Üretici ve tüketici fiyatları arasındaki farka ilişkin

Tarım politikalarının amaçları, ilkeleri ve öncelikleri doğrultusunda tarım sektörüyle ilgili politikaların planlanmasına yönelik 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun 7'nci maddesinde değişikliğe gidilmiştir. Bahse konu kanuni düzenlemeye istinaden "Tarımsal Üretimin Planlanması Hakkında Yönetmelik" yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Yapılan düzenlemeyle ürünlerin arz ve talep miktarı dikkate alınarak tarım havzası veya işletme bazında ürün veya ürün gruplarının en uygun yerde üretilmesi sağlanacak, ilin ekolojisine uygun ve suyu merkeze alan bir anlayış çerçevesinde oluşturulacak bitkisel üretim deseninde stratejik ürünler önceliklendirilecektir.

5488 sayılı Tarım Kanunu'nun 13'üncü maddesinde yapılan değişik ile sözleşmeli üretimin geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması için yasal dayanak oluşturulmuş, bu kapsamda hazırlanan "Sözleşmeli Üretimin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik" 15.09.2023 tarihli ve 32310 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Sözleşmeli üretim; bitkisel üretim, hayvansal üretim ve su ürünleri sektörlerinde üretimle pazarlamanın birlikte düşünüldüğü bir model olması sebebiyle üreticiye fiyat ve pazar garantisi vererek ürün arzında süreklilik sağlanmasında, sanayicinin ham madde ihtiyacını kesintisiz ve istenen nitelikte temin etmesinde ve arz güvenliğimizin sağlamasında önemli katkılar sağlayacaktır.

Bakanlığımızca "2024-2028 Hayvancılık Yol Haritası" açıklanmıştır. Buna göre sözleşmeli üretimin yaygınlaştırılması, buzağı desteklerinin artarak devam etmesi, küçük âile işletmelerinin desteklenerek optimum işletme ölçeği büyüklüğüne ulaştırılması, işletmelerin kayıt altına alınması, kayıt sistemlerinin güvenilirliğinin ve etkinliğinin artırılması, meraların ıslah çalışmalarının hızlandırılması ve daha etkin şekilde kullanılmasının sağlanması, hastalıktan ari işletmelerin teşvik edilerek sayılarının artırılması, yeni destekleme modeliyle kırsalda kadınlara ve gençlere ilave destek verilmesi, tüketicilerin sağlıklı et tüketimi konusunda bilgilendirilmesi ve bütün bunlarla sürdürülebilir hayvancılık için; tarımsal üretim, tarımsal sanayi, çevre ve insan sağlığı açısından bütünsel bir yaklaşım oluşturulacaktır.

Hayvancılıkta sürdürülebilir bir gelişmenin sağlanması, hayvansal ürün piyasalarında istikrarın sağlanarak üreticinin ve tüketicinin korunması ile tüketicinin yeterli ve sağlıklı gıdaya erişimi Bakanlığımızın öncelikleri arasında yer almakta olup hayvancılık destekleri, hibeler ve düşük faizli kredi uygulamaları bu doğrultuda oluşturulmaktadır.

Tarımsal üretimin ve gıda arz güvencesinin sürdürülebilirliğinin sağlanması, sektörün daha rekabetçi bir yapıya kavuşması, verim ve kalitenin artırılması gibi amaçlarla Bakanlığımız tarafından tarım sektörü desteklenmektedir.

Bitkisel üretimin desteklenmesi kapsamında;

Mazot ve Gübre Desteği,

Toprak Analizi Desteği,

Organik Tarım Desteği,

İyi Tarım Uygulamaları Desteği,

Küçük Aile İşletmesi Desteği,

Fındık Alan Bazlı Gelir Desteği,

Katı Organik-Organomineral Gübre Desteği,

Strateji Geliştirme Başkanlığı

Geleneksel Zeytin Bahçelerinin Rehabilitasyonu Desteği, Fark Ödemeleri Destekleri, Sertifikalı Tohum Kullanım Desteği, Sertifikalı Fidan/Fide ve Standart Fidan Kullanım Desteği, Sertifikalı Tohum Üretim Desteği, Sertifikalı Fidan Üretim Desteği Bombus Arısı Kullanım Desteği, Biyolojik ve Biyoteknik Mücadele Desteği, " Bitki Karantinası Tazminatı Desteği yer almaktadır.

