Ülkemizin 2023 yılı Küresel Cinsiyet Eşitsizliği Raporu'ndaki sırasına ilişkin

İlgi yazı ekinde alınan İzmir Milletvekili Sayın Rahmi Aşkın TÜRELİ tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/12238 ve 7/13675 Esas Numaralı yazılı soru önergelerine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan

İzmir Milletvekili Sayın Rahmi Aşkın TÜRELİ'ye Ait 7/12238 ve 7/13675 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergelerine İlişkin Cevap Metni

2006 yılından bu yana Dünya Ekonomik Forumu tarafından hazırlanan Küresel Cinsiyet Uçurumu Raporu ile cinsiyete dayalı eşitsizliğin büyüklüğü rakamlara dökülmekte ve zaman içinde göstergelerdeki ilerlemeler izlenmektedir.

Rapor ile küresel bazda cinsiyet uçurumunun kıyaslanması için bütünsel bir yapı sağlanarak, erişilen kaynak düzeyine bakılmaksızın kadın ve erkek arasında kaynakların paylaşımını sağlayan ülkeler ortaya çıkarılmaktadır.

Küresel Cinsiyet Uçurumu Raporunda oluşturulan endeks, ülkelerin gelişmişlik düzeylerine göre değil, cinsiyet uçurumlarının sıralanmasıyla oluşturulmaktadır. Küresel Cinsiyet Uçurumu Endeksi ile kaynakların toplam düzeyinden ziyade, kaynaklara erişimde uçurumu azaltan ülke sıralamada öne çıkmaktadır. Ülkelerin endeks skorları hesaplanırken, kadınların hesap edilen değişkene ait verileri, erkeklerin verilerine bölünmektedir.

Raporun ülkelere ilişkin verilerinde, düzeylerden ziyade; farkı hesaplamaya odaklanılmaktadır. Rapor analiz edilerek sonuçları değerlendirilmektedir.

Diğer taraftan, Bakanlığımızın tüm çalışmaları, yaşamın tüm alanlarında kadınların konumlarının güçlendirilmesi; eğitim ve sağlık imkânlarından eşit bir şekilde yararlanmalarının sağlanması; istihdama ve karar alma mekanizmalarına katılımlarının artırılması; medyada eşitlikçi temsilin sağlanması; kadın erkek fırsat eşitliğinin ana plan ve politikalara dâhil edilmesi ve kadına yönelik şiddetle mücadele alanında çalışmaların sürdürülmesini desteklemek üzere yürütülmektedir.

Bakanlığımızca kadınların ekonomik ve sosyal yaşama katılımlarının güçlendirilmesi; hak, fırsat ve imkânlardan eşit şekilde yararlanmalarının sağlanması; kadın erkek fırsat eşitliğinin tüm ana plan ve politikalara yansıtılması amacıyla 2024-2028 yıllarını kapsayan "Kadının Güçlenmesi Strateji Belgesi ve Eylem Planı" hazırlanmış ve yürürlüğe konulmuştur. Eylem planının temel politika eksenleri; Eğitim, Sağlık, Ekonomi, Liderlik ve Karar Alma Mekanizmalarına Katılım, Çevre ve İklim Değişikliği olarak belirlenmiştir. Planda; beş temel politika eksenine ilişkin "5 Temel Amaç", "20 Strateji", "83 Faaliyet" yer almaktadır. Bu kapsamda Bakanlığımızın kadın erkek eşitliği ve kadının güçlenmesi çalışmaları 2024 -2028 Kadının Güçlenmesi Strateji Belgesi ve Eylem Planı çerçevesinde ilgili mevzuat ve ilgili kamu kuruluşları ile iş birliği içerisinde yürütülmektedir.

Ayrıca, "Kadının Güçlenmesi Strateji Belgesi ve Eylem Planı" nda 2028 yılına kadar kadınların ekonomik alanda güçlenmesine yönelik olarak belirlenen politikalar, kadınların çalışma hayatına daha aktif katılım sağlaması ve değişen işgücü piyasası dinamikleri doğrultusunda ekonomik hayatta söz sahibi olmasını sağlamak temel amacıyla kurgulanmıştır.

İşgücü piyasasında kadınların güçlenmesi, kadınların işgücüne katılımlarının artırılması konuları ülkemizin temel öncelikleri arasında yer almaktadır. Nitekim gerek yasal gerekse politika düzeyinde konuya ilişkin birtakım düzenlemeler gerçekleştirilmiş olup birçok önemli proje ve faaliyet hayata geçirilmektedir. Ayrıca, çalışma hayatında kadın erkek eşitliğinin sağlanması, kadın istihdamının desteklenmesi, iş ve aile yaşamının uzlaştırılması amacıyla işgücü piyasasını düzenleyen kanunlarda önemli ilerlemeler kaydedilmiştir.

Kadınların ekonomik hayata katılımlarına ilişkin politika düzenlemeleri kapsamında ise 12. Kalkınma Planı'nın (2024-2028) kadın bölümünde; ailede merkezi role sahip kadınların hak ettiği üstün kıymeti görmesi ve kalkınmamıza ivme kazandırılması için kadınların başta eğitim ve istihdam olmak üzere hayatın tüm alanlarındaki fırsat ve imkânlardan eşit biçimde yararlanmalarının ve her tür şiddet ve ayrımcılıktan uzak şekilde yaşamalarının sağlanması, her alanda ve düzeyde temsil ve katılımın artırılması temel amaç olarak belirlenmiştir. Bununla birlikte, 2028 yılı sonuna kadar kadın işgücüne katılım oranının *640,1?e, kadın istihdam oranının 9036,2'ye yükseltilmesi hedef olarak belirlenmiştir.

2024-2026 Orta Vadeli Program'da; "Dijital ve yeşil dönüşümle değişen işgücü piyasasına kadınların tam, eşit, güvenceli ve etkin katılımlarının sağlanması ve bu kapsamda ihtiyaç duyulacak yeni beceri ve yeteneklerin kadınlara ve kız çocuklarına kazandırılması için özel programlar geliştirilecek ve kadınların işgücüne katılımlarını artıracak girişimcilik, finansal okuryazarlık, kooperatifçilik Ogibi alanlarda programlar, kapsamları ogenişletilerek yaygınlaştırılacaktır." hedefleri yer almaktadır.

Uygulama düzeyinde ise Bakanlığımızca yürütülen "Kadınların Kooperatifler Yoluyla Güçlendirilmesi Projesi", "Türkiye'de Kadın-Erkek Eşitliğine Duyarlı Planlama ve Bütçelemenin Uygulanması Projesi", "Geleceğini Kuran Genç Kadınlar Projesi", "Türkiye'nin Mühendis Kızları Projesi", "Finansal Okuryazarlık ve Kadınların Ekonomik Güçlenmesi Seminerleri" ve gerçekleştirilen diğer çalışmalar ile kadın istihdamına yönelik farkındalık oluşturulmasına ve kadınların işgücüne katılımının arttırılmasına katkı sunulmaktadır.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan