İntihar olaylarında yaşanan artışın nedenlerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi
Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ülkemizde intihar olgusu, son yıllarda hem sayısal hem de yapısal olarak dikkat çekici bir artış eğilimi göstermektedir. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre; 2024 yılında 4.509 kişi intihar sonucu yaşamını yitirirken, bu sayı 2025 yılında 4.599'a yükselmiştir. Aynı dönemde kaba intihar hızı da artarak yüz binde 5,36 seviyesine çıkmış ve son yılların en yüksek düzeylerinden birine ulaşmıştır.
Daha geniş bir perspektiften bakıldığında, 2023 yılında 4.089 olan intihar sayısının 2024'te 4.460'a yükseldiği; yani yalnızca bir yıl içinde hem sayı hem oran bakımından belirgin bir artış yaşandığı görülmektedir. Bu veriler, intihar olgusunun Türkiye'de münferit değil, yapısal bir toplumsal sorun haline geldiğini açıkça ortaya koymaktadır.
Akademik çalışmalar, intiharın tek bir nedene indirgenemeyecek çok boyutlu bir olgu olduğunu göstermektedir. Sosyodemografik analizler; cinsiyet, yaş ve eğitim düzeyi gibi faktörlerin intihar davranışı üzerinde belirleyici olduğunu ortaya koyarken, özellikle genç yaş gruplarında riskin daha yüksek olduğu dikkat çekmektedir.
Metnin tamamını göster (6 paragraf daha)Metni kısalt
Öte yandan TÜİK verileri ve saha araştırmaları; hastalık, aile içi sorunlar ve ekonomik nedenlerin intiharların başlıca sebepleri arasında yer aldığını göstermektedir. 2024 yılı verilerine göre yalnızca geçim zorluğu nedeniyle intihar edenlerin sayısında bir önceki yıla göre %46 artış yaşanması, ekonomik koşullar ile intihar arasında güçlü bir ilişki bulunduğuna işaret etmektedir.
Dünya Sağlık Örgütü ve halk sağlığı literatürü de intiharın; ekonomik krizler, işsizlik, sosyal izolasyon, ruh sağlığı hizmetlerine erişim yetersizliği ve toplumsal eşitsizliklerle yakından ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır.
Ayrıca belirli meslek gruplarında (örneğin güvenlik personeli gibi yüksek stres altında çalışan kesimlerde) intihar vakalarının dikkat çekici düzeylere ulaştığına ilişkin veriler, sorunun yalnızca bireysel değil, kurumsal ve yapısal boyutları da bulunduğunu göstermektedir.
Tüm bu veriler birlikte değerlendirildiğinde; Türkiye'de intihar oranlarının artış eğiliminde olduğu, ekonomik, psikolojik ve sosyal faktörlerin iç içe geçtiği, ruh sağlığı hizmetlerine erişimde yapısal sorunlar bulunduğu, özellikle gençler ve kırılgan gruplar açısından riskin büyüdüğü açıkça görülmektedir.
Bu tespit ve değerlendirmeler ışığında; intihar vakalarının nedenlerinin tüm boyutlarıyla araştırılması, risk gruplarının belirlenmesi, ruh sağlığı hizmetlerinin etkinliğinin değerlendirilmesi ve önleyici kamu politikalarının geliştirilmesi amacıyla, Anayasa'nın 98 ve İçtüzüğün 104 ve 105'inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.
ORUP BASKANLEY
ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.