaşın birikimi bir gecede kayboldu. Adalet Bakanı açıkladı: 3 fondan 214 kişi ve şirket 187 milyar 653 milyon lira kazanmış. Yani bu kişilere tasfiyeden önce, dört günde haber uçurulmuş. Listedeki 141 kişinin ortalama kazancı 714 milyon lira. Bugün bir çırağın yasal ücreti ise sadece ve sadece 8.422 lira. Bir yanda 11 yaşında üç kuruş için tezgâha gönderilen çocuklar, bir yanda ise kaçırılan servetler; bir yanda kırk yıldır meydanlarda, sosyal medyada hak arayan, hak ararken gözaltına alınan yurttaşlar, bir yanda da "Fon skandalını Mecliste araştırmaya bile gerek yok." diyen bir iktidar.

Sayın Genel Başkanımız Kemal Kılıçdaroğlu, 3 Ekimde Genel Merkezimizde staj ve çıraklık mağdurlarıyla buluştu ve çok net konuştu: "Kırk yıldır çözülemiyorsa kabahat sizde değil siyaset kurumunda." dedi. Ben de buradan ekliyorum, kabahat o kırk yılın yirmi beş yılında bu ülkeyi yöneten AKP iktidarındadır. Kırk yıl önce tezgâha gönderilen çocuklar için şimdi bu kürsüden bir kez daha söylüyorum: Çocuk yaşta başlayan emek, emeklilikle karşılık bulmalıdır; erken başlayan emek emeklilikte karşılık bulmalıdır.

Genel kurulu saygıyla selamlıyorum. (CHP ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)