Hayvansal üretimin desteklenmesi kapsamında;

Yem Bitkileri Desteği, Buzağı/Malak/Dişi Manda Desteği, Düve Alım Desteği,

Hastalıktan Ari İşletme Desteği, Besilik Erkek Sığır Desteği,

Sürü Yöneticisi İstihdam Desteği, Anaç Koyun/Keçi Desteği,

Sürü Yenileme Desteği, Koç-Teke Alımı Desteği,

Tiftik Üretimi Desteği,

İpek Böceği Desteği,

Arıcılık Desteği,

Aşı, Atık ve Küpe Desteği yer almaktadır.

Kırsal kalkınma destekleri kapsamında; tarımsal yayım ve danışmanlık desteği, kırsal kalkınma yatırımları (ekonomik ve alt yapı yatırımları), uzman eller proje desteği, bireysel sulama sistemlerinin desteklenmesi, IPARD ulusal eş finansman ödemeleri, çiftlik muhasebe veri ağı (ÇMVA) katılım primi destekleri yer almaktadır.

IPARD Programı kapsamında 2007 yılı itibarıyla başlayan program üzerinden 42 ilde birçok tedbir altında tarım ve hayvancılık alanlarında hibe destekleri sağlanmaktadır. IPARD I ve IPARD II dönemi olarak başarıyla yürütülen süreç, IPARD 111 dönemiyle birlikte ülke geneline yayılmıştır. IPARD III dönemiyle birlikte çıkılan ve çıkılacak çağrılarda 9050-75 değişen oranlarda yatırım tedbirlerine hibe desteği sağlanacaktır.

Tarımsal araştırma ve geliştirmenin desteklenmesi kapsamında; hayvan gen kaynakları (hayvan gen kaynaklarının yerinde korunması, Anadolu mandasının halk elinde ıslahı, halk elinde küçükbaş hayvan ıslahı projeleri) ve AR-Ge proje destekleri yer almaktadır.

Su ürünleri üretiminin desteklenmesi kapsamında; su ürünleri yetiştiriciliği, küçük ölçekli balıkçılık, balon balığı avcılığı ve su ürünleri sigortası destekleri yer almaktadır.

Ayrıca Bakanlığımız tarafından deprem, sel gibi afetlerde, üreticilerimizin zararlarını telafi etmek ve tarımsal üretimin sürdürülebilirliğine katkı sağlamak amacıyla da tarımsal destekler verilmektedir.

Bakanlığımız tarafından uygulanan yukarıdaki desteklere ek olarak; Ziraat Katılım Bankası Strateji Geliştirme Başkanlığı

A.Ş., T.C. Ziraat Bankası A.Ş., Tarım Kredi Kooperatifleri tarafından tarımsal üretime dair Hazine Faiz/Kar Payı Destekli yatırım ve işletme kredileri kullandırılmaktadır.

Bu kapsamda; sütçü kombine sığır yetiştiriciliği, büyükbaş hayvan besiciliği, küçükbaş hayvancılık, hastalıktan ari hayvan yetiştiriciliği, arıcılık, kanatlı sektörü, su ürünleri sektörü, temel hayvansal üretim, kapalı ortamda bitkisel üretim, yem bitkisi üretimi, yurt içi sertifikalı tohum, fide, fidan üretimi, süs bitkisi, tibbi ve aromatik bitkiler üretimi, meyve yetiştiriciliği ve bağcılık, temel bitkisel üretim, tarım makineleri, traktör, basınçlı sulama sistemi yatırımı, tarım makineleri parkı, arazi alımı (birleştirme), lisanslı depoculuk yatırımları, ELÜS karşılığı kredi, soğuk hava deposu yatırımları, tarımsal ürünlerin işlenmesi, sözleşmeli üretim, tarımsal yenilenebilir enerji yatırımları, biyo-tarım yatırımları, tarımsal AR-GE konularında faaliyet gösteren ya da faaliyete başlayacak olan gerçek ve tüzel kişi girişimciler kredi/finansman imkanlarından faydalandırılmaktadır.

İbrahim YUMAKLIBakan