Mevsimlik işçilerin kayıt dışı çalıştırılması konusunda yaşanan sorunların araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Mevsimlik işçiler çoğu zaman yazılı sözleşme olmadan, uzun çalışma saatleriyle ve düşük ücretlerle istihdam edilmektedir. Sigortasız çalışma yaygın olup, iş kazası, meslek hastalığı ya da ücret gaspı gibi durumlarda hak arama mekanizmalarına erişim son derece sınırlıdır. Sendikal örgütlenmenin zayıf olması da bu kesimin pazarlık gücünü fiilen ortadan kaldırmaktadır.

Sorun yalnızca çalışma koşullarıyla sınırlı değildir. Mevsimlik işçilerin önemli bir kısmı geçici ve sağlıksız barınma alanlarında yaşamaktadır. Temiz suya, elektriğe, sağlık hizmetlerine ve düzenli eğitime erişimde ciddi eksiklikler bulunmaktadır. Özellikle çocukların eğitimden kopması ve çocuk işçiliği riski, sosyal devlet ilkesiyle bağdaşmayan sonuçlar doğurmaktadır. Kadın işçiler açısından ise hem düşük ücret hem de bakım yükü nedeniyle çok boyutlu bir eşitsizlik söz konusudur. Mevcut mevzuatın uygulanmasındaki eksiklikler, denetim mekanizmalarının yetersizliği ve kurumlar arası koordinasyon sorunları, güvencesizliğin kalıcı hale gelmesine yol açmaktadır. Oysa Anayasa'nın sosyal devlet ilkesi ve taraf olunan uluslararası çalışma sözleşmeleri, devlete çalışma hayatında insan onuruna yakışır koşulları sağlama yükümlülüğü yüklemektedir.

Mevsimlik işçilerin insana yakışır çalışma ve yaşam koşullarına kavuşması, yalnızca bir istihdam meselesi değil, sosyal adalet, eşitlik ve kamu düzeni meselesidir. Bu çerçevede; mevsimlik işçilerin kayıt dışı çalıştırılmasının boyutunun, sosyal güvenceye erişim durumunun, barınma ve eğitim koşullarının, iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarının ve denetim mekanizmalarının etkinliğinin bütüncül biçimde araştırılması gerekmektedir. Bu nedenle konunun TBMM tarafından kapsamlı biçimde araştırılmasını arz ve teklif ederiz.

ORUP BASKANLE