Bitlis'in Güroymak ilçesinde kayyım atanan dönemde yaşandığı iddia edilen usulsüzlerin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Demokrasilerin en temel ilkelerinden biri olan seçme ve seçilme hakkı cumhuriyetin "kuruluşundan günümüze, Kürt halkının iradesi söz konusu olduğunda iktidarlar ve devlet kurumları tarafından defalarca ve çok rahatlıkla ayaklar altına alınmıştır. Seçilmiş belediyelere kayyımlar atanması bu hak ihlalinin son örnekleri olarak tarihe kara bir leke olarak eklenmiştir. Mevcut iktidar tarafından yerleşik hale getirilmeye ve normalize edilmeye çalışılan kayyım uygulaması geçmişin idari uygulamalarının devamı niteliğindeki bir irade gaspıdır.

Bitlis?in Norşin (Güroymak) ilçesinin belediyesini 31 Mart 2019*daki yerel seçimlerde "%41,94 oyla Halkların Demokratik Partisi (HDP) kazanmıştır. Ancak seçilen Belediye Eşbaşkanlarımız Dilek Ozan ve Hikmet Taşdemir'in yerine 23 Mart 2020 tarihinde kayyım atanmıştır. Kayyım olarak atanan kaymakam Muhammet Furkan Sancaktutar FETÖ soruşturması gerekçesi ile görevden alınmış, 20 Ağustos 2021 tarihinde yerine Ramazan Cankaloğlu atanmıştır. 24 Ağustos 2023 tarihinde ise onun yerine Mehmet Zahit Uzun atanmıştır. Norşin halkının siyasi iradesini temsil etmeyen, 3 yılda 3 kez değişen kayyımlarla halk siyasi tercihlerinden dolayı cezalandırılmaktadır.

Bilindiği üzere kayyımların yolsuzluk ve usulsüzlükleri basına ve kamuoyuna çokça yansımaktadır. Norşin Belediyesinde, kayyım atanmadan önce hizmetlerin ve ihtiyaçların karşılayan belediyeye ait bir şirket bulunmaktaydı. Ancak iddialara göre Kayyım Ramazan Cankaloğlu bu şirket üzerinden ihtiyaç fazlası onlarca kişiyi (yaklaşık 70 kişi) işe aldı. Yine iddialara göre AKP ilçe yönetimi aracılığıyla işe alınan bu kişilerden, kişi başı 130 ile 150 bin lira arasında rüşvet alınmıştır.

Kayyım Ramazan Cankaloğlu görevde olduğu süre içerisinde; günde 10-15 aracın geçtiği Şentepe ve Erentepe mahalle yolunun dar yerlerini genişletme gerekçesi ile yol genişletme güzergâhında bulunan 1300 yıllık tarihi mezarlık usulüne uygun bir biçimde başka bir yere nakledilmek yerine, tamamen tahrip edilmiştir. Yıkıntılar yol kenarına bırakılmış mezar taşları da alınarak dere yatağına atılmıştır.

Güroymak ilçesine bağlı Budaklı kaplıcaları SİT alanı olmasına rağmen kayyım aldığı kararla kaplıca etrafına duvar ördürmüştür. Eleştiriler ve tepkiler üzerine kayyım, ördürdüğü duvarı yıkmak zorunda kalmıştır. Duvarın yapımı ve yıkımı esnasında Belediyenin bütçesinden büyük meblağlar harcanarak belediye maddi zarara uğratılmıştır.

Kayyım Ramazan Cankaloğlu iddialara göre mülkiyeti belediyeye ait eski belediye binasını satış için ihaleye çıkartmıştır. İki katlı binada bulunan kiracıların 5 yıllık kira sözleşmeleri olmasına rağmen kayyım bu binayı arsa olarak satışa çıkartarak satış ihalesi yapmıştır. Bu duruma karşılık bazı kiracılar bu satışın uygun olmadığını belirterek mahkeme yoluna gitmiştir. Van 2. Bölge İdare Mahkemesi bu satışla ilgili yürütmeyi durdurma kararı vermiştir.

Yine iddialara göre Haydar Deresi kenarında bulunan SİT alanı kapsamındaki mesire yerine daha az maliyetle bir güvenlik şeridi yapılabilecekken yüksek meblağlar ödenerek perde beton duvar örülmüştür.

Kısa bir süre görev başında kalmalarına rağmen seçilmiş belediye eş başkanlarımız birçok önemli kadın çalışması başlatmıştır. Ancak yerlerine atanan kayyım tarafından bu projelerin hayata geçirilmesine izin verilmemiştir. Kadın yoksulluğunun karşısında alternatif olacak, kadınlar için hem üretim hem de istihdam alanı olacak "Kadın Emeği Pazarı" projesi çalışmalarına belediye eş başkanları tarafından başlanmasına rağmen kayyım atanması projenin yarıda kalmasına sebep olmuştur. Ayrıca eş başkanlarımızın belediyede hayata geçirmeyi planladığı Kadın Müdürlüğü biriminin açılması projesi yine kayyım atanması sebebiyle sekteye uğramıştır. Satış yapmak, hastaneye gitmek vb. nedenlerle köylerden gelen kadınların Norşin ilçe merkezinde dinlenebileceği bir alan olarak tasarlanan "Kadın Konuk Evi" projesi yine kayyım gaspı ile hayata geçirilememiştir. Kadınların sosyal ve ekonomik hayata katılımının önünü açacak olan böylesi projelere başlanmasına rağmen seçilmiş iradenin gaspı ve yerine ilçenin iradesini temsil etmeyen kişilerin atanması kadınların mevcut sorunlarını çözmenin önünde engel olduğu gibi sorunları daha da ağırlaştıran bir uygulamaya dönüşmüştür.

Bitlis'in Güroymak ilçesinde kayyımların görev süresince yaşanan sorunların, yolsuzlukların ve usulsüzlüklerin tespit edilerek gerekli tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılması elzemdir.