Iğdır S Tipi Kapalı Cezaevinde yaşandığı iddia edilen hak ihlallerine ilişkin
Kaynak göster
Sümeyye Boz Çakı (DEM Parti), 27 Mayıs 2024 tarihinde 7/12538 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 72 gün sonra, 7 Ağustos 2024).
Sümeyye Boz Çakı (DEM Parti, Muş). “Iğdır S Tipi Kapalı Cezaevinde yaşandığı iddia edilen hak ihlallerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/12538, 27 Mayıs 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-12538-igdir-s-tipi-kapali-cezaevinde-yasandigi-iddia-edilen-hak-ihlallerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0a08fe7c-a94a-4f38-8f26-018fbe54d80a
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 72 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz TUNÇ tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Sümeyye BOZ Muş Milletvekili
Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü'nün yayınladığı Ceza İnfaz Kurumu Yönetimi El Kitabı'nda, "Hapis cezası sadece özgürlükten yoksun bırakmayı içerir, hapsetme koşulları asla ek bir cezalandırma olarak kullanılmamalıdır", "Özgürlüklerinden mahrum edilen bütün insanlara, her zaman, insanlık onuruna uygun bir şekilde ve insan olmalarından kaynaklanan onura saygı gösterilerek davranılmalıdır," sözleri geçer. Ancak Türkiye, uymakla yükümlü olduğu sözleşmeler ve kendi iç hukukunda garanti altına alınan haklar bağlamında ihlalleri ortadan kaldırmak yerine çeşitlendirerek artmasına neden olmaktadır. Cezaevlerinde yaşam hakkı başta olmak üzere mahpuslara yönelik hak ihlalleri her gün artarak devam etmektedir.
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Bunlardan bir tanesi de İşkence haberleriyle sık sık gündeme gelen Iğdır S Tipi Kapalı Cezaevi'dir. 20 Şubat 2022 yılında Sezer Alan, 20 Mart 2022'de Sinan Kaya ve 25 Mayıs 2024 Ercan Çakar şüpheli şekilde hayatını kaybetmiş, cezaevi yönetimi ise olayın üzerini "intihar" diyerek kapatmaya çalışmıştır.
2022 Şubat ve Mart ayında Iğdır S Tipi Kapalı Cezaevinde intihar olayları gerçekleşmeden mahpusların aileleri ya da avukatlarıyla görüştüklerinde, gardiyanlar tarafından işkenceye maruz kaldıklarını, işkence sırasında yakalarındaki kamera ve ses sitemini kapattıklarını ifade ettmişlerdi.
Iğdır S tipi cezaevi yetkilileri, 25 Mayıs'ta Çakar ailesini arayarak, "Oğlunuz intihar etti" dedi. Baba Ahmet Çakar, "intihar" haberinden 5 gün önce 20 Mayıs'ta oğlunu görmeye gittiğinde gayet sağlam ve sağlıklı olduğunu ve intihar edecek birisi olmadığını söyledi. Çakar, görüşmede oğlunun kendisine, "Bunlar, (gardiyanlar) beni öldürecek, başıma bir şey getirecek. Burada bana işkence yapılıyor. Kolumu kırdılar. Eğer bana bir şey olursa cezaevi müdürü başta olmak üzere oburada bulunan gardiyanlar (osorumludur" oOdediğini opaylaştı. Vücudunda işkence izleri görüldüğü, 25 Mayıs günü cenazeyi teslim almaya gittiklerinde oğlunun cansız bedeninde işkence izlerinin olduğunu paylaşan baba Çakar, "Vücudun sağ bölümünde el izi, sırtında boydan boya kırmızılık, boynunda ise kırmızı rengi gittikçe siyahlaşıyordu. Bunların tümü işkenceye bağlı oluşan belirtilerdir? şeklinde aktarımda bulunmuştur.
• . /2511$9
Bu bağlamda;
SORULAR
25 Mayıs 2024 tarihinde Iğdır S Tipi Kapalı Cezaevi yetkilerinin deyimiyle meydana gelen intihar olayı ile ilgili olarak başlatılan soruşturmanın kapsamı ve mevcut durumu nedir?
İntihar eden mahpusun daha önce cezaevi yönetimine veya ilgili makamlara yaptığı şikayetler var mıdır? Varsa, bu şikayetler doğrultusunda ne gibi önlemler alınmıştır?
Iğdır S Tipi Kapalı Cezaevi'nde son üç yıl içinde kaç intihar vakası gerçekleşmiştir? Bu vakaların her biriyle ilgili olarak hangi adli ve idari işlemler yürütülmüştür?
Cezaevi personelinin mahpuslara kötü muamelede bulunduğu işkence ettiğine dair iddialarla ilgili olarak hangi tedbirler alınmıştır? Bu iddialarla ilgili yürütülen soruşturmalar sonucunda herhangi bir ceza veya yaptırım uygulanmış mıdır?
Cezaevinde mahpusların yaşadığı fiziksel ve psikolojik şiddet vakalarıyla ilgili olarak bağımsız denetim mekanizmaları oluşturulmuş mudur? Oluşturulmuşsa bu mekanizmalar ne kadar etkilidir ve hangi sıklıkla denetim yapılmaktadır?
Iğdır S Tipi Kapalı Cezaevi'nde intihar vakalarının yüksek olmasının sebepleri nelerdir? Bu sebeplerin ortadan kaldırılması için ne gibi yapısal ve yönetimsel değişiklikler planlanmaktadır?
Cezaevindeki kameraların belirli zamanlarda kapatıldığı ve bu süre zarfında mahpuslara şiddet uygulandığı iddiaları doğru mudur? Bu iddiaların araştırılması için hangi somut adımlar atılmıştır ve sonuçları nelerdir?
Iğdır S Tipi Kapalı Cezaevi'nde mahpusların dilekçe ve şikayetlerinin göz ardı edildiği iddialarıyla ilgili olarak Bakanlığınızın bilgisi var mıdır? Bu şikayetlerin etkin bir şekilde değerlendirilmesi için hangi mekanizmalar devreye sokulmuştur?
Cezaevinde yaşanan ölüm vakalarıyla ilgili olarak uluslararası standartlara uygun bağımsız bir soruşturma yürütülmekte midir? Bu soruşturmaların sonuçları nelerdir ve kamuoyuyla paylaşılmakta mıdır?
Iğdır S Tipi Kapalı Cezaevi'nde yaşanan kötü muamele ve intihar vakalarının tekrarlanmaması için Bakanlığınızın çözüm önerileri nedir? Ve bu çözüm önerileri uygulanabilirliği ve denetimi nasıl sağlanacaktır?
Iğdır S Tipi Kapalı Cezaevi yetkilerinin deyimiyle 2022 yılında ve en son 25 Mayıs'ta gerçekleşen intihar olaylarıyla ilgili olarak, kişilerin işkence gördüklerini ailelerine ve avukatlarına söylemelerine ve aradan iki yıl geçtikten sonra aynı durumunun gerçekleşmesi tesadüf müdür? Bakanlığınızın bu duruma müdahale etmesi için daha kaç kişinin işkence görüp intihar etmesi gerekir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1440481 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, Muş Milletvekili Sümeyye Boz tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/12538 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)
Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı :E-56020453-610-658-3362/4835 Konu : Yazılı soru önergesi ot / SM024
Sayın Sümeyye BOZ Muş Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/12538 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
I- Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklulara karşı kötü muamele vakalarının yaşanmaması ve bu tür şikâyet sebeplerinin ortadan kaldırılması için mevzuatımızda köklü değişiklikler yapılmıştır.
Bu çerçevede, ceza infaz kurumları; yargı denetimi kapsamında 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu ile oluşturulan infaz hâkimleri,; idari denetim kapsamında Adalet Bakanlığı müfettişleri ile Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü hâkim ve kontrolörleri; sivil toplum kuruluşlarının denetimi kapsamında 4681 sayılı Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevleri İzleme Kurulları Kanunu hükümleri gereğince oluşturulan izleme kurulları; idari özerkliğe sahip kurumların denetimi kapsamında 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu uyarınca kurulan Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu; parlamento denetimi kapsamında Türkiye Büyük Millet Meclisi İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ya da araştırma komisyonlarının başkan ve üyeleri; uluslararası denetim kapsamında Avrupa İşkencenin Önlenmesi Sözleşmesi gereğince Avrupa İşkenceyi Önleme Komitesi tarafından denetlenmesinin yanı sıra, Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiserliği ve Birleşmiş Milletler Keyfi Tutuklamalar Çalışma Grubu tarafından denetlenmektedir.
Ayrıca, Birleşmiş Milletler İşkenceye Karşı Sözleşmeye Ek İhtiyari Protokolü (OPCAT), 27/10/2011 tarihinde Ülkemiz bakımından yürürlüğe girmiştir. Bilindiği üzere, Ek Protokol çerçevesinde kişilerin özgürlüklerinden yoksun bırakıldığı gözaltı merkezleri ve ceza infaz kurumlarına Ek Protokolde belirtilen denetleme organınca ziyaretler düzenlenebilecektir.
Ceza infaz kurumları, yukarıda belirtilen hem ulusal hem de uluslararası bağımsız kuruluşlar tarafından düzenli aralıklarla haberli ve habersiz olarak ziyaret edilmekte, hükümlü ve tutukluların sağlık ve yaşam koşulları, iç güvenlik, sevk ve nakil işlemleriyle ilgili aksaklık ve eksiklikler yetkili mercilere bildirilmektedir.
Hükümlü ve tutuklular veya sivil toplum örgütleri, resmi ya da özel insan hakları kuruluşları tarafından yapılan başvurular titizlikle incelenmekte, adli ve idari yönden yapılan soruşturmalar sonucunda kusur ve ihmali olan görevliler hakkında yasal gereğine tevessül edilmektedir.
Li- 28/3/2020 tarihli ve 2324 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında
Ye) T.C. (106,
• ADALET BAKANLIĞI ia
UY AP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden /w8Vbtr - 467wbd5 - NdBB61lx - MYFOYY- ile erişebilirsin
AD ALET B AK ANL IĞ I TÜRKİYE CUMHURİYETİ HİS YÜZÜNCÜ YILI Mevzuat Genel Müdürlüğü
Yönetmeliğin "Hükümlüler ile yakınları ve ilgililerin bilgilendirilmesi" kenar başlıklı 56. maddesinin ikinci fıkrasında, hükümlüye, kurum en üst amirine veya görevlendirdiği bir personele, talep veya şikâyetlerini her gün bildirme olanağının tanınacağı, talep veya şikâyetlerin, ilgisine veya konusuna göre yargı mercilerine veya diğer yetkili makamlara iletileceği, talep veya şikâyet konusu başvurunun sonucu hakkında hükümlünün, geciktirilmeden bilgilendirileceği hükmüne yer verildiği malumlarıdır.
I1- İşlendiği iddia edilen bir suçla ilgili delillerin takdiri ve olayın vasıflandırılması da dâhil olmak üzere, soruşturma başlatılması, koruma tedbirlerine başvurulması ve sonucuna göre kamu davası açılmasında tüm yetki ve sorumluluk yargı mercilerine aittir. Bununla birlikte açılan davalara ilişkin yapılan yargılamalar, Anayasanın 9. ve 138. maddelerindeki yetki ve teminata dayalı olarak görev yapan bağımsız ve tarafsız mahkemelerce sürdürülüp sonuçlandırılmaktadır.
IV- Iğdır Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 25/06/2024 tarihli cevapta;
A) Soru önergesinde adı geçen hükümlünün Iğdır S Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırılmaktayken 25/05/2024 tarihinde kaldığı odanın acil çağrı butonunun çaldığı, bunun üzerine görevli personel tarafından yapılan kontrolde adı geçenin odada asılı vaziyette bulunduğu ve derhal 112 Acil Servisine haber verildiği, hükümlüye ilk müdahalenin yapılmasının ardından adı geçenin Iğdır Nevruz Erez Devlet Hastanesine sevk edildiği, ancak yapılan tüm müdahalelere rağmen hayatını kaybettiği, olayla ilgili başlatılan adli ve idari soruşturmanın devam ettiği,
B) Kurumda barındırılmakta olan hükümlü ve tutukluların dilekçelerinin sabah sayımı ile birlikte teslim alınarak, aynı gün içinde ilgili makamlara gönderildiği ve gönderildiğine dair UYAP çıkış numarasının da isteyenlere verildiği,
C) Kurumda, hükümlülere ve tutuklulara kötü muamele ve ayrımcılık yapılmasının söz konusu olmadığı, tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü, keyfi uygulamaların söz konusu olmadığı,
Bildirilmiştir.
Yılmaz TUNÇ Bakan izi
Yılmaz TUNÇBakan