Dicle Nehri yatağında gerçekleştirilen kum çıkarma işleminin çevreye verdiği zarara ilişkin
Kaynak göster
Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP), 20 Mart 2024 tarihinde 7/10593 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Cumhurbaşkanı Yardımcılığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 13 gün sonra, 2 Nisan 2024).
Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “Dicle Nehri yatağında gerçekleştirilen kum çıkarma işleminin çevreye verdiği zarara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/10593, 20 Mart 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-10593-dicle-nehri-yataginda-gerceklestirilen-kum-cikarma-isleminin-cevreye-verdigi-zarara-iliski (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/517ddd5f-85b6-4548-95d9-018e5fddb776
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlık cevapladı
- 15. gün
Verilişten cevaba 13 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Cumhurbaşkanı Yardımcısı Sayın Cevdet YILMAZ tarâlından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Sezgin TANRIKULU Diyarbakır Milletvekili
Diyarbakır'da UNESCO tarafından koruma altında bulunan Hevsel Bahçelerini de besleyen Dicle Nehri yatağında iş makineleri ve kamyonlarla kumların taşındığına dair haberler kamuoyuna yansımıştır.
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Kaçak kum taşıma işlemi sebebiyle nehrin debisinde oluşan olağan dışı hareketlilik son 5 yılda 6 yurttaşımızın boğularak yaşamını yitirmesine sebep olmuştur. Karpuzlu, Bağıvar ve Çarıklı köylerinin ortasından geçen dere yatağında iş makinelerinin gece saatlerinde kum ve çakılları taşıması bölgede yaşayan yurttaşlarımızı da rahatsız etmektedir.
Bölgede önemli bir ekonomik geçim kaynağı olan hayvancılık da bu kum taşıma işinden olumsuz etkilenmiştir. Nehirde oluşan çukurlar sebebiyle Dicle Nehri'nin diğer tarafına hayvanlarını otlatmak için götüremeyen yurttaşlarımızın (o hayvancılık (faaliyetleri engellenmektedir.
Ekolojik denge anlamında da nehir yatağında ve çevresinde yaşayan canlı türlerinin yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalmasına neden olan bu işleme müdahale edilmesi gerekmektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Son 5 yıldır bölgede gerçekleşen bahse konu kum ve çakıl çıkarma işleminin herhangi bir yasal izni var mıdır?
Nehir yatağından çıkartılan bu malzemeler nereye taşınmaktadır?
Bahse konu işlem için idari ve mülki amirlikler bilgilendirilmiş midir?
Dicle Nehri yatağında gerçekleşen bu işlem izinsiz ise, yasal işlem başlatılacak mıdır? İzinli ise, ÇED Raporu gerektiren bu taş ve kum çıkartma işleminin raporu kamuoyuyla paylaşılacak mıdır?
Yakın zamanda dünyanın önemli doğal miraslarından olan, ülkemiz sınırlarında yer alan Salda Gölünde yaşanan doğa tahribatına benzer bir tahribat yaşanmaması için gerekli önlemler alınacak mıdır?
Bahse konu çakıl ve kum çıkarma işleminin iş makineleri aracılığıyla gece gerçekleştirilmesi bölge halkında şüphe uyandırmaktadır. Bu şüpheden doğan şikayetlerle ilgili uygulanan bir işlem var mıdır?
UNESCO Mirası olan bölgede gece yarısı hafriyat işlemi gerçekleştiren şahısların kimlikleri belirlenip haklarında işlem yapılacak mıdır?
Eğer iddiaya konu işlem ilgili kurum ve müdürlüklerden izinli ise, kültürel ve doğal miras olan bölgede bu tip bir çalışma için imza atan yetkililer hakkında idari soruşturma yürütülecek midir?
Mevsim koşulları sebebiyle bölgenin doğal yaşamına verilen tahribatın boyutları tespit edilecek midir? Bu tespitin ardından ne gibi çalışmalar yapılacaktır?
Kum ve çakıl çıkartma işlemi sebebiyle nehrin debisinde yaratılan olağanüstü hareketlilik sebebiyle son 5 yılda 6 yurttaşımızın yaşamını yitirdiği bilinmektedir. Bu işlemi gerçekleştiren kurum ve kişiler hakkında "Ölüme sebebiyet vermek" gerekçesiyle hukuki işlemler yapılacak mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Cevdet Yılmaz, Cumhurbaşkanı Yardımcısı ·
İlgi (o : 27.03.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1401902 sayılı yazınız.
Anayasanın 98 inci maddesi uyarınca Başkanlığınızca tarafıma gönderilen yazılı soru önergelerinden, Cumhurbaşkanlığı Merkez Teşkilatı ile Cumhurbaşkanlığına Bağlı Kurum ve Kuruluşların görev alanına giren konulara ilişkin önergeler cevaplandırılmaktadır.
I sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi uyarınca bakanlıkların görev ve yetki alanına giren önergeler bakanlıklar tarafından cevaplandırılmaktadır.
Bu itibarla, Diyarbakır Milletvekili Sayın Mustafa Sezgin TANRIKULU tarafından verilen 710593 esas numaralı yazılı soru önergesinde bahsi geçen hususlar Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının görev ve yetki alanına girmektedir.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Cevdet YILMAZ Cumhurbaşkanı Yardımcısı İnternet Adresi: www.tccb.gov.tr Telefon No:(312) 525 4382 $
Cevdet YILMAZCumhurbaşkanı Yardımcısı