YLSY bursiyerlerinin yaşadıkları sorunların araştırılarak alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

YLSY bursiyerlerinin yaşadıkları sorunların tespit edilmesi ve gerekli adımların atılması amacıyla, Anayasa'nın 98"nci, Türkiye Büyük Millet Meclisi İç Tüzüğü'nün 104 ve 105'nci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederim. 21.12.2023

YLSY (MEB Bursu) bursiyeri olarak yurtdışına gönderilen yüksek lisans ve doktora öğrencilerimiz, çeşitli sebeplerle eğitimlerini tamamlamamaları ya da tamamladıktan iki ay sonra görevlendirme talebinde bulunmamaları halinde ciddi bir tazminat yükümlülüğüyle karşılaşmaktadır. YLSY Bursiyerleri Derneği tarafından hazırlanan rapora göre, tazminat ödemeye giden sürecin sebepleri arasında bedensel ve ruhsal sağlık sorunları, aile bireylerinin sağlık sorunları ya da vefatı, Pandemi, danışman ile yaşanan problemler, sosyal baskılar (mobbing, ırkçılık, inanç özgürlüğünün kısıtlanması, dışlanma vb.), tez için gerekli verilerin zamanında elde edilememesi, tazminat baskısından dolayı bursiyerlerin yaşadığı stres gibi sebepler öne çıkmaktadır.

Adı geçen derneğin yürüttüğü anket çalışması, bursiyerlerin ortalama kişi başı 175.000 Amerikan Doları borcu bulunduğunu göstermektedir. Aynı rapora göre, tazminattaki bursiyerlerin toplam borç miktarının 171 milyon Amerikan Doları olduğu öngörülmektedir Üstelik mevcut ödeme planlarına göre bu borcun dört yıl gibi kısa bir sürede ödenmesi ve beşinci yılda ise bu dört yılın döviz faizinin ödenmesi istenmektedir. Bu meblağların ödemesinde sorun yaşanması durumunda ise öğrencilere ve kefillerine alacak davaları açılarak mevcut borç tutarının üzerine ilaveten | milyon TL.*ye kadar yükselebilen mahkeme masrafları tahsil edilmektedir. Diğer taraftan, tazminattaki bursiyerlerin büyük. çoğunluğunun güncel döviz kurlarına kıyasla çok daha düşük dolar kurları üzerinden burs aldıkları bilinmektedir. 2018 yılından bu yana USD/TL paritesi 3,7'den 26,1 seviyelerine kadar çıktığı dikkate alındığında, döviz üzerinden borçlandırılan bursiyerlerin borçlarının da 7ile 12 kat arası artması söz konusudur. Dolayısıyla bursiyerlerin borçlarını dört yıl gibi kısa bir sürede ödemelerinin mümkün olmadığı görülmektedir. Bu nedenle YLSY bursiyerleri sabit kur düzenlemesi taleplerini dile getirmektedir.

Öte yandan, çeşitli basın organlarında yer alan haberlere göre, tazminattaki YLSY bursiyerleri yaşadıkları çaresizlik sonucu intihara kadar varan eylemlere başvurmaktadır. Dolayısıyla başarısızlığın bu denli ağır cezalandırılması, gencecik öğrencilerin ağır travmalara maruz kalmasına neden olmakta ve kamu vicdanında derin yaralar açmaktadır.

Kısacası, tazminattaki YLSY bursiyerlerinin yaşadıkları sorunların tespit edilmesi ve gerekli adımların atılması amacıyla bir Meclis Araştırması açılması önem arz etmektedir.