6 Şubat 2023 tarihli depremlerden etkilenen bölgelerde yaşanan kadınlara yönelik şiddet olaylarının nedenlerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

GEREKÇE

Afet dönemleri, toplumsal cinsiyet eşitsizliğini derinleştirmekte ve kadınları şiddet karşısında daha savunmasız bırakmaktadır. Deprem sonrası süreçte barınma ve güvenlik alanındaki eksiklikler, kadına yönelik şiddeti hem nicelik hem de nitelik olarak artırmıştır.

Özellikle konteyner kentlerdeki dar yaşam alanları ve ekonomik stresin, fiziksel ve psikolojik şiddeti tırmandırdığı raporlanmaktadır.

Mor Çatı Kadın Sığınağı Vakfı'nın izleme raporlarında belirttiği üzere; konteyner kentlerde aydınlatma yetersizliği ve ortak alanların denetimsizliği kadınlar için taciz ve saldırı riskini artırmaktadır. Rapora göre, kadınların %60 tan fazlası ortak kullanım alanlarında kendisini güvende hissetmediğini beyan etmektedir. Şiddet Önleme ve İzleme Merkezleri (ŞÖNİM) ve kadın konukevlerinin fiziksel zarar görmesi veya uzak bölgelerde kalması, şiddete uğrayan kadınların koruma kararlarına erişimini zorlaştırmıştır. Birçok noktada KADES uygulamasına yanıt sürelerinin uzadığına dair saha geri bildirimleri mevcuttur. Türk Tabipleri Birliği (TTB) raporlarına göre, bölgedeki ruh sağlığı hizmetleri genel travma odaklıdır; ancak cinsel şiddet veya aile içi şiddet sonrası uzmanlaşmış rehabilitasyon birimlerinin sayısı ihtiyacın çok altındadır. Yıkılan kentlerde kadınların bakım yükü (çocuk, yaşlı ve engelli bakımı) katlanarak artmış, bu durum kadınların sosyal hayattan izole olmasına ve rehabilitasyon süreçlerine katılamamasına neden olmuştur.

Bu bağlamda; deprem illerinde kadınların güvenliğinin sağlanması, şiddetle mücadele birimlerinin bölgeye özgü kapasite artırımına gidilmesi ve kadınların toplumsal yaşama katılımını destekleyecek rehabilitasyon merkezlerinin kurulması amacıyla bir araştırma komisyonu kurulması önerilmektedir.