Kocaeli ve Sapanca havzasında su seviyelerindeki düşüş nedenlerinin araştırılarak kuraklığın engellenmesi için alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi
Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Kocaeli'de Yuvacık Barajı'nda su seviyesinin kritik düzeye düşmesi ve Sapanca Gölü'nde uzun süredir devam eden su seviyesindeki gerilemeler nedeniyle bölgenin içme suyu güvenliği ciddi bir tehdit altına girmiştir. Kocaeli'nin kurak dönemlerde su ihtiyacının önemli bir bölümünü Sapanca Gölü'nden karşılaması, her iki kentin içme suyu arzını kırılgan hâle getirmektedir. Yuvacık Barajı'nın doluluk oranlarında son aylarda yaşanan sert düşüşler, Kocaeli'yi hızla dış kaynaklara bağımlı hâle getirmiş; bu durum gözleri doğrudan Sapanca Gölü'ne çevirmiştir. Ancak Sapanca Gölü de Sakarya ve Kocaeli için kritik önemde bir doğal içme suyu kaynağı olmasına rağmen, yıllara yayılan çekilme, kıyı gerilemesi ve artan su çekişi nedeniyle alarm vermektedir.
İklim krizinin etkileri, yetersiz yağış, yüksek buharlaşma oranları, artan nüfus baskısı, düzensiz veya plansız endüstriyel su çekişi, kaçak kullanımlar ve altyapı kayıp-kaçak sorunları bir araya geldiğinde, Kocaeli ve Sakarya illeri için ciddi bir bölgesel su krizi riski ortaya çıkmaktadır. Kocaeli'de barajlardaki suyun tükenme noktasına gelmesi artık yalnızca bir kent yönetimi sorunu değil; hem Sakarya hem de Kocaeli'nin ortak geleceğini ilgilendiren bütüncül bir çevresel ve sosyoekonomik krizdir.
Son yıllarda yapılan gözlemler ve uzman raporları, Sapanca Gölü'nde su seviyesinin mevsimsel değişimleri aşan bir düşüş eğilimi gösterdiğini ortaya koymaktadır. Kıyı çizgisinin bazı bölgelerde metrelerce geri çekilmesi, göl ekosistemini tehdit ederken, uzun vadeli yağış projeksiyonları da havza genelinde kuraklık riskinin artacağına işaret etmektedir. Buna karşın gölden su çekişi her yıl artmakta; hem Sakarya hem Kocaeli için içme suyu sağlama baskısı katlanarak büyümektedir. Yuvacık Barajı'ndaki düşüş ve Sapanca'daki gerilemenin eş zamanlı yaşanması, yalnızca bugünün değil, önümüzdeki 5-10 yılın en kritik çevresel ' kırılganlıklarından birini oluşturmaktadır.
Metnin tamamını göster (6 paragraf daha)Metni kısalt
Kocaeli'nin mevcut altyapısında kayıp-kaçak oranının hâlâ yüksek seviyelerde seyretmesi, suyun önemli bir bölümünün şebekede kaybedildiğini göstermektedir. Ayrıca artan sanayi faaliyetleri, organize sanayi bölgelerinin büyümesi, yeni konut projeleri ve nüfus artışı, içme suyu talebini hızla yukarı çekmektedir. Buna rağmen bölgenin içme suyu kaynaklarını güçlendirmeye, alternatif kaynaklar geliştirmeye ve özellikle Sapanca Gölü'nün taşıma kapasitesini korumaya yönelik kalıcı, bilimsel, ortak bir strateji hayata geçirilmiş değildir. Kocaeli ve Sakarya illeri arasında su yönetimi konusunda uzun süredir devam eden tartışmalar, havzanın bütüncül yönetim ilkeleriyle korunmasının gerekliliğini bir kez daha göstermektedir. Sapanca Gölü ve Yuvacık Barajı'nı kapsayan coğrafya, tek bir kentin su politikasıyla yönetilemeyecek kadar hassas ve stratejik bir bölgedir. Bilimsel verilere dayalı, şeffaf, sürdürülebilir ve havza ölçekli bir su yönetimi modelinin acilen kurulması gerekmektedir. Bu çerçevede, DSİ'nin, yerel su idarelerinin, belediyelerin, üniversitelerin ve ilgili bakanlıkların katılımıyla kapsamlı bir inceleme yapılması hayati önem taşımaktadır.
Kocaeli'de yaşanan bu tablo, yalnızca bugünkü su sıkıntısının değil, şerre karşılaşılabilecek çok daha ağır bir "bölgesel su güvenliği krizinin" işaretlerini taşimaktap Kocaeli'nın su ihtiyacının her geçen yıl artması; Yuvacık Barajı, Namazgâh Barajı ve sapans Gölü gibi kaynakların üzerindeki baskıyı derinleştirmektedir.
Ayrıca bölgedeki endüstriyel su kullanımı, içme suyu kaynakları üzerindeki stresi artırırken, doğru izleme ve denetim mekanizmalarının kurulması gerekliliğini ortaya koymaktadır. Bu durum, kamu sağlığı ve çevrenin korunması açısından geri dönüşü olmayan sonuçlar doğurabilecektir.
Tüm bu nedenlerle, Kocaeli ve Sapanca havzasındaki su seviyelerinin düşüş nedenlerinin, mevcut kaynakların sürdürülebilirliğinin, çekiş miktarlarının, göl ve baraj ekosistemlerinin durumunun, sanayi ve yerleşim baskısının, iklim krizi etkilerinin, altyapı kayıplarının ve olası su yönetimi senaryolarının bütün yönleriyle incelenmesi gerekmektedir. Ayrıca hem Kocaeli hem Sakarya için adil, bilimsel, sürdürülebilir bir ortak su yönetim modeli oluşturulması elzemdir.
Bu kapsamda, Kocaeli ve Sapanca havzasında ortaya çıkan su krizinin tüm boyutlarıyla araştırılması, gerekli tedbirlerin belirlenmesi ve geleceğe dönük sürdürülebilir su politikalarının geliştirilmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci, İçtüzüğün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ederim.
ALI KANADDA
ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.