Bağımlılık yapıcı madde kullanımının önlenmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Aynı raporda, İstanbul'un metamfetamin bakımından bir üretim merkezine dönüştüğü, Mersin Limanı'nın ise kokain kaçakçılığında bir aktarma noktası hâline geldiği belirtilmiştir. Bu veriler, uzun yıllar boyunca yalnızca "transit ülke" olarak tanımlanan Türkiye'nin, gelinen aşamada üretim, geçiş ve hedef pazarın aynı anda bulunduğu bir ülke konumuna sürüklendiğini ortaya koymaktadır.

Bağımlılık yapıcı madde kullanımına bağlı ölümler ise kaygı verici biçimde artmıştır. 2024 yılında bu maddelerle bağlantılı olarak 427 yurttaş hayatını kaybetmiş, bu sayı bir önceki yıla göre yüzde 42,3 oranında artış göstermiştir. Hayatını kaybedenlerin 6'sının 15-18 yaş aralığında çocuklar olması, sorunun çocuklara kadar indiğini açık biçimde ortaya koymaktadır. Ölümlerin 204'ünün bonzai, 142'sinin metamfetamin, 97'sinin ise ecstasy kaynaklı olduğu tespit edilmiştir.

Bağımlılık yapıcı maddelere yönelik kullanım yaşı da hızla düşmektedir. Dünya Uyuşturucu ile Mücadele Federasyonu'nun saha verilerine göre, Türkiye'de bağımlı sayısı 2024 yılında 10 milyonu aşmış, 2025 itibarıyla ise 15 milyona yaklaşmıştır. Aynı kaynaklar, kullanım yaşının 12'ye kadar düştüğünü, çocuk ve gençlerin önemli bir bölümünün kendi iradeleri dışında bağımlı hâle getirildiğini ortaya koymaktadır. Bu çocukların ve gençlerin bağımlılık yoluyla suç ağlarında taşıyıcılık, satış, zorla çalıştırma ve cinsel sömürü gibi alanlarda kullanıldığına dair ciddi bulgular bulunmaktadır.

Sorunun adli boyutu da giderek büyümektedir. 2024 yılında 375 bin kişi bağımlılık yapıcı maddelerle bağlantılı suçlar nedeniyle işlem görürken, 2025 yılında 116 bin 541 kişi bu suçlardan mahkum olmuştur. Bu tablo, mevcut mücadelenin büyük ölçüde cezai ve kolluk odaklı yürütüldüğünü, buna karşın önleyici, tedavi edici ve rehabilite edici politikaların yetersiz Bağımlılık tedavi sistemine bakıldığında 2024 yılında ayaktan tedavi merkezlerine yapılan başvuru sayısı 390 bin 778 olarak kaydedilirken, yataklı tedavi merkezlerine yapılan başvuru sayısı yalnızca 10 bin 776'da kalmıştır. Yataklı tedaviye başvuranların yaklaşık yarısının ilk kez tedavi gördüğü ve bu nedenle bağımlılığın erken aşamada tespit edilemediği anlaşılmaktadır. Uzun süreli rehabilitasyon ve yeniden topluma kazandırma mekanizmalarının yetersizliği, sorunun tekrar üretimine zemin hazırlamaktadır.

T.B.M.M. bünyesinde 2008 ve 2018 yıllarında bağımlılık yapıcı maddeler ve bağımlılık türlerine ilişkin iki ayrı meclis araştırması komisyonu kurulmuş, meselenin hem kaçakçılık boyutu hem de bağımlılığın nedenleri ve alınması gereken tedbirler ele alınmıştır. Ancak aradan geçen sürede bağımlılık oranlarının azalmak bir yana hızla artması, bu önerilerin büyük ölçüde uygulamaya geçirilemediğini ortaya koymaktadır.

Gelinen aşamada bağımlılık yapıcı madde kullanımı; çocukları ve gençleri doğrudan tehdit eden ulusal ölçekte bir kriz hâline gelmiştir. Bu nedenle Türkiye'nin üretim ve hedef pazar hâline gelmesinin nedenlerinin, kullanım artışının toplumsal arka planının, mevcut mücadele politikalarının etkinliğinin ve tedavi, rehabilitasyon ile yeniden topluma kazandırma süreçlerinin bütüncül biçimde yeniden ele alınması amacıyla bir meclis araştırması komisyonu Öner Herakes sucs Adnan şefik cirkinu Hastay Y. Selşuk TüeKOğLU Bursa Rıdvan 212 Conaktale 12. 101 Metn Ergun Muğla Erhan Usta Samsun Tunas Y-l der Aksacy cчим Rurtoutfes Koconos Mersin Palamar Ayyire Tikes Top ADANA H. Sonet Olgun Afyonkanhiso A. Eşref Palababe Ankara Lütfellahllnaler Jozgat • kariye. Hisnen tertipinen izmir A her Pengr Yüksel Arslan Ankara Selcon Taşcı Telidar Jin tra Tür kken Kacsel Durak Akburak İstenbul BAblwak