Gelir adaletsizliğinin siyasi, hukuksal ve ekonomik nedenlerinin araştırılarak alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi
Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Türkiye'deki derin gelir adaletsizliği, ağır vergi yükü ve ITUC raporuna da yansıyan sendikal hak ihlallerinin arkasındaki siyasi/hukuksal/ekonomik nedenler ile kaynakların imtiyazlı azınlığa aktarılma süreçlerinin incelenerek, emekçilerin haklarının güvence altına alınması amaçlarıyla Anayasa'nın 98'inci, Iç Tüzüğün 104'üncü ve 105'inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılması için gereğini arz ederiz.
GEREKÇE
86 milyonu aşan nüfusuyla Türkiye, herkesin kader birliği içinde yaşadığı 9 kişilik bir hane halkı olarak tahayyül edildiğinde ortaya matematiğin de demokrasinin de izahta yetersiz kaldığı bir resim çıkmaktadır. Bu evin içinde; sabahın köründe yola düşen, gece gündüz demeden alın teri döken 3 işçinin/çalışanın (32.5 milyon); ömrünü bu evi geçindirmeye vakfetmiş 2 emeklinin (17 milyon); 2 bebeğin/çocuğun (0-14 yaş arası 17 milyon); henüz işgücüne katılmamış bir gencin ve son olarak hane sofrasının aslan payına arsızca göz diken 1 kişinin daha yaşadığı anlaşılmaktadır. Emeklisiyle, kamu çalışanıyla, işçisiyle 50 milyon kişi; enflasyon, hayat pahalılığı, gelir adaletsizliği benzini dökülen mutfaktaki bitimsiz, yangını söndürmeye çalışırken ve örneğin hane faturasını ödemek için holdinglerden tam 109 kat daha fazla vergi verirken, evin içindeki menfaat odağı kişinin ne yaptığı bu önergenin konusudur. Evin bir köşesinde hiçbir iş yapmayan o menfaat odağının; konforunu korumak, karnını ve cebini doldurmaya devam etmek için evin içine nifak tohumları ekip ekmediğini sorgulatmaktadır. Hane halkının mutfaktaki boş tencereye bakmasını engellemek için, kader birliği içindeki her bir aile üyesini türlü etiketlerle ötekileştirip birbirine düşmanlaştırmakta; ev halkı salonda birbirine yumruk sallarken bu manipülatif kişi hane alın terini holdinglere, İstanbul Finans Merkezi şirketlerine ve Türkiye'ye yerleşecek yabancı milyarderlere 20 yıla varan vergi muafiyetlerine mi peşkeş çekmektedir?
Durumun vahameti Uluslararası Sendikalar Konfederasyonu'nun (ITUC-International Trade Union Confederation) henüz yayınladığı 2026 Küresel Haklar Endeksinde şöyle ifade edilmiştir "Türkiye, çalışan insanlar için dünyanın en kötü 10 ülkesinden biri." Raporda çalışanlar açısından temel hakların tamamen askıya alındığı veya ağır tehdit altında olduğu bu on ülkeden biri olan Türkiye için; sendika yöneticilerinin tamamen yasal faaliyetleri nedeniyle "terör suçlamalarıyla" ve ev hapsi gibi ağır hukuki baskılarla karşılaştığı belirtilmiştir. İşçilerin sendikalı oldukları için kitlesel olarak işten çıkarıldığı ya da istifaya zorlandığı, bağımsız örgütlenmelerin "sarı sendikalar" eliyle çökertildiği, grev haklarının katı şekilde kısıtlandığı ve hükümetin bağımsız sendikaları tasfiye etmek amacıyla sosyal diyalog mekanizmalarını devre dışı bıraktığı da aktarılmıştır. Özetle 2026 Küresel Haklar Endeksi; demokrasiye karşı koordineli bir 'milyarderler darbesi" yaşandığını, çalışanların insanca yaşama haklarının küçük bir azınlığın saldırısı altında olduğunu ortaya koymuştur. Türkiye tarihinde bugüne kadar hiçbir iktidarın hane halkının en temel sorununu çözmemiş, hane asli çoğunluğunun toplam sesi olmaya muktedir olmamış oluşu; ne tür bir demokrasi içinde olunduğu, hane halkından kimlerin temsiliyle burada bulunulduğu noktasında düşündürücüdür. Bu Parlamentoda hanedeki o bir kişinin değil, hane halkının tamamının temsilcisi olduğunu düşünen tüm üyelerin asli sorumluluğu; emekçilerin omuzlarına yüklenen bu haksız ve adaletsiz duruma derhal bir son vermektir. Türkiye'deki derin gelir adaletsizliği, ağır vergi yükü ve ITUC raporuna da yansıyan sendikal hak ihlallerinin arkasındaki siyasi/hukuksal/ekonomik nedenler ile kaynakların imtiyazlı azınlığa aktarılma süreçlerinin incelenerek, emekçilerin haklarının güvence altına alınması amaçlarıyla bir Meclis Araştırması açılmasını arz ederim.
ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.