Fay hatları üzerinde bulunan şehirlerde olası bir depreme hazırlık için yapılan çalışmalara ilişkin

Aşağıdaki sorularımın İçişleri Bakanı Ali YERLİKAYA tarafından Anayasanın 98" inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

"© Semra ÇAĞLAR GÖKALP

Iğdır Üniversitesinde "Deprem ile Yaşamak" konulu konferansa katılan Japon Yüksek İnşaat Mühendisi, Mimar ve Deprem Uzmanı Yoshinori Moriwaki, Türkiye'deki depremler ile ilgili önemli bilgiler verdi. Yoshinori Moriwaki, Türkiye'deki depremlerin birbirini takip ettiğini belirterek, "Türkiye'de deprem nasıl oluyor. 1939*da Erzincan'da deprem oldu ve 1941'de Tokat'ta deprem oldu. Yani Türkiye'nin depremi doğudan batıya tam domino taşı gibi gidiyor ve 1999 Gölcük Depremi'ne kadar geldi" dedi. Moriwaki bazen domino taşının geriye döndüğünü ve o zaman Bingöl, Karlıova, Muş ve Bitlis bu bölge için ikinci deprem bölgesi olarak risk altında olduğunu özellikle belirtmiştir.

Aynı zamanda Doğu Anadolu Fayı ve Bitlis-Zagros bindirme kuşağına dikkat çeken Prof. Dr. Naci Görür de 25 kentin fay zonu üzerine kurulduğunu belirterek, "Bir anlamda dinamit fıçılarının üzerinde oturuyorlar" diyerek sık sık uyarılarda bulunmaktadır. Görür, Adıyaman-Hakkari arasında yer alan kentlere dikkat çekerek, "Bitlis-Zagros kuşağının harekete geçmesiyle yeni depremler olabilir" ifadelerini kullanmıştır. Prof.Dr.Görür; Bitlis-Zagros kuşağı hattının büyük depremler üretebilecek potansiyelde olduğunu, Adıyaman- Hakkari arasında Arap platformu üzerinde yani Bitlis, Urfa, Diyarbakır, Cizre, Nusaybin, Batman vs. gibi kentlerde depremler olursa büyük bir sürpriz olmayacağını, ancak boyutu ve zamanını bilemediğini ifade etmiştir.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. İçişleri Bakanlığı olarak deprem uzmanlarının büyük depremler beklediği bölgelerde olası depremler için ne tür hazırlıklar yapıyorsunuz? Yapı denetimi, acil durum planları, kamu bilgilendirme ve eğitim çalışmaları hangi aşamada?

2. Japon uzman Yoshinori Moriwaki ve Prof. Dr. Naci Görür'ün dikkat çektiği fay zonları üzerinde bulunan şehirlerdeki binaların depreme dayanıklılığı konusunda yapılan çalışmalar nelerdir? Bu şehirlerde yapı denetimi nasıl yapılmakta ve eski binaların güçlendirilmesi için ne tür adımlar atılmaktadır?

3. Türkiye'de depremleri önceden tespit edebilecek veya en azından erken uyarı yapabilecek sistemler üzerinde çalışmalar var mı?

4. Sismik açıdan oldukça hareketli olan Van Gölü Havzasında yer alan Bitlis ilinde olası bir deprem sonrasında afet yönetimi ve kurtarma çalışmaları için önlemler alınmış mıdır? Deprem bölgesine hızlı müdahale ve gerekli yardımların ulaştırılması konusunda Bitlis'te lojistik planlar yapılmış mıdır?

5. Deprem farkındalığı ve eğitimi konusunda İçişleri Bakanlığı olarak hangi faaliyetleri yürütüyorsunuz? Özellikle deprem riski yüksek olan Bitlis gibi illerde halkın bilinçlendirilmesi ve olası bir deprem anında ne yapmaları gerektiği konusunda eğitim programları mevcut mu? Bu programların etkinliği nasıl ölçülmektedir?