31 Mart 2024 tarihli yerel seçimlerden sonra haklarında soruşturma başlatılan belediyelere ve belediye başkanlarına yönelik hususların değerlendirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi
Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Anayasa madde 38 - 'Suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar, kimse suçlu sayılamaz. Hükmüne atıfla 'masumiyet karinesi' düzenlenmiştir. Masumiyet karinesi, aynı zamanda savaş, seferberlik veya olağanüstü hâllerde dahi sınırlandırılamayan mutlak bir temel hak olarak kabul edilmiştir.
Anayasa madde 127 - 'Mahalli idarelerin kuruluş ve görevleri ile yetkileri, yerinden yönetim ilkesine uygun olarak kanunla düzenlenir', şeklinde düzenlenmiş ve 'yerindelik ilkesi' vurgulanmıştır ve devamında; 'Mahalli idarelerin seçilmiş organlarının, organlık sıfatını kazanmalarına ilişkin itirazların çözümü ve kaybetmeleri, konusundaki denetim yargı yolu ile olur. Ancak, görevleri ile ilgili bir suç sebebi ile hakkında soruşturma veya kovuşturma açılan mahalli idare organları veya bu organların üyelerini, İçişleri Bakanı, geçici bir tedbir olarak, kesin hükme kadar uzaklaştırabilir. Merkezi idare, mahalli idareler üzerinde, mahalli hizmetlerin idarenin bütünlüğü ilkesine uygun şekilde yürütülmesi, kamu görevlerinde birliğin sağlanması, toplum yararının korunması ve mahalli ihtiyaçların gereği gibi karşılanması amacıyla, kanunda belirtilen esas ve usuller dairesinde idari vesayet yetkisine sahiptir?, denilmiştir.
Anayasa madde 19 ile CMK'nın 100. maddesinde ise 'tutuklu yargılama' sınırlanmış ve istisna olarak kabul edilmiştir.
Metnin tamamını göster (8 paragraf daha)Metni kısalt
5393 sayılı Belediye Kanunu madde 47 ise; 'görevleriyle ilgili bir suç nedeniyle haklarında soruşturma veya kovuşturma açılan belediye organları veya bu organların üyeleri, kesin hükme kadar İçişleri Bakanı tarafından görevden uzaklaştırılabilir. Görevden uzaklaştırma kararı iki ayda bir gözden geçirilir. Devamında kamu yararı bulunmayan görevden uzaklaştırma kararı kaldırılır. Görevden uzaklaştırılanlar hakkında; kovuşturma açılmaması, kamu davasının düşmesi veya beraat kararı verilmesi, davanın genel af ile ortadan kaldırılması veya görevden düşürülmeyi gerektirmeyen bir suçla mahkûm olunması durumunda görevden uzaklaştırma kararı kaldırılır. Görevden uzaklaştırılan belediye başkanına, görevden uzak kaldığı sürece aylık ödeneğinin üçte ikisi ödenir ve bu süre içinde diğer sosyal hak ve yardımlardan yararlanmaya devam eder.', şeklindedir.
Geçici Madde 9- (Ek: 15/8/2016-KHK-674/40 md.; Aynen Kabul: 10/11/2016-6758/36 md.) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce terör veya terör örgütlerine yardım ve yataklık suçları kapsamında haklarında yürütülen soruşturma veya kovuşturma nedeniyle görevden uzaklaştırılan belediye başkanı, başkan vekili ve meclis üyelerinin yerine 45 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendine göre işlem yapılmış olsa bile onbeş gün içerisinde 46 ncı maddedeki yetkili makamlarca 45 inci maddenin ikinci fıkrasında belirtilen yalovgqre görevlendirme yapılır.
TBMM PPIR BASKANL B
Bu bağlamda, Sayın İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi 29.03.2026 tarihinde yaptığı açıklamada "31 Mart 2024 tarihindeki yerel seçimlerden sonra İçişleri Bakanlığı'nın ilgili birimlerince ihbar, şikayet ve özel teftişler kapsamında 3 bin 224 inceleme yürütülmüş, bunların 1298'i hakkında soruşturma izni verilmiştir. Bunlardan 591'i AK Parti'li belediyeler, CHP'li 321, MHP'li 102, İYİ Parti'li 6, DEM'li 18 ve diğer partilerden 260 belediyeye yönelik soruşturma izni verilmiştir. Bu veriye göre, en fazla soruşturma izni verilen belediyeler AK Parti'li belediyelerdir. Yaklaşık yüzde 46'sına tekabül etmektedir", şeklinde beyanlara yer vermiştir.
Ancak iç ve dış kamuoyunun yakından takip ettiği üzere soruşturma izni verilen CHP'li belediyelerde 17'si tutuklu olmak üzere 25 belediye başkanı ve 107 tutuklu yargılanan CHP'li Belediye çalışanı varken, diğer partilerin yönettiği belediyelerde tutuklu yargılama olmadığı gibi süreç şeffaf yürütülmemekte ve kamuoyunda ikili hukuk tartışması yaratılarak rahatsızlık doğurmaktadır.
Bu çerçevede, meri mevzuata dayanarak İçişleri Bakanlığı tarafından soruşturma izni verilen 1298 Belediye'de yürütülen yargı süreci kapsamında hangi belediyelere soruşturma izni verildiği ve söz konusu soruşturmaların gerekçesinin ne olduğu, bu belediyelerde devam eden herhangi bir idari ve hukuki işlemin olup olmadığı, soruşturmaların kaçına takipsizlik kararı verildiği ve gerekçesinin ne olduğu, bu kapsamda kaç mevcut belediye başkanının yargılandığı ve kaçının tutukluluğunun devam ettiğinin araştırılması gerekçesiyle Anayasamızın 98'nci, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 104 ve 105'nci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederim.30.03.2026
Kayikn Pak Busa KANn HALK PARTIS ilhaw Cha Atten Zelf ind CH₽
GRİP BASKAN
ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.