Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'yle kurulan kurum ve kurullar ile kamuda alınan tasarruf tedbirlerine ilişkin

Aşağıdaki sorularımın, Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı maddeleri gereğince T.C. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Sayın Cevdet Yılmaz tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. 7

2001 yılında yaşanan ekonomik krizden 23 sene sonra ülkemizin yeniden ekonomik sorunlarla karşı karşıya kalmasının ana nedenleri sorgulanmalı ve şeffaflık- hesap verebilirlik ilkesi gereğince geçmiş yıllarda alınan tasarruf tedbirlerinin ne derecede uygulandığı konusunda kamuoyu bilgilendirilmelidir.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu (TESK) 20. Olağan Genel Kurulu'nda (13 Eylül 2018) yaptığı konuşmada, ".... kamu harcamalarında mümkün olan en yüksek tasarrufu gerçekleştirerek bütçe dengesine katkıda bulunacağız... personel alımında da dikkatli davranıyoruz. Yani israf ekonomisinden, üretim ve verim ekonomisine geçiyoruz. " ifadelerinde bulunmuştur.

Gerekçenin tamamını göster (6 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Ancak günümüz şartlarında görülmektedir ki; öngörülen tedbirler pratiğe yansıtılmamış olup, cari harcamalar konusunda araçlardan, binalara ve personele kadar alınan tüm tasarruf tedbirleri hayata geçirilememiştir. Hayata geçirilememesinin nedenlerinden bazılarına değinecek olursak; 2002 yılından bu yana kurum ve kurullar ile kamu şirketlerinin sayısında yaşanan sürekli artışın, ekonomiyi olumsuz yönde etkilemesidir.

2018 Temmuz ayından bu yana ülkemiz Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi adı verilen bir sistemle yönetilmektedir. Bu yönetim şekli ile birlikte oluşturulan kurum ve kurullarla devletin teşkilat yapısının daha da büyüdüğü görülmektedir. Kontrolsüz büyüyen devletin, bürokraside karar alma-uygulama sürecinin ağırlaşmasına ve sürekli artan maliyetlere neden olduğu gözlemlenmektedir.

Günümüzde yapılan çeşitli değerlendirmelerde de görüldüğü üzere bahsi geçen kurum ve kurulların hukuki ve anayasal dayanaklarının bulunmadığı, yetki alanlarının geniş olduğu ancak sorumluluklarının bulunmadığı bilinmektedir. Hal böyle iken söz konusu kurum ve kurullarda çalışanlara önemli mali ayrıcalıklar yaratıldığı için araçlardan, binalara ilave israf yüküne maruz kalınmasının yanında sürekli artış gösteren bir personel alımının da yapılıyor olmasıdır. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı'nın verileri incelendiğinde Mart 2023 itibariyle kamuda istihdam edilenlerin sayısı 5 milyon 36 bin 795'e çıkmış durumdadır. Ekonominin hız kesmeye başladığı yıllarda peş peşe gelen seçimler 2013 yılından bu yana kamuda çalışanlarının sayısının 1,5 milyondan fazla artmasına neden olmuştur. 2002 yılında iktidar olan AKP, aradan geçen 22 yılda kamuda çalışan sayısını yüzde 100'den fazla artırmış bulunmaktadır.

Dolayısıyla zaten ekonomik sorunların giderek büyüdüğü ortamda kurum ve kurullar ile kamu şirketlerine getirilen Yönetim Kurulu Başkan ve Üyeleri ile Genel Müdür ve Yardımcıları gibi üst düzey yöneticilerin maaşlarının yüksekliği ve bu makamlara atanan kişilerin hali hazırda farklı kurum/kurul/kuruluş/şirketlerden de maaş aldığı aynı zamanda bir takım mali ayrıcalıkların verildiği göz önünde bulundurulduğunda devasa bir personel maliyeti ile karşı karşıya kalınmaktadır.

Sonuç olarak; Devletteki israfın, savurganlığın bir an önce durdurulması gerekmektedir. Tasarruf etmek yerine sürekli harcayan, ürettiğinden fazla tüketen büyüme anlayışı doğru değildir.

Bu kapsamda;

SORULAR

1. 2003 yılından bu yana tasarruf tedbirleri kararları alan bir yönetimin; öngördüğü tasarruf tedbirlerine uyamamasının ya da bu konuda başarılı olamamasının sebebi nedir?

2. Tasarrufa ilişkin son dört yılda iki genelge çıkarılmıştır. Tasarruf tedbirlerine uymayanlar hakkında ne tür yaptırımlar uygulanmıştır ve uygulanacaktır?

3. 2002 yılından bu yana kamu kurum-kurulları ve şirketlerinin sayısında yaşanan artışın sebebi nedir? Söz edilen yıldan bu yana açılan kamu kurum-kurulları ve şirketlerinin ayrı ayrı toplam sayısı nedir?

4. Aşağıda isimleri bulunan son dönemlerde kurulmuş olan bazı kurum-kurullar ve şirketlerin ülke ekonomisine katkısı nedir? Söz konusu kurum ve kurullar ile şirketlerin faaliyetleri; ilgili bakanlıkların ve/veya mevcuttaki kamu kurumları ile yürütülmesi mümkün değil miydi?

   -Türk Sudan Uluslararası Tarım ve Hayvancılık Anonim Şirketi -Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı

   -Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı

   -Helal Akreditasyon Kurumu

   -Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu

   -Askeri Fabrika ve Tersane İşletme Anonim Şirketi (ASFAT A.Ş.) -Nükleer Teknik Destek A.Ş. (NÜTED A.Ş.)

   -Uluslararası Sağlık Hizmetleri Anonim Şirketi (USHAŞ)

   -Sbt Sağlık Bilim Ve Teknolojileri Anonim Şirketi

   • Yatırımcı Tazmin Merkezi

   -Türkiye Çevre Ajansı

   -Türkiye Enerji, Nükleer Ve Maden Araştırma Kurumu (TENMAK) -Sigortacılık Ve Özel Emeklilik Düzenleme Ve Denetleme Kurumu -İklim Değişikliği Başkanlığı

   -Kapadokya Alan Başkanlığı

   -Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı

   -Türkiye Su Enstitüsü

   -Doğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı

   -Konya Ovası Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı

   -Doğu Karadeniz Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı -Milli Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal Ve Nato Pol Tesisleri İşletme Başkanlığı v.s.

   (1) Sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi"nin 20'nci maddesiyle a) Bilim, Teknoloji ve Yenilik Politikaları Kurulu, b) Eğitim ve Öğretim Politikaları Kurulu, c) Ekonomi Politikaları Kurulu, Güvenlik ve Dış Politikalar Kurulu, d) Hukuk Politikaları Kurulu, e) Kültür ve Sanat Politikaları Kurulu,

   f) Sağlık ve Gıda Politikaları Kurulu, g) Sosyal Politikalar Kurulu, &) Yerel Yönetim Politikaları Kurulu olmak üzere (9) adet kurul kurulmuştur. Bu kurullar kuruluş amaçlarına göre çalışmakta mıdır? Kurulların her biri için yıllar itibariyle alınan tavsiye kararlarının sayısı kaçtır? Kurullara kaçar tane üye atanmaktadır? Kurulların ayrı ayrı her birinin 2022, 2023 yıllarında bütçeye maliyeti nedir?

5. 2002 yılından bu yana açılan yeni kamu kurum-kurullar ve şirketlerde çalışanlara önemli mali ayrıcalıkların verilmesi tasarruf tedbirleri ile ne kadar uyumludur?

   Bu kurum-kurul ve kamu şirketlerindeki üst düzey yöneticilerin yüksek maaşları ve kendilerine verilen mali ayrıcalıklar göz önünde bulundurulduğunda 2022 ve

   2023 yıllarındaki personel maliyeti, bütçeye ne kadar ("6) yük getirmiştir?

6. Söz konusu kurum-kurullara ve kamu şirketlerine getirilen Yönetim Kurulu Başkan ve Üyeleri ile Genel Müdür ve Yardımcıları gibi üst düzey yöneticilerden kaç kişi farklı kamu kurum ve kurullarda da görev almaktadır? Sizce iki veya daha fazla yerden maaş alınması tasarruf tedbirleri ile ne kadar uyumludur?

7. Bakan yardımcıları, bürokratlar, sayısını dahi bilmediğimiz yüzlerce cumhurbaşkanı danışmanları; Türk Telekom, Tüpraş, Petkim, Ziraat, Vakıfbank, TAY, BİK vb. gibi kamu kurum, kurul ve şirketlerinden yönetim kurulu üyelikleri adı altında ilave ücret aldığı doğru mudur?

8. 2013 yılından bu yana kamuda çalışanlarının sayısının 1,5 milyondan fazla artmasının sebebi nedir? Bu önemli artışın yeni açılan kamu kurum-kurullar ve şirketler ile bir ilgisi var mıdır?

9. (1) Sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 20 nci maddesiyle kurulan kurullar faaliyetlerini nerede sürdürmektedir? Kurullar tarafından kiralanan bina ve taşıt var mıdır? Var ise 2023 mali yılında bütçeye maliyeti ne kadardır?

10. 2021 yılı Haziran ayında Resmi Gazetede tasarruf genelgesi yayınlanmış, genelgede bir dizi tedbirin yanı sıra "taşıt tasarrufuna" da yer verilmişti. Ancak son 13 yılda araç kirasına ödenen toplam miktarın yarısından fazlası son 27 aylık dönemde gerçekleşmesi tasarruf genelgelerine riayet edilmediğini göstermektedir. Genelge ile çözüm bulunmayan sorunları ne şekilde önlemeyi planlıyorsunuz?

11. Kamunun tasarruf çağrılarına rağmen mevcutta kullanılan araç sayısının azaltılmadığı, aksine yeni araç kiralamalarının yapıldığı bilinmektedir. Son | yılda kiralanan araç sayısı ve toplam kiralama maliyeti nedir? Resmi araçların personelin özel işlerinde kullanılmasının maliyeti de kayıtlarınızda bulunmakta mıdır?

12. Kamu binaları masraflı oluyor diye ucuz fiyatlarla satılarak, buna karşılık, plazalardan fahiş fiyatlarla yerlerin kiralanması sizce ekonomiye ilave bir külfet değil midir?

13. Toplam bütçe harcamaları içerisinde kamuda kira giderleri, taşıt alım giderleri ve temsil-tanıtma giderlerinin payı (90) son 5 yılda ne kadar artmıştır? Bu artışın kurulan kurum kurul ve kamu şirketleri ile ilgisi var mıdır? Son bir yılda gösterişli sofralara, pahalı davetlere, törenlere harcanan para toplamda kaç kişinin asgari ücret aylığına eşittir?