Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi münasebetiyle

TAHSİN BECAN (Yalova)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 161 sıra sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’nin 6’ncı maddesi üzerine söz aldım. Genel Kurulu saygılarımla selamlıyorum.

Teklifle, Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ile Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’da değişikliğe gidilmektedir. Her ne kadar söz aldığım madde konut finansman sözleşmelerinin uzaktan mesafeli yapılabilmesine yönelik uyum düzenlemesine ilişkin olsa da konuşmama teklifin ana konusu olan e-ticaret sektöründe söz sahibi firmaların düşük lisans bedeli ödemeleri karşılığında yatırım teşviki almaları üzerine başlamak istiyorum.

Bu düzenlemenin, e-ticaret sektöründe söz sahibi firmaların düşük lisans bedeli ödemeleri karşılığında ihracatlarını artırma ve yatırım teşviki alarak ülkeye yatırım getirme sözü karşılığında eklendiği anlaşılmaktadır. Şöyle ki: Bu şartları taşıyan firmaların yurt dışına e-ticaret yoluyla ürün satışı yapmaları ya da sanayi teşvik belgeleri alarak yatırım harcaması yapmaları hâlinde bu ihracat tutarlarının veya harcamalarının 2024'te 4 katını, 2025'te 3 katını, diğer yıllarda ise 2 katını net işlem hacimlerinden indirim sağlamaktadırlar. Böylece, çok daha az lisans bedeli ödeyerek, bu yolla, e-ticaret firmalarının sürekli şikâyetçi olduğu bu bedellerin daha düşük ödenmesi sağlanacak; tek şart olarak firmaların ihracatlarını artırması ve yatırım harcamalarını yükseltmesi aranıyor.

Yine, bu teklifte firmalara sağlanan başka bir kolaylık da firmanın işlem hacminin piyasadaki diğer firmaların toplam net işlem hacmine kıyasla en fazla yüzde 20 olabileceği kuralına yüzde 23'e kadar müsaade edilerek ihlal olarak sayılmayacak.

Anlaşıldığı üzere “ihracatta e-ticaret firmalarına kolaylık ve indirim getirme” adı altında adrese teslim indirimler sağlanması açıkça adil, rekabet, eşitlik, piyasa koşullarının belli oyuncular adına dengesinin değiştirilmesi sonuçlarını beraberinde getirecektir.

Sayın milletvekilleri, işin bu tarafından diğer tarafına geçersek, iktidar her zaman olduğu gibi, birtakım çıkar gruplarına dudak uçuklatacak teşviklerle, başka kimseye verilmeyen ucuz kredilerle zenginleştirip müteahhitlerden sildiği vergi borçları gibi benzer uygulamalarla ayrıcalıklı bir zümreyi hep kollamakla meşgul. Çeken yine gariban, yoksul, emekçi oluyor; iktidar bu öngörüsüz ekonomi politikalarıyla daha çok vergi paketleri getirerek yükü halkın sırtına yüklüyor. Tarımda çay üreticisi kan ağlıyor, fındık üreticisi yok sayılıyor, milletin efendisi çiftçilerimiz kaderine terk edilmiş; emekli, asgari ücretli iktidarın hesabına hiç gelmiyor. Her türlü vergiye yüzde 50'nin üzerinde zam yapıp halkın borcundan bile vergi kesecek kadar gözü dönen iktidar, tuzu kurulara, canı isterse vergi ödeyenlere ve teşvik alanlarına dokunmuyor. Ayrıca, yurttaşlarımızın verdiği vergilerin karşılığı olarak kendi illeri için beklediği ve hak ettiği yatırımları, tasarruf tedbirlerini de ekleyerek… Yalnız kendi seçim bölgem için, Yalova için değil, tüm illerimiz için zor durum yaşamaktayız.

Sayın milletvekilleri, devlet; para, kredi, sermaye, mal ve hizmet piyasalarının sağlıklı ve düzenli işlemelerini sağlayıcı ve geliştirici tedbirleri alır, piyasalarda fiilî veya anlaşma sonucu doğacak tekelleşme ve kartelleşmeyi önlemek zorundadır. Ancak teklifteki söz konusu maddeler ticaret ve sanayinin bütünlüklü bir e-ticaret sistemini kurması bir yana “ihracatın ödüllendirilmesi” adı altında farklı kesimlere ayrıcalık tanınması sonucuna yol açmıştır. Hatta sektörde özellikle büyük ölçekli firmaların lisans bedellerinin yüksek tutarda olduğu iddiasıyla indirilmesi ya da lisansa tabi işlem hacimlerini düşürmeleri hususunda baskılarının da sonucunu getirmiştir.

Teklif, kapsamlı etki analizi içermemekte, kamunun vazgeçtiği gelir karşılığında sektörden kısa, uzun vadede ihracatta oluşabilecek katkıları ve beklentileri ölçmemekte, kartelleşmeye gidebilecek bir sürü şeyin de önünü açmaktadır. Bu nedenle, yine buna bağlı olarak da zincir marketler yasasının bir an önce -yıllardır mahallesine veresiye hesabı açan bakkalların, marketlerin kepenklerini kapattıklarını duyuyoruz, gittikçe de sayıları azalıyor- çıkması lazım. İnsanlar ekonomik sıkıntılarını gidermek için 100 bin liralık kart aldı, hatta çoğunun limiti de daha yüksek.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

TAHSİN BECAN (Devamla)Bunu da bankalar sormadan artırdıkları için hem alışveriş yapıyor hem vergisini ödüyor, arkadan da yeniden ikinci bir vergi ödüyor; bunu da önlemek gerekiyor. (CHP sıralarından alkışlar)

Saygılar sunuyorum, teşekkür ediyorum